Ασθενείς που προσέρχονται στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ), υποβάλλονται σε ακτινογραφικές εξετάσεις, λαμβάνουν εξιτήριο και η ιατρική γνωμάτευση συντάσσεται ακόμη και δύο ημέρες αργότερα. Οι γιατροί στα τμήματα Πρώτων Βοηθειών, καλούνται να πάρουν αποφάσεις για τους ασθενείς, χωρίς σε αρκετές περιπτώσεις να έχουν ξεκάθαρη εικόνα για την κατάσταση του ατόμου που έχουν ενώπιον τους. Το γεγονός αυτό, καταγράφεται, μαζί με πολλά άλλα σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, μετά από αιφνιδιαστικό μεταμεσονύχτιο έλεγχο στα ΤΑΕΠ των Γενικών Νοσοκομείων Λευκωσίας και Λεμεσού.
{ESOTITLOS}Καθυστερημένες γνωματεύσεις
Σύμφωνα με τα όσα καταγράφει η Ελεγκτική, ακτινογραφίες ασθενών που προσήλθαν στα ΤΑΕΠ γνωματεύτηκαν εκ των υστέρων, ενώ οι ασθενείς είχαν ήδη εξέλθει από το νοσοκομείο. Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι η πρακτική αυτή αυξάνει τον κίνδυνο μη έγκαιρης αναγνώρισης παθολογικών ευρημάτων, ενώ δημιουργεί και σοβαρά ζητήματα τεκμηρίωσης της ιατρικής πράξης.
Στην έκθεση περιλαμβάνεται και η απαντητική επιστολή του ΟΚΥπΥ προς την ΕΥ, ο οποίος αναφέρει ότι οι εφημερεύοντες ακτινολόγοι καλούνται να καλύψουν κατά προτεραιότητα τις επείγουσες και πιο βαριές εξετάσεις, όπως αξονικές τομογραφίες και υπερηχογραφήματα, ενώ οι απλές ακτινογραφίες δύνανται να γνωματεύονται σε μεταγενέστερο χρόνο. Υποστηρίζει επίσης ότι οι κλινικοί ιατροί των ΤΑΕΠ προβαίνουν σε αρχική εκτίμηση των απεικονιστικών εξετάσεων και ότι οι γνωματεύσεις ολοκληρώνονται εντός «ιατρικά αποδεκτού χρόνου».
Υπερωρίες ακτινολόγων
Η Ελεγκτική θίγει και το ζήτημα της υπερωριακής αποζημίωσης ακτινολόγων, καταγράφοντας συγκεκριμένα και αριθμητικά παραδείγματα. Όπως αναφέρεται, οι ακτινολόγοι αποζημιώνονται υπερωριακά με ποσό €5 ανά ιατρική γνωμάτευση, πρακτική που εφαρμόζεται τουλάχιστον από το 2021.
Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι :
- Στις 4 Αυγούστου 2025, ακτινολόγος συνέταξε 159 υπερωριακές γνωματεύσεις για ακτινογραφίες που είχαν διενεργηθεί δύο και τρεις ημέρες νωρίτερα (2 και 3 Αυγούστου), λαμβάνοντας συνολική αποζημίωση €795. Τον Αύγουστο του 2025, ο ίδιος ακτινολόγος συνέταξε συνολικά 716 υπερωριακές γνωματεύσεις, με αποζημίωση €3.580.
Τον Ιούνιο του 2025, άλλος ακτινολόγος συνέταξε 1.416 υπερωριακές γνωματεύσεις, λαμβάνοντας αποζημίωση €7.080.
Τονίζεται, επίσης, ότι λόγω μη ορθής και πλήρους χρήσης του συστήματος PACS, δεν ήταν δυνατό να επιβεβαιωθεί με ακρίβεια ο χρόνος σύνταξης των γνωματεύσεων για σκοπούς τεκμηρίωσης της υπερωριακής απασχόλησης, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου. Στην έκθεση διατυπώνεται ο προβληματισμός ότι η συγκεκριμένη πρακτική, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση στη σύνταξη γνωματεύσεων εκτός κανονικού ωραρίου, ενδέχεται να δημιουργεί κίνητρο διενέργειας γνωματεύσεων με σκοπό την υπερωριακή αποζημίωση, αντί να λειτουργεί αποκλειστικά ως μέτρο κάλυψης αυξημένων αναγκών. Η Ελεγκτική τονίζει ότι τα οποιαδήποτε κίνητρα αμοιβής θα έπρεπε να συνδέονται με την έγκαιρη και ασφαλή εκτέλεση των καθηκόντων, ιδίως σε δραστηριότητες με άμεσο αντίκτυπο στην κλινική φροντίδα.
Ο ΟΚΥπΥ αποδίδει την υπερωριακή απασχόληση στον αυξημένο φόρτο εργασίας και στην ανάγκη κάλυψης των ΤΑΕΠ εκτός κανονικού ωραρίου, επισημαίνοντας ότι οι εφημερεύοντες ακτινολόγοι δίνουν προτεραιότητα στις επείγουσες εξετάσεις. Παράλληλα, αναφέρει ότι προτίθεται να μελετήσει τον καθορισμό ανώτατου επιτρεπτού χρόνου για τη σύνταξη ιατρικών γνωματεύσεων και την ενίσχυση των εσωτερικών μηχανισμών ελέγχου.
Τηλεδιαγνώσεις από Ελλάδα
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιατρικές γνωματεύσεις για αξονικές τομογραφίες δίνονταν μέσω τηλεδιάγνωσης από εταιρεία στην Ελλάδα, παρότι στο ΓΝ Λευκωσίας υπήρχε εφημερεύων ακτινολόγος. Η Ελεγκτική θέτει ερωτήματα για την αξιοποίηση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού και για τη σκοπιμότητα της συγκεκριμένης πρακτικής.
Ο Οργανισμός υποστηρίζει ότι εφαρμόστηκε η εν λόγω πρακτική επειδή οι ακτινολόγοι του ΓΝ Λευκωσίας αρνήθηκαν να παράσχουν υπηρεσίες, επικαλούμενοι πρακτικούς και ιατρικούς λόγους. Ακόμη η τηλεδιάγνωση επιλέχθηκε ως επιχειρησιακή λύση ανάγκης και λόγω βλαβών στον αξονικό τομογράφο.
Oι συχνές βλάβες του αξονικού τομογράφου στη Λευκωσία απασχόλησαν και την Ελεγκτική Υπηρεσία η οποία διαπιστώνει «επαναλαμβανόμενες βλάβες, μεταφορά ασθενών σε ιδιωτικά νοσηλευτήρια για εξετάσεις, αλλά και την ύπαρξη καινούριου αξονικού τομογράφου αξίας €1,5 εκατ., ο οποίος παραμένει ανενεργός.
Χωρίς σαφές νομικό πλαίσιο
Πέραν της επιχειρησιακής διάστασης, η Ελεγκτική αναδεικνύει και την απουσία ειδικού και ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου για την τηλεδιάγνωση στην Κύπρο. Όπως σημειώνεται, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη η κατανομή της νομικής ευθύνης σε περίπτωση ιατρικού λάθους, ούτε διασφαλίζονται επαρκώς ζητήματα ποιότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ο ΟΚΥπΥ επισημαίνει ότι το ζήτημα της τηλεδιάγνωσης δεν αφορά αποκλειστικά τον Οργανισμό, αλλά συνολικά το σύστημα υγείας και το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. Υποστηρίζει ότι κινήθηκε εντός των δυνατοτήτων που του παρέχονται, εν αναμονή ευρύτερων ρυθμιστικών παρεμβάσεων από την Πολιτεία.
Έντεκα ώρες στο ΤΑΕΠ
Ο νυχτερινός έλεγχος ανέδειξε και παρατεταμένους χρόνους παραμονής ασθενών στα ΤΑΕΠ. Στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας καταγράφηκαν περιπτώσεις αναμονής άνω των πέντε ωρών, με μία περίπτωση να φθάνει τις 11 ώρες και 28 λεπτά. Η Ελεγκτική αποδίδει τις καθυστερήσεις, μεταξύ άλλων, σε αναμονή εμπλοκής ειδικών ιατρών και σε διαφωνίες μεταξύ κλινικών για το ποια ειδικότητα είναι αρμόδια για τη διαχείριση περιστατικών. Ο Οργανισμός υποστηρίζει ότι οι χρόνοι αυτοί κινούνται εντός διεθνώς αποδεκτών ορίων, ιδίως σε περιπτώσεις πολυνοσηρότητας που απαιτούν εμπλοκή περισσότερων της μίας ειδικοτήτων. Αναφέρει επίσης ότι υφίσταται μηχανισμός επίλυσης διαφορών, με την παρέμβαση διευθυντικών στελεχών, ώστε να λαμβάνονται τελικές αποφάσεις.
Εισαγωγές χωρίς υπογραφή ειδικού
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η Ελεγκτική και στις εισαγωγές ασθενών από τα ΤΑΕΠ σε θαλάμους νοσηλείας. Στο ΓΝ Λευκωσίας, μόνο μία από τις 15 εισαγωγές που ελέγχθηκαν έφερε υπογραφή εφημερεύοντος ειδικού ιατρού, ενώ στη Λεμεσό οι εννέα από τις 11 εισαγωγές είχαν υπογραφεί από ειδικό. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με την Έκθεση, δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια των ασθενών και ζητήματα νομικής ευθύνης.
Επί του θέματος ο ΟΚΥπΥ απαντά ότι το σχετικό εγχειρίδιο διαδικασιών τελεί υπό αναθεώρηση, ώστε να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των ειδικευόμενων ιατρών. Παράλληλα, σημειώνει ότι θα δοθούν νέες οδηγίες για την αυστηρή τήρηση των διαδικασιών και τη γραπτή τεκμηρίωση κάθε εισαγωγής.
Επείγοντα μέσω φαξ
Στην έκθεση καταγράφεται συγκεκριμένο περιστατικό στο ΤΑΕΠ του ΓΝ Λεμεσού, το οποίο, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, αναδεικνύει τις δυσκολίες που προκύπτουν, όταν κρίσιμες ειδικότητες δεν είναι διαθέσιμες σε όλα τα δημόσια νοσηλευτήρια. Ασθενής έχρηζε νευροχειρουργικής γνωμάτευσης, η οποία ζητήθηκε γραπτώς από το ΓΝ Λευκωσίας, καθώς η Λεμεσός δεν παρέχει τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Η γνωμάτευση εστάλη με καθυστέρηση μίας ώρας και 45 λεπτών, ενώ ο ασθενής είχε ήδη διακομιστεί στη Λευκωσία για νοσηλεία. Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε, μέσω φαξ, εγείρει ερωτήματα ως προς την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης επειγόντων περιστατικών.
Ο ΟΚΥπΥ αναφέρει ότι η νευροχειρουργική δεν αποτελεί βασική ειδικότητα που πρέπει να παρέχεται σε όλα τα δημόσια νοσηλευτήρια, αλλά προσφέρεται κεντρικά, βάσει διεθνών πρακτικών και πληθυσμιακών κριτηρίων. Σε ό,τι αφορά την καθυστέρηση, σημειώνει ότι ο χρόνος που απαιτήθηκε σχετίζεται με τη μελέτη των απεικονιστικών εξετάσεων και τη διαδικασία παροχής γραπτής γνωμάτευσης, ανεξαρτήτως του μέσου επικοινωνίας που χρησιμοποιήθηκε.
