Μετά την υποβολή των υποψηφιοτήτων μπήκαμε στην τελική ευθεία για τις βουλευτικές εκλογές. Το σκηνικό όπως διαμορφώθηκε είναι πρωτόγνωρο. Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα κυρίαρχα κόμματα της, μετά την εισβολή, περιόδου θα υποστούν μεγάλη φθορά. Για πρώτη φορά μετά το 1980 είναι πολύ πιθανόν, για να μην πω βέβαιο, ότι ΔΗ.ΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗ.ΚΟ, και τα τρία μαζί, δεν θα διαθέτουν την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή. Σε δεκάδες κείμενα μου είχα κατ’ επανάληψη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. Οι απόψεις που εξέφραζα στα άρθρα εκείνα δεν φιλοδοξούσαν να αποδειχτούν προφητικές. Στηρίζονταν σε έναν συγκεκριμένο και απλό συλλογισμό με βάση τα αισθήματα των ανθρώπων κάθε κοινωνικής τάξης που συναντούσα καθημερινά. Συνυπολόγιζα επίσης τη «φύση» των τριών κομμάτων που κυβερνούσαν τη χώρα για δεκαετίες.
Τα τρία κόμματα
Το ΔΗ.ΚΟ νόμιζε ότι η συνεργασία με τον Χριστοδουλίδη θα του πρόσφερε αλματώδη αύξηση της «πελατείας» του. Οι «πελάτες» όμως εκσυγχρονίστηκαν και προτιμούσαν την απευθείας επικοινωνία με τον Θεό και τους αγίους του παρά τις μεσιτείες των κληρικών.... Το ΑΚΕΛ με εικονικό εχθρό την Ε.Ε και τη Δύση, συνεχίζει να εικονομαχεί με σχιζοφρενικά επιχειρήματα. Ο ΔΗ.ΣΥ, αντί να απευθύνεται στην πάλαι ποτέ κρίσιμη μάζα των «νοικοκυραίων», έχει βάλει στο οπλοστάσιό του όπλα μιας άλλης εποχής που προκαλούν απέχθεια στον κάθε νούσιμο μετριοπαθή άνθρωπο. Και τα τρία κόμματα με εφόδιο την πείρα τους, πίστευαν ότι θα μακροημέρευαν ως «κόμματα εξουσίας».
Οι πραγματικότητες
Οι ηγεσίες τους όμως υποτιμούσαν δύο κομβικής σημασίας πραγματικότητες: Πρώτον, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ ήταν τρεις παρατάξεις σε βαθύτατη παρακμή και δεύτερον την αλλαγή που επήλθε στη συμπεριφορά των πολιτών. Να καταφεύγουν στο ρουσφέτι όπου και όπως μπορούν αλλά να μην αισθάνονται πλέον καμιά υποχρέωση προς τον παροχέα της εξυπηρέτησης. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τους πελάτες των τραπεζών οδήγησαν σε κάτι αντίστοιχο τους «πελάτες» των κομμάτων. Και τα τρία κόμματα ήσαν κουρασμένα και φθαρμένα. Ήταν ακόμη πιο παθογενή απ’ ό,τι πριν λίγα χρόνια. Η οικονομική κρίση του 2013 δεν είχε αναδείξει τις ανύπαρκτες δυνάμεις τους, αλλά τις κραυγαλέες αδυναμίες τους. Μόνον πολιτικάντηδες της κακιάς ώρας μπορούσαν να απορρίψουν την πρόταση για μείωση όλων των καταθέσεων κατά 6%. Ήταν συμπεριφορά που άγγιξε τα όρια ανευθυνότητας! Το ότι διασώθηκαν στις εκλογές του 2016 και του 2021 από ανάλογο του καταποντισμού που δεικνύουν οι δημοσκοπήσεις ότι θα υποστούν το 2026, οφειλόταν στην απουσία αξιόπιστων εναλλακτικών λύσεων. Και στο συντηρητισμό του Κύπριου πολίτη. Η ουσία είναι πως τα τρία πρώην κυρίαρχα κόμματα έχουν μέχρι σήμερα βαθιά μεσάνυχτα γύρω από το τι πιστεύει γι’ αυτά το εκλογικό σώμα. Κουβεντιάζοντας με πολλά στελέχη και των τριών κομμάτων, ιδιαίτερα του ΔΗ.ΣΥ, διαπιστώνω ότι βρίσκονται μέχρι σήμερα στο σκοτάδι, ως προς εκείνο που τα περιμένει. Κραυγαλέο δείγμα του πόσο ξεκομμένα είναι από την πραγματικότητα.
Το μη χείρον
Για χρόνια οι Κύπριοι επέλεγαν το μη χείρον σε όλες τις εκλογές. Όμως τα τελευταία 10 – 15 χρόνια στο εκλογικό σώμα συντελούνταν δραματικές αλλαγές. Οι αφανείς διεργασίες στο εκλογικό σώμα, με τα λίγα σημάδια τους σε μια πρώτη φάση, έγιναν ξαφνικά εκρηκτικές. Ειδικά με τις τελευταίες εκλογές του Ευρωκοινοβουλίου που παρουσιάστηκε το εκπληκτικό φαινόμενο του Φειδία. Το οποίο αντί να μελετηθεί με την απαιτούμενη σοβαρότητα, αποδόθηκε στην απερισκεψία του εκλογικού σώματος. Κάθε άλλο παρά απερισκεψία ήταν. Τα μηνύματα ήταν ολοκάθαρα: Η πόλωση ανάμεσα δεξιά και αριστερά, κρατούσε μεγάλα τμήματα του εκλογικού σώματος δέσμια στο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ. Αυτά τα δεσμά, με δεδομένη την απαγοήτευση των ψηφοφόρων, ήταν αναπόφευκτο να σπάσουν κάποια στιγμή βίαια, εφόσον δεν αντιμετωπίζονταν τα αίτια της απογοήτευσης. Ταυτόχρονα, σημαντικό τμήμα των εκλογέων αντί να επιλέξει όπως στο παρελθόν το μη χείρον μεταξύ των υποψηφίων των μεγάλων κομμάτων, άρχισε να κατευθύνεται σε ένα άλλου τύπου δίλημμα: Δηλαδή με ποιο τρόπο θα αποδοκιμάσουν ταυτόχρονα τα μεγάλα παραδοσιακά κόμματα. Πάρα πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν πλέον τις εκλογές σαν βήμα έκφρασης της οργής τους. Η εκλογή Φειδία βοούσε πως έφθασε η ώρα της τιμωρίας των παραδοσιακών κομμάτων. Τα παραδοσιακά κόμματα όμως συνέχισαν να βλέπουν το φτύσιμο σαν ένα φαινόμενο οργής που θα περάσει.
Κόμματα εξουσίας
Η εκτίμησή μου είναι ότι εάν ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ δεν υπερβούν εδώ και τώρα τον άρρωστο εαυτό τους, οι ψηφοφόροι είναι κάτι παραπάνω από έτοιμοι να απαλλαχθούν από αυτά. Τα κόμματα αυτά έπαψαν να είναι τα «φυσικά κόμματα εξουσίας». Αν δεν βγάλουν αμέσως τους παραμορφωτικούς φακούς που απέκτησαν μονοπωλώντας την εξουσία για να μπορέσουν να δουν την πραγματικότητα, θα βρεθούν σύντομα στο νεκροταφείο της πολιτικής ιστορίας. Και αυτό με θλίβει και με πανικοβάλλει. Γιατί στον ορίζοντα δεν υπάρχουν πολιτικοί σχηματισμοί που να μπορούν να ανταπεξέλθουν με επάρκεια στο σημαντικό ρόλο του νομοθετικού σώματος. Σε κάποιους σχηματισμούς υπάρχουν αναμφίβολα αξιόλογοι άνθρωποι. Είναι όμως μονάδες. Οι σωστές και αποτελεσματικές νομοθετικές εργασίες απαιτούν ισχυρές ομάδες και όχι ισχυρές μονάδες. Ασφαλώς θα πρέπει να επιλέξουμε τους πιο αξιόλογους υποψήφιους από κάθε κόμμα.
Ομαδικό άθλημα
Όμως η νομοθετική εξουσία είναι ομαδικό άθλημα. Και τα παραδοσιακά κόμματα, παρά τις πάνω αδυναμίες τους και πολλές άλλες επιπρόσθετες στις οποίες δεν ήταν δυνατόν να αναφερθώ, συνεχίζουν να έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν. Θα επιλέξω από το κόμμα μου τους τρείς καλύτερους υποψηφίους και θα τους δώσω την ψήφο μου. Με την απαίτηση, αν εκλεγούν, να δουλέψουν μέσα και έξω από τη Βουλή με ταπεινότητα, ήθος, σεμνότητα, εντιμότητα, φιλότιμο, ομαδικό πνεύμα, σεβασμό στον άνθρωπο και τη φύση, αντοχή, τόλμη και επιμονή.
Αξιολόγηση υποψηφίων
Θα αξιολογήσω το κατά πόσο οι υποψήφιοι που θα ψηφίσω διαθέτουν τις πιο πάνω αρετές όχι με βάση τις προσωπικές τους δηλώσεις ή κομματικές διακηρύξεις, αλλά αν τούτο αποδεικνύεται μέσω συγκεκριμένων γεγονότων και κυρίως μέσω των επιδόσεων του καθενός στην προσωπική και επαγγελματική του ζωή. Πολλοί ανεπάγγελτοι από όλους τους κομματικούς χώρους γέμισαν τους τόπους με πανό και διαφημιστικά φυλλάδια. Μακριά απ’ αυτούς. Δεν θα εξουσιοδοτήσω κανέναν ανεπάγγελτο να με εκπροσωπεί. Η Κύπρος χρειάζεται βουλευτές που θα τολμήσουν «να σπάσουν αυγά» και να έχουν το θάρρος να συγκρουστούν και να αποκαλύψουν τον κάθε κλεπτοκράτη και διεφθαρμένο, έστω και αν αυτός τυγχάνει να είναι κορυφαίο στέλεχος του κόμματός τους.
