Την ανάγκη εντατικοποίησης των μέτρων πρόληψης και ελέγχου της Λεγεωνέλλας ενόψει της θερινής περιόδου υπογραμμίζει το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες καταγράφονται συχνά περιστατικά μόλυνσης από το βακτήριο.
Όπως αναφέρει το Τμήμα, οι υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την αυξημένη χρήση συστημάτων ψύξης και άλλων εγκαταστάσεων που παράγουν αερόλυμα δημιουργούν συνθήκες που ενδέχεται να ευνοήσουν την ανάπτυξη και διασπορά της Λεγεωνέλλας, ιδιαίτερα όταν δεν εφαρμόζονται επαρκή μέτρα συντήρησης και ελέγχου.
Τι είναι η Λεγεωνέλλα και πώς μεταδίδεται
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Λεγεωνέλλα (Legionella) είναι βακτήριο που αναπτύσσεται σε τεχνητά συστήματα νερού και μπορεί να προκαλέσει τη Νόσο των Λεγεωναρίων, μια σοβαρή μορφή πνευμονίας.
Η ανάπτυξή της ευνοείται σε περιβάλλοντα όπου παρατηρείται στασιμότητα νερού, ακατάλληλες θερμοκρασίες και ανεπαρκής συντήρηση δικτύων και εξοπλισμών. Η μετάδοση γίνεται μέσω της εισπνοής πολύ μικρών σταγονιδίων νερού (αερολυμάτων) που περιέχουν το βακτήριο.
Το Τμήμα διευκρινίζει ότι η νόσος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, ούτε μέσω της κατανάλωσης πόσιμου νερού.
Ποιοι χώροι θεωρούνται υψηλού κινδύνου
Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται σε χώρους όπου υπάρχουν εκτεταμένα συστήματα νερού ή εγκαταστάσεις που παράγουν αερόλυμα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- νοσηλευτήρια, κλινικές, κέντρα αποκατάστασης και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων,
- ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα και άλλοι χώροι φιλοξενίας,
- δίκτυα ζεστού και κρύου νερού σε μεγάλες οικιστικές μονάδες,
- δεξαμενές αποθήκευσης νερού,
- ντους και βρύσες με περιορισμένη χρήση,
- υδρομασάζ, spa, τζακούζι και άλλες εγκαταστάσεις ευεξίας,
- ψυκτικοί πύργοι και κεντρικά συστήματα κλιματισμού,
- διακοσμητικά σιντριβάνια και άλλες εγκαταστάσεις παραγωγής αερολύματος.
Αντίθετα, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας επισημαίνει ότι τα οικιακού τύπου κλιματιστικά (split units) δεν αποτελούν συνήθως πηγή ανάπτυξης και μετάδοσης της Λεγεωνέλλας, καθώς δεν χρησιμοποιούν αποθηκευμένο νερό.
Οι υποχρεώσεις εργοδοτών και διαχειριστών
Με στόχο τη διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, οι εργοδότες και οι διαχειριστές ξενοδοχειακών, νοσοκομειακών και άλλων υποστατικών καλούνται να εφαρμόζουν ολοκληρωμένα προγράμματα πρόληψης, ελέγχου και συντήρησης των συστημάτων νερού.
Μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- ορισμό αρμόδιου προσώπου για τη διαχείριση του κινδύνου από τη Λεγεωνέλλα,
- διενέργεια και τακτική αναθεώρηση γραπτής εκτίμησης κινδύνου,
- διατήρηση του ζεστού νερού σε θερμοκρασία άνω των 50°C και του κρύου νερού κάτω των 25°C,
- τακτική χρήση βρυσών, ντους και σωληνώσεων που παραμένουν αχρησιμοποίητες για μεγάλα διαστήματα,
- περιοδικό καθαρισμό και απολύμανση δεξαμενών, σωληνώσεων, ψυκτικών πύργων και λοιπού εξοπλισμού,
- συντήρηση και απολύμανση υδρομασάζ και εγκαταστάσεων ευεξίας,
- δειγματοληψίες και εργαστηριακές αναλύσεις όπου απαιτείται,
- τήρηση αρχείων επιθεωρήσεων, απολυμάνσεων και αποτελεσμάτων αναλύσεων.
Έμφαση σε νοσηλευτήρια και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στα νοσηλευτήρια, τις κλινικές και τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, όπου, σύμφωνα με το Τμήμα, θα πρέπει να εφαρμόζονται ενισχυμένα μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου των συστημάτων νερού.
Ο λόγος, όπως σημειώνεται, είναι η αυξημένη ευπάθεια ασθενών και άλλων ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, οι οποίες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρότερες επιπτώσεις σε περίπτωση έκθεσης στο βακτήριο.
Υποχρέωση συμμόρφωσης με τη νομοθεσία
Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας υπενθυμίζει ότι η διαχείριση του κινδύνου ανάπτυξης και διασποράς της Λεγεωνέλλας αποτελεί βασική υποχρέωση στο πλαίσιο της νομοθεσίας για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία.
Για τον λόγο αυτό, καλεί τους υπεύθυνους των υποστατικών να διασφαλίζουν τη συστηματική παρακολούθηση και συντήρηση των συστημάτων νερού, εφαρμόζοντας τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης και ελέγχου σύμφωνα με τις νομοθετικές απαιτήσεις, τις κατευθυντήριες οδηγίες και τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης του κινδύνου.
