Της Δήμητρας Κυρανούδη
Το Μαγδεμβούργο, η πρωτεύουσα του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, δεν είναι πόλη διάσημη στο εξωτερικό, όπως άλλες γερμανικές πόλεις. Ωστόσο, είναι μια πόλη με βαριά ιστορία, βαμμένη στο αίμα. Ιδρύθηκε από τον Καρλομάγνο και έζησε όλους τους φρικτούς πολέμους της Γερμανίας: τον Τριακονταετή Πόλεμο, τους Ναπολεόντειους Πολέμους. Υπήρξε τμήμα της Πρωσίας, βομβαρδίστηκε από τους Συμμάχους το 1945 και έπειτα αποτέλεσε τμήμα της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Με την Πτώση του Τείχους το 1989 και τη Γερμανική Επανένωση το 1990, το Μαγδεμβούργο, και συνολικά το κρατίδιο των περίπου δύο εκατομμυρίων κατοίκων, ακολούθησαν τη μοίρα των υπόλοιπων ανατολικογερμανικών κρατιδίων: οικονομική παρακμή, φυγή νέων προς τη δυτική Γερμανία, γηράσκουσα κοινωνία, αίσθημα κοινωνικής αδικίας και ένα χάσμα με τη δυτική Γερμανία, που παρά τις επενδύσεις και τις εισφορές αλληλεγγύης, δεν έχει καλυφθεί.
Τριάντα έξι χρόνια μετά την Επανένωση, η Σαξονία-Άνχαλτ βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στις 6 Σεπτεμβρίου διεξάγονται εκλογές και ήδη το κρατίδιο, που θεωρείται εδώ και χρόνια προπύργιο της Ακροδεξιάς, αναμένεται να αποτελέσει εργαστήριο σημαντικών πολιτικών εξελίξεων για την ομοσπονδιακή πολιτική, τον Καγκελάριο Μερτς και, κατ’ επέκταση, την Ευρώπη.
Με ποσοστά 40% έως και 42% στις δημοσκοπήσεις, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) προηγείται σχεδόν κατά είκοσι ποσοστιαίες μονάδες των Χριστιανοδημοκρατών. Αν αυξήσει περαιτέρω τη δύναμή της ή αν συμπράξει με κάποιο κόμμα που θα προδώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό τείχος προστασίας», θα μπορούσε να σχηματίσει την πρώτη ακροδεξιά κυβέρνηση σε γερμανικό κρατίδιο στη μεταπολεμική περίοδο. Μοναδικό κόμμα που δεν απορρίπτει κατηγορηματικά συνεργασία ή έστω ανοχή σε κυβέρνηση της AfD είναι το ΒSW.
Τι θα σήμαινε αυτό στην πράξη; Καθορισμό της κρατιδιακής πολιτικής, δεδομένου ότι τα γερμανικά κρατίδια, στο πλαίσιο του ομοσπονδιακού συστήματος, διαθέτουν αυξημένες αρμοδιότητες σε πολλούς τομείς: από την εκπαίδευση μέχρι την αστυνόμευση. Παράλληλα, θα συνεπαγόταν μεγαλύτερη επιρροή στην ομοσπονδιακή πολιτική μέσω του δεύτερου νομοθετικού σώματος της χώρας, του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου, καθώς και συμμετοχή στην επιλογή δικαστών και ανώτατων αξιωματούχων δημόσιων φορέων.
Πέρα, όμως, από τα καίρια θεσμικά ζητήματα που θα προκύψουν, η Εναλλακτική για τη Γερμανία και ο υποψήφιός της, Ούλριχ Ζίγκμουντ, δηλώνουν έτοιμοι να «σπάσουν ταμπού»: να προτάξουν έναν νέο γερμανικό πατριωτισμό στον πολιτικό λόγο, στις κοινωνικές διεργασίες, στα σχολεία και στον πολιτισμό, να δοκιμάσουν στην πράξη την εφαρμογή μιας αντιμεταναστευτικής πολιτικής με ρατσιστικά στοιχεία, σύμφωνα με ειδικούς, και να θέσουν υπό αμφισβήτηση ακόμη και πτυχές της γερμανικής Ιστορίας του 20ού αιώνα.
Η AfD στο συγκεκριμένο κρατίδιο θεωρείται «αποδεδειγμένα ακροδεξιά» από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος. Το μεγάλο ερώτημα είναι πάντως, τι θα κάνουν τα παραδοσιακά κόμματα, όπως και ο Καγκελάριος Μερτς, με αυτό το ποσοστό άνω του 40% που στηρίζει το κόμμα: πώς θα πείσουν αυτούς τους ψηφοφόρους, πώς θα τους εμπνεύσουν, πώς θα τους κερδίσουν ξανά. Η AfD θεωρείται πλέον από πολλούς το νέο «κόμμα των εργατών» και η ανοδική της πορεία, προς το παρόν, δύσκολα ανακόπτεται.
Το Βερολίνο και η Ευρώπη πρέπει να στρέψουν άμεσα το βλέμμα τους στο Μαγδεμβούργο με ρεαλισμό και σύνεση, αν θέλουν να αποτρέψουν μια δεύτερη Βαϊμάρη.
