Όλοι θυμούνται και μνημονεύουν πιο πολύ τις εθνικές μέρες. Εγώ θυμάμαι τις μέρες των δολοφονιών. Για παράδειγμα, δεν ξεχνώ ποτέ την ημέρα εκτέλεσης ενός επαναστάτη. Δεν καταλαβαίνω καθόλου όσους γιορτάζουν τις ημέρες νίκης πριν από πεντακόσια χρόνια. Στο Γκιόνελι υπάρχει η ταμπέλα μιας οδού. Είναι η οδός 12ης Ιουνίου 1958. Τι έγινε εκείνη την ημερομηνία; Δολοφονήσαμε τους Ελληνοκύπριους Κοντεμενιώτες στην πεδιάδα του Γκιόνελι. Με μαχαίρια και ππάλες. Μήπως αυτό είναι κάτι για να καυχιέται κανείς και έδωσαν στην οδό το όνομα εκείνης της ημερομηνίας; Πρόσφατα έμαθα ότι ένας από εκείνους που διέπραξαν αυτή τη δολοφονία ήταν καθηγητής μου αργότερα στο λύκειο. Μιλούσε πολύ την αργκό και συμπεριφερόταν πολύ σκληρά στους μαθητές. Όταν έμαθα ότι ήταν ένας από τους δολοφόνους, δεν εξεπλάγην για αυτό. Ποιος ξέρει με πόσους δολοφόνους κάναμε χειραψία χωρίς να το ξέρουμε σε αυτό το νησί! Έκανα μια τέτοια χειραψία σε ένα καφενείο στη Λουρουτζίνα. Για αυτό τον λόγο ο Μουλαζίμ, που ήρθε στην εφημερίδα την επόμενη μέρα, απώθησε το χέρι μου όταν του το άπλωσα. «Πήγαινε πλύνε το χέρι σου και έλα», μου είπε. «Γιατί;» τον ρώτησα. «Διότι έκανες χειραψία με έναν δολοφόνο», είπε, «ο άνδρας με τον οποίο έκανες χειραψία ήταν ο δολοφόνος του Ντερβίς Καβάζογλου». Έτσι έμεινα στήλη άλατος. «Έτσι, ε;», μπόρεσα να πω. Ο Μουλαζίμ, τον οποίο χάσαμε πριν μερικά χρόνια, ήταν ένας από τους πιο στενούς φίλους του Καβάζογλου. Δεν ξέχασα ποτέ αυτή μου την ανάμνηση μαζί του.
Οι Τουρκοκύπριοι δεν έχουν καμία εθνική γιορτή ουσιαστικά. Γιορτάζουν πάντα τις εθνικές γιορτές της Τουρκίας. Όλες οι γιορτές που γιορτάζαμε κατά τα σχολικά μας χρόνια ήταν γιορτές της Τουρκίας. Και ακόμα έτσι είναι. Η ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας, η γιορτή εθνικής κυριαρχίας και παιδιού, η γιορτή νεολαίας και αθλητισμού. Τα εμβατήρια που παίζαμε ήταν όλα εμβατήρια της Τουρκίας. Πότε απέκτησε μια γιορτή η κοινότητά μας; Στις 15 Νοεμβρίου 1983. Ανακήρυξαν το κράτος-φάντασμα και ύστερα άρχισαν να το γιορτάζουν κάθε χρόνο. Όμως, η κοινότητα κάπως δεν μπόρεσε να συνηθίσει αυτή τη γιορτή. Για αυτήν δεν είχε τόση ισχύ όση οι γιορτές της Τουρκίας τις οποίες γιόρταζε εδώ και χρόνια. Εγώ τη θεωρώ ως ένα κονίαμα που τοποθετήθηκε στα θεμέλια της διχοτόμησης και όχι εθνική ημέρα. Γίνεται να γιορτάζεται η διχοτόμηση;
Ποιος ξέρει, ίσως γίνει μια μέρα. Δεν γιορτάσαμε ποτέ την επέτειο ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν στολίσαμε έστω και μία μέρα τις πλατείες μας με τις σημαίες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είπε και ο Κληρίδης, «είναι μια σημαία για χάρη της οποίας δεν πεθαίνει κανείς»! Ο Τουρκοκύπριος ζωγράφος Ισμέτ Βεχίτ ζωγράφισε αυτή τη σημαία και άρεσε πολύ στον Μακάριο. Αν ήταν Ελληνοκύπριος εκείνος που ζωγράφισε τη σημαία νομίζω ότι το μίσος των φανατικών μας θα ήταν πολλαπλάσιο. Σε ένα συλλαλητήριο στο οποίο συμμετείχαμε, μια ομάδα περίπου τριακοσίων ατόμων κρατούσε σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν το 2011. Κατά τη διάρκεια της πορείας η «αστυνομία» μάς έκοψε τον δρόμο. Ζήτησε να πάρει από τα χέρια μας τις μικρές σημαίες που κρατούσαμε. Ξέσπασε καβγάς. Τις πήρε με τη βία. Έχουμε έναν φίλο σε αυτή την κοινότητα, ο οποίος σε κάθε επέτειο ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας αναρτούσε μια τεράστια σημαία της Δημοκρατίας στο σπίτι του. Τον Κιαμίλ Χιουρ. Περνά μια σοβαρή πάθηση τώρα ο φίλος μας που βρίσκεται στα πρόθυρα της ηλικίας των ενενήντα του χρόνων. Για αυτό δεν μπορεί να κάνει πλέον αυτό τον εορτασμό. Του ευχόμαστε γρήγορη ανάρρωση και να αποκτήσει μια ώρα αρχύτερα την υγεία του.
Άραγε μια μέρα οι Κύπριοι θα γιορτάζουν και τη διχοτόμηση και θα την ανακηρύξουν εθνική γιορτή; Ουσιαστικά διχοτόμηση είναι η διζωνική δικοινοτική λύση. Επιλέγουν το καλύτερο από τα κακά; Όπως δεν έχει εθνικές γιορτές, ο κυπριακός λαός δεν είχε και καθόλου σχέδια λύσης. Αυτά τα σχέδια πάντα έρχονταν από το εξωτερικό. Άφησαν σε εμάς μόνο την έγκρισή τους ή τη μη έγκρισή τους. Γιατί δεν είχαμε απολύτως κανένα σχέδιο λύσης; Έχουμε τόσα πολιτικά κόμματα τόσο στον βορρά όσο και στον νότο. Γιατί δεν ετοιμάζουν έστω και ένα σχέδιο; Το πρόβλημα είναι δικό μας. Και η λύση θα είναι από το εξωτερικό; Μου φαίνεται πως για αυτό δεν κάναμε καθόλου χαΐρι!
