Μπορεί να μοιάζει με μια μικρή κάμερα τοποθετημένη στο ταμπλό ή πίσω από το τιμόνι. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί μέρος μιας νέας γενιάς συστημάτων που έχουν έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο: να καταλαβαίνουν πότε ο οδηγός δεν κοιτάζει εκεί που πρέπει.
Από τις 7 Ιουλίου 2026, όλα τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα και βαν που εμπίπτουν στις σχετικές ευρωπαϊκές απαιτήσεις πρέπει να διαθέτουν προηγμένο σύστημα προειδοποίησης απόσπασης της προσοχής του οδηγού, στο πλαίσιο της σταδιακής εφαρμογής του Γενικού Κανονισμού Ασφάλειας της ΕΕ.
Και εδώ προκύπτει η ερώτηση που πιθανότατα θα κάνουν πολλοί οδηγοί μόλις μπουν σε ένα καινούργιο αυτοκίνητο: Μας παρακολουθεί το όχημά μας;
Ξέρει αν κοιτάζεις τον δρόμο
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία περιγράφει το Advanced Driver Distraction Warning, γνωστό ως ADDW, ως ένα σύστημα που εντοπίζει πότε η οπτική προσοχή του οδηγού δεν είναι στραμμένη στην οδήγηση και τον προειδοποιεί ώστε να επαναφέρει την προσοχή του στον δρόμο.
Η τεχνολογία που χρησιμοποιεί κάθε κατασκευαστής μπορεί να διαφέρει. Σε πολλά αυτοκίνητα αξιοποιούνται κάμερες ή αισθητήρες στο εσωτερικό που παρακολουθούν την κατεύθυνση του βλέμματος και τη θέση του κεφαλιού.
Δεν χρειάζεται, για παράδειγμα, να κρατά κάποιος κινητό στο χέρι για να θεωρηθεί ότι έχει αποσπαστεί. Μπορεί να κοιτάζει για αρκετή ώρα προς την κεντρική οθόνη, χαμηλά στην καμπίνα ή προς τον συνοδηγό.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθορίζει ακόμη και χρονικά όρια για την ενεργοποίηση της προειδοποίησης.
Τα 3,5 δευτερόλεπτα που ενεργοποιούν την προειδοποίηση
Σε ταχύτητα 50 χλμ./ώρα και άνω, το σύστημα πρέπει, υπό τις προβλεπόμενες κανονικές συνθήκες, να μπορεί να προειδοποιήσει τον οδηγό όταν το βλέμμα του παραμένει σε συγκεκριμένη περιοχή μακριά από την οδήγηση για έως 3,5 δευτερόλεπτα.
Σε ταχύτητες από 20 χλμ./ώρα και πάνω, το αντίστοιχο όριο φτάνει μέχρι τα έξι δευτερόλεπτα.
Το σύστημα ενεργοποιείται αυτόματα πάνω από τα 20 χλμ./ώρα, αν και οι κατασκευαστές μπορούν να το ρυθμίζουν ώστε να λειτουργεί και σε χαμηλότερες ταχύτητες.
Η προειδοποίηση μπορεί να εμφανιστεί ως μήνυμα ή σύμβολο στον πίνακα οργάνων, να συνοδεύεται από ηχητικό σήμα ή ακόμη και από απτική ειδοποίηση, ανάλογα με το αυτοκίνητο.
«Με βιντεοσκοπεί;»
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι.
Η ύπαρξη κάμερας στραμμένης προς τον οδηγό δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για την ιδιωτικότητα. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές προβλέπουν συγκεκριμένους περιορισμούς.
Το σύστημα δεν επιτρέπεται να βασίζεται σε βιομετρικά δεδομένα με σκοπό να αναγνωρίζει ποιος είναι ο οδηγός. Με απλά λόγια, ο στόχος του δεν είναι να διαπιστώνει ότι πίσω από το τιμόνι βρίσκεται ο «Γιώργος» ή η «Μαρία», αλλά εάν το άτομο που οδηγεί έχει στραμμένη την προσοχή του στον δρόμο.
Η νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι το σύστημα πρέπει να διατηρεί μόνο τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του και να λειτουργεί σε κλειστό κύκλωμα, με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων να υπόκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων.
Άρα, η ύπαρξη εσωτερικής κάμερας δεν σημαίνει από μόνη της ότι το αυτοκίνητο αποθηκεύει διαρκώς βίντεο του οδηγού.
Δεν είναι το μόνο που άλλαξε
Το σύστημα παρακολούθησης της προσοχής δεν είναι η μοναδική νέα απαίτηση.
Από τις 7 Ιουλίου 2026 τέθηκαν σε ισχύ για τα νέα αυτοκίνητα και βαν στην ΕΕ πρόσθετες απαιτήσεις, μεταξύ των οποίων προηγμένη αυτόματη πέδηση που μπορεί να εντοπίζει πεζούς και ποδηλάτες, βελτιωμένη ορατότητα προς τα εμπρός, αυστηρότερες απαιτήσεις για την απόδοση φθαρμένων ελαστικών και διευρυμένες ζώνες προστασίας πεζών.
Πρόκειται για την επόμενη φάση ενός πακέτου μέτρων που έχει αλλάξει σημαντικά τον βασικό εξοπλισμό ασφαλείας των καινούργιων αυτοκινήτων στην Ευρώπη.
Μπορεί ο οδηγός να το κλείσει;
Οι ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές προβλέπουν ότι πρέπει να υπάρχει δυνατότητα χειροκίνητης απενεργοποίησης είτε της προειδοποίησης είτε του ίδιου του συστήματος, ανάλογα με την επιλογή που έχει κάνει ο κατασκευαστής.
Αυτό εξηγεί γιατί σε αρκετά καινούργια μοντέλα οι οδηγοί βρίσκουν μέσα στα μενού επιλογές που αφορούν την «προσοχή οδηγού», την «παρακολούθηση οδηγού» ή το «driver monitoring».
Δεν λειτουργούν, ωστόσο, όλα τα αυτοκίνητα με τον ίδιο τρόπο ούτε χρησιμοποιούν ακριβώς τις ίδιες ειδοποιήσεις.
Το αυτοκίνητο γίνεται όλο και περισσότερο «συνοδηγός»
Τα νέα συστήματα δείχνουν πόσο γρήγορα αλλάζει ο ρόλος του αυτοκινήτου.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ένα όχημα μπορούσε να προειδοποιήσει τον οδηγό επειδή δεν έβαλε ζώνη ή επειδή άφησε αναμμένα τα φώτα.
Σήμερα μπορεί να αντιληφθεί ότι το αυτοκίνητο βγαίνει από τη λωρίδα, ότι πλησιάζει έναν πεζό, ότι υπερβαίνει το όριο ταχύτητας ή ακόμη και ότι ο ίδιος ο οδηγός έχει κοιτάξει αλλού για περισσότερο χρόνο από όσο θεωρείται ασφαλές.
Και κάπως έτσι, η μικρή κάμερα που πολλοί οδηγοί ίσως δεν είχαν καν προσέξει μέσα στο καινούργιο τους αυτοκίνητο αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία: δεν κοιτάζει τον δρόμο. Κοιτάζει εκείνον που οδηγεί.
