Η υπογεννητικότητα στην Κύπρο δεν είναι ακόμη ένας αριθμός σε μια στατιστική υπηρεσία. Είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που απειλούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της χώρας. Και για μια μικρή, ημικατεχόμενη πατρίδα, το δημογραφικό δεν είναι μόνο κοινωνικό ή οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Η Κύπρος έχει κάνει βήματα στην οικογενειακή πολιτική. Τα επιδόματα τέκνου έχουν ενισχυθεί, τα εισοδηματικά όρια διευρύνονται και οι πολύτεκνες οικογένειες αντιμετωπίζονται πλέον ευνοϊκότερα. Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: αρκούν αυτά για να πείσουν ένα ζευγάρι που έχει δύο παιδιά να αποκτήσει τρίτο;
Η εμπειρία Ελλάδας και Ισραήλ δείχνει διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Ελλάδα, μέσα από το Α21, αυξάνει αισθητά την ενίσχυση από το τρίτο παιδί και μετά. Το Ισραήλ, από την άλλη, έχει οικοδομήσει ένα πολύ ευρύτερο πλέγμα στήριξης της οικογένειας, με καθολικό επίδομα τέκνου και πρόσθετες παροχές. Δεν είναι, βέβαια, τα επιδόματα που εξηγούν από μόνα τους την πολύ υψηλότερη γεννητικότητα του Ισραήλ. Δείχνουν, όμως, ότι το κράτος μπορεί να στέλνει σταθερά το μήνυμα πως η απόκτηση παιδιών δεν αποτελεί ιδιωτικό οικονομικό ρίσκο.
Εδώ ακριβώς πρέπει να στραφεί πιο αποφασιστικά και η Κύπρος.
Το πρώτο και το δεύτερο παιδί στηρίζουν μια οικογένεια. Το τρίτο και το τέταρτο, όμως, είναι αυτά που αλλάζουν πραγματικά τη δημογραφική εξίσωση. Εκεί πρέπει να πέσει το μεγαλύτερο βάρος.
Χρειάζεται ουσιαστικό οικονομικό μπόνους για το τρίτο παιδί και ακόμη μεγαλύτερο για το τέταρτο. Υψηλότερο μηνιαίο επίδομα, φορολογικές απαλλαγές, επιδότηση στεγαστικού δανείου ή ενοικίου, δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν βρεφονηπιακή φροντίδα για όλους και όχι όποιος βρει βρήκε. Επίσης, απαιτείται πραγματική διευκόλυνση των εργαζόμενων γονέων.
Το ζητούμενο δεν είναι να ανταμείβεται απλώς μια οικογένεια επειδή απέκτησε πολλά παιδιά. Το ζητούμενο είναι το κράτος να επηρεάσει την απόφαση πριν αυτή ληφθεί.
Αν η κυβέρνηση θεωρεί πράγματι το δημογραφικό εθνική προτεραιότητα, τότε πρέπει να το αποδείξει εκεί όπου κρίνεται το αποτέλεσμα. Τη στιγμή που ένα ζευγάρι αναρωτιέται αν μπορεί να αντέξει οικονομικά ένα τρίτο παιδί, εκεί πρέπει να βρίσκεται το κράτος και να δίνει μια πειστική απάντηση: ναι, μπορείτε.
