Δεν φτάνουν τα μαράζια μας, έπρεπε η άτιμη η Πολυγνώση να μας θυμίσει την επέτειο! Κάιρο, 2020, ίδρυση του EastMed Gas Forum: Στο στιγμιότυπο, υπουργοί με χαμόγελα ικανοποίησης, χειραψίες και παραφουσκωμένες δηλώσεις, αισιόδοξα χρονοδιαγράμματα. Ανάμεσά τους ο τότε υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης, ναι αυτός, ο πρωταγωνιστής του βίντεο. Πήγαμε, βλέπεις, για τη μονογραφή, η Κύπρος παρουσιαζόταν ως ανερχόμενος παίκτης, έτοιμη να γίνει ενεργειακός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο. Ξανά «ιστορικό βήμα»: η Κύπρος, μαζί με την Αίγυπτο, την Ελλάδα, το Ισραήλ, την Ιταλία, την Ιορδανία και την Παλαιστίνη, στο κέντρο των ενεργειακών εξελίξεων της Ανατολικής Μεσογείου.
Πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν, η φωτογραφία σήμερα μοιάζει σχεδόν θλιβερή. Όχι μόνο γιατί θυμίζει τα «περασμένα μεγαλεία» αλλά και γιατί ξεφύτρωσε σε μια εντελώς διαφορετική συγκυρία: με τον ίδιο πρωταγωνιστή να βρίσκεται στο στόχαστρο του videogate και της δημόσιας κριτικής. Τότε προειδοποιήσεις προς την Τουρκία για «έκνομες ενέργειες» και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Σήμερα ερωτήματα για θεσμούς, διαφάνεια και πολιτικές ευθύνες.
Τι άλλαξε όμως; Η Κύπρος εξακολουθεί να καίει μαζούτ για να παράγει ηλεκτρισμό, πληρώνοντας περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος. Η πολυδιαφημισμένη αξιοποίηση του φυσικού αερίου στο Βασιλικό μετατίθεται διαρκώς στο μέλλον, περιμέναμε το 2020, μετά το 2022, έπειτα το 2026 και ακόμη περιμένουμε. Το καράβι παραμένει άφαντο, οι υποδομές ημιτελείς και η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας περισσότερο σύνθημα παρά πραγματικότητα.
Μάλλον λοιπόν, δεν είμαστε καν «στο ίδιο σημείο». Η αλήθεια είναι πιο δυσάρεστη: είμαστε πίσω. Χάθηκε χρόνος και πολλά χρήματα. Μελέτες, συμβουλευτικές επιτροπές, ταξίδια και κοινές διακηρύξεις δεν μεταφράστηκαν σε απτά αποτελέσματα για τον Κύπριο πολίτη. Η υπόσχεση ότι η Κύπρος θα εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο της περιοχής παραμένει ένα ωραίο όνειρο.
Το EastMed Gas Forum μπορεί να λειτουργεί ως πλατφόρμα διαλόγου και γεωπολιτικής παρουσίας και αυτό δεν είναι αμελητέο. Όμως ο διάλογος από μόνος του δεν ζεσταίνει σπίτια ούτε μειώνει λογαριασμούς ρεύματος. Εκεί που χρειαζόταν αποφασιστικότητα, είδαμε αναβολές. Εκεί που απαιτούνταν λογοδοσία, είδαμε σιωπή. Δεν αξιοποιούμε τον χρόνο, τους πόρους και τις ευκαιρίες.
Ίσως, τελικά, τα χαμόγελα στις φωτογραφίες από το Κάιρο να μην αποτυπώνουν τον «ενεργειακό κόμβο» που ονειρευτήκαμε αλλά έναν κόμβο σταματημένο στον χρόνο, χαμένων ευκαιριών, έναν κόμβο διαπλοκής.
