Τέλος στις «δηλώσεις συμπάθειας» και στα λόγια χωρίς αντίκρισμα ζητούν οργανώσεις συνταξιούχων και πρεσβύτερων πολιτών, καλώντας τη Βουλή να προχωρήσει άμεσα στην ψήφιση τροπολογίας που βάζει φρένο στον ηλικιακό αποκλεισμό από την ασφάλιση οχημάτων. Με ανοικτή επιστολή προς όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, τους βουλευτές και τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καταγγέλλουν πιέσεις από ασφαλιστικές εταιρείες και μιλούν για κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος πολιτών άνω των 70 ετών.
Την επιστολή συνυπογράφουν ο Κλάδος Συνταξιούχων της ΠΑΣΥΔΥ, το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, η Οργάνωση Πρεσβυτέρων Πολιτών Κύπρου (ΟΠΡΕΠΟ) και η Παγκύπρια Ένωση Συνταξιούχων (ΠΕΣΥ-ΣΕΚ), οργανώσεις που κάνουν λόγο για «πρωτοφανή και εξευτελιστικό ρατσισμό» στον τομέα της ασφάλισης οχημάτων.
«Ρατσισμός με κρατική ανοχή»
Οι οργανώσεις καταγγέλλουν ότι, ενώ η Πολιτεία απαιτεί από κάθε οδηγό να είναι νόμιμος και ασφαλισμένος, την ίδια ώρα ανέχεται πρακτικές που μετατρέπουν την ασφάλιση σε προνόμιο για λίγους. Όπως αναφέρουν, πολίτες άνω των 70 ετών είτε τιμωρούνται συλλογικά με υπέρογκες αυξήσεις ασφαλίστρων είτε αποκλείονται πλήρως από την ασφάλιση, χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση και χωρίς καμία τεκμηριωμένη αιτιολόγηση.
«Όταν οι ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν ως κράτος εν κράτει, ξεπερνώντας κάθε όριο ανοχής, τότε η Πολιτεία δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια», σημειώνουν χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η απαίτηση νομιμότητας από τον πολίτη δεν μπορεί να συνυπάρχει με την ανοχή σε πρακτικές κοινωνικού αποκλεισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ευρήματα δύο κοινοβουλευτικών επιτροπών, οι οποίες –όπως υποστηρίζεται– σε ξεχωριστές μελέτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πρακτικές των ασφαλιστικών εταιρειών παραβιάζουν την αρχή της ισότητας και θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι οδηγοί μεγαλύτερης ηλικίας ευθύνονται μόλις για περίπου 3,5% των τροχαίων ατυχημάτων, γεγονός που –όπως τονίζουν– καταρρίπτει το αφήγημα περί «υψηλού ρίσκου» που χρησιμοποιείται για να δικαιολογηθούν οριζόντιες αυξήσεις και αρνήσεις ασφάλισης.
Κεντρικό ερώτημα που θέτουν οι οργανώσεις είναι πώς είναι δυνατόν ένας πολίτης που κρίνεται ικανός από την Πολιτεία και κατέχει νόμιμη άδεια οδήγησης να «ακυρώνεται» στην πράξη από ιδιωτικές, κερδοσκοπικές εταιρείες.
«Από πότε η κρίση ενός ιδιώτη ασφαλιστή υπερτερεί της κρατικής πιστοποίησης;», διερωτώνται, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχουν παρουσιαστεί αντικειμενικά, αναλογιστικά δεδομένα που να δικαιολογούν συλλογικές ποινές λόγω ηλικίας.
Οι τρεις αδιαπραγμάτευτες πρόνοιες
Με φόντο την υπό μελέτη τροπολογία του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου, οι οργανώσεις θέτουν τρεις «κόκκινες γραμμές», τις οποίες θεωρούν στοιχειώδη ευρωπαϊκά αυτονόητα:
- Υποχρέωση ασφάλισης κάθε πολίτη που διαθέτει νόμιμη και έγκυρη άδεια οδήγησης, χωρίς ηλικιακές διακρίσεις, εκτός εάν υπάρχει τεκμηρίωση με αντικειμενικά και αναλογιστικά στοιχεία.
- Απαγόρευση αυξήσεων ασφαλίστρων με μοναδικό κριτήριο την ηλικία, με ταυτόχρονη υποχρέωση γραπτής, αναλυτικής και επαρκούς αιτιολόγησης σε κάθε άρνηση ή δυσμενή μεταχείριση.
- Αποτρεπτικές κυρώσεις για τις ασφαλιστικές εταιρείες που παραβαίνουν τη νομοθεσία, ώστε ο νόμος να μην καταλήξει «μια ευχή χωρίς συνέπειες».
Στην επιστολή δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρώπινη διάσταση του ζητήματος. Όπως σημειώνεται, για έναν ηλικιωμένο η οδήγηση δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασικό μέσο αυτονομίας, πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και διατήρησης κοινωνικών δεσμών.
Η στέρηση της δυνατότητας ασφάλισης μέσω οικονομικού στραγγαλισμού, υπογραμμίζουν οι οργανώσεις, συνιστά ανήθικη πρακτική και κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Προειδοποίηση προς τη Βουλή
Απαντώντας στο επιχείρημα των ασφαλιστικών εταιρειών ότι ενδεχόμενη προστασία των ηλικιωμένων θα οδηγήσει σε αυξήσεις ασφαλίστρων για τους υπόλοιπους οδηγούς, οι οργανώσεις κάνουν λόγο για «εκβιαστικό δίλημμα».
«Αν μια αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αδιαφάνεια και συλλογικές ποινές σε μια ηλικιακή ομάδα, τότε το πρόβλημα δεν είναι η προστασία των δικαιωμάτων, αλλά η απουσία κανόνων», τονίζουν.
Κλείνοντας, απευθύνουν σαφές μήνυμα προς τα κοινοβουλευτικά κόμματα και τους βουλευτές ενόψει της ολομέλειας: οι ηλικιωμένοι δεν είναι «απόμαχοι» ούτε «υψηλό ρίσκο προς διαγραφή». Είναι ενεργοί πολίτες και –όπως σημειώνουν με νόημα– «είναι και ψηφοφόροι με μνήμη».
Οι οργανώσεις δηλώνουν ότι αναμένουν πλέον πράξεις και όχι διαπιστώσεις, ζητώντας από τη Βουλή να αποδείξει έμπρακτα ότι ο άνθρωπος τίθεται πάνω από τα κέρδη.
