Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Λευκωσία, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία δεν διαφαίνεται η δυνατότητα σύγκλησης μιας νέας διευρυμένης άτυπης πενταμερούς διάσκεψης πριν από το τέλος του καλοκαιριού, αποκτά κάποια ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά.
Το κυρίαρχο είναι η προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανή μια διαδικασία ιδιαίτερων απαιτήσεων αλλά και ιδιαίτερων δυσκολιών. Στη λογική αυτή ο ΓΓ του ΟΗΕ στέλνει το μήνυμα ότι ο ίδιος κάνει ό,τι μπορεί για να αποτραπεί η επιστροφή σε μια παρατεταμένη περίοδο ακινησίας στο Κυπριακό. Εν ολίγοις ο κ. Γκουτέρες με την παρουσία στα τέλη του μήνα στη Λευκωσία επιβεβαιώνει ότι η πρωτοβουλία των Ηνωμένων Εθνών παραμένει ενεργή. Παρά το γεγονός ότι οι αρχικοί σχεδιασμοί για μια νέα πολυμερή συνάντηση δεν φαίνεται να ευοδώνονται στο χρονοδιάγραμμα που ο ίδιος επιθυμούσε, εκμεταλλεύεται την παρουσία του στην περιοχή και έρχεται για απευθείας επικοινωνία με τις δύο πλευρές επιβεβαιώνοντας την επιμονή του στην επένδυση πολιτικού κεφαλαίου στην προσπάθεια επανέναρξης της διαδικασίας. Στόχος του δεν είναι μόνο να καταγράψει τις, έτσι και αλλιώς, γνωστές θέσεις των δύο πλευρών αλλά και να διαπιστώσει μέχρι πού υπάρχουν πραγματικά περιθώρια ευελιξίας, ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές και κατά πόσο μπορούν να δημιουργηθούν οι ελάχιστες προϋποθέσεις για μια νέα διευρυμένη πενταμερή διάσκεψη, η οποία δεν θα πραγματοποιηθεί απλώς για να επαναλάβει τις διαφωνίες του παρελθόντος αλλά για να ανοίξει τον δρόμο προς ένα επόμενο, πιο ουσιαστικό στάδιο της διαδικασίας. Αυτό τουλάχιστον θέλει να πιστεύει και επί τούτου προσπαθεί τόσο ο ίδιος όσο και η απεσταλμένη του, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Παράλληλα, ίσως επιδιώξει και κάποιες επαφές με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών ως ένα γεγονός με ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο Γενικός Γραμματέας επιχειρεί να καταδείξει ότι η διαδικασία δεν αφορά αποκλειστικά τους δύο ηγέτες αλλά απαιτεί ευρύτερη πολιτική και κοινωνική στήριξη. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό το ενδιαφέρον και να ενισχύσει τις παραγωγικές δυνάμεις που μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση.
Δεν είναι αρκετό...
Την ίδια στιγμή, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η απόφασή του να πραγματοποιήσει την επίσκεψη συνδέεται και με τις επαφές που είχε το τελευταίο διάστημα με την τουρκική πλευρά και ιδιαίτερα με τον υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Αν και οι συνομιλίες αυτές δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει σε θεαματική μεταβολή των τουρκικών θέσεων, τουλάχιστον από το περιβάλλον του ΓΓ διαπιστώνονται ορισμένες ενδείξεις που δεν δικαιολογούν εγκατάλειψη της προσπάθειας.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να συνδέει την πρόοδο στο Κυπριακό με ευρύτερες εξελίξεις στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο ο Γενικός Γραμματέας φαίνεται να θεωρεί ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο πολιτικής διαχείρισης αυτής της πραγματικότητας.
Υπό αυτό το πρίσμα, η επίσκεψη στη Λευκωσία λειτουργεί σαν μήνυμα προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές ότι ο ίδιος παραμένει προσωπικά δεσμευμένος στην προσπάθεια. Επιλέγει να διατηρήσει την κινητικότητα μέχρι να διαμορφωθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν την επανέναρξη μιας ουσιαστικής διαπραγματευτικής διαδικασίας. Η επιμονή αυτή συνάδει με τη σταθερή θέση που αποτυπώνει και στις εκθέσεις του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας στις οποίες σημειώνει ότι, παρά τις δυσκολίες, ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών είναι να διατηρούν ανοικτή την προοπτική της λύσης θέτοντας επί της ουσίας τις πλευρές ενώπιον των ευθυνών τους, κυρίως για τη διαμόρφωση των αναγκαίων συνθηκών επί του εδάφους ως ένα συμπληρωματικό βήμα στην ουσιαστική διαπραγμάτευση.
ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
