Σε ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας στον τομέα της αλιείας καλεί την Κυπριακή Δημοκρατία η Oceana, μετά τη δημοσίευση έκθεσης που εντοπίζει συνδέσεις μεταξύ Ευρωπαίων πολιτών και αλιευτικών σκαφών τα οποία δραστηριοποιούνται υπό «σημαίες ευκαιρίας».
Σε γραπτές απαντήσεις της προς το politis.com.cy, η διευθύντρια της εκστρατείας κατά της παράνομης αλιείας και υπέρ της διαφάνειας στην Oceana, Vanya Vulperhorst, αναφέρει ότι η έρευνα της οργάνωσης εντόπισε δεσμούς ιδιοκτησίας μεταξύ Κυπρίων πολιτών και δύο αλιευτικών σκαφών που είναι νηολογημένα στην Ισημερινή Γουινέα και το Μπελίζ.
Οι δύο χώρες θεωρούνται «σημαίες ευκαιρίας» (Flags of Convenience – FoC), δηλαδή κράτη που προσφέρουν ευνοϊκά καθεστώτα νηολόγησης με περιορισμένους ελέγχους και χαλαρότερη εποπτεία. Σύμφωνα με την Oceana, όταν ευρωπαϊκής ιδιοκτησίας σκάφη φέρουν σημαία χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης με αδύναμους μηχανισμούς ελέγχου, καθίσταται δυσκολότερο για τις αρμόδιες αρχές να εντοπίσουν ποιος βρίσκεται πίσω από τις δραστηριότητές τους και ποιος αποκομίζει τα οικονομικά οφέλη.
Η Vulperhorst υποστηρίζει ότι, παρότι η χρήση σημαιών ευκαιρίας είναι νόμιμη, τα συγκεκριμένα νηολόγια συνδέονται συχνά με αδιαφανείς εταιρικές δομές που επιτρέπουν την απόκρυψη των πραγματικών ιδιοκτητών και μπορούν να διευκολύνουν πρακτικές παράνομης αλιείας.
Αντίδραση από την Κύπρο
Αναφερόμενη στην ανταπόκριση των κυπριακών αρχών μετά τη δημοσίευση της έκθεσης, η εκπρόσωπος της Oceana σημειώνει ότι το Τμήμα Αλιείας εξέδωσε ανακοίνωση απαντώντας σε επιστολή της οργάνωσης, με την οποία ζητούσε να εντοπιστούν όσοι επωφελούνται από αλιευτικές δραστηριότητες μέσω σκαφών που φέρουν σημαίες τρίτων χωρών.
Παράλληλα, το θέμα τέθηκε ενώπιον της Υπουργού Γεωργίας, Maria Panayiotou, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Αλιείας του European Parliament, ύστερα από παρέμβαση της ευρωβουλευτού Isabella Lövin.
Σύμφωνα με την Oceana, η υπουργός διαβεβαίωσε ότι οι κυπριακές αρχές λαμβάνουν σοβαρά υπόψη το ζήτημα της παράνομης αλιείας και διερευνούν τις περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση.
Η οργάνωση χαιρετίζει επίσης τις συζητήσεις για πιθανή δημιουργία μητρώου εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον αλιευτικό τομέα υπό σημαίες τρίτων χωρών, θεωρώντας ότι πρόκειται για ένα βήμα προς μεγαλύτερη διαφάνεια.
Υπερδιπλάσιος ο πραγματικός στόλος της ΕΕ
Η Oceana επικαλείται έρευνα του University of Santiago de Compostela που δημοσιεύθηκε το 2025 και καταγράφει σημαντική απόκλιση μεταξύ του επίσημα δηλωμένου και του πραγματικού μεγέθους του ευρωπαϊκού αλιευτικού στόλου που δραστηριοποιείται εκτός ευρωπαϊκών υδάτων.
Η έρευνα εντόπισε εκατοντάδες ευρωπαϊκής ιδιοκτησίας σκάφη που είναι νηολογημένα σε τρίτες χώρες, εκ των οποίων δεκάδες σε χώρες υψηλού κινδύνου και σε κράτη που θεωρούνται σημαίες ευκαιρίας.
Κατά την Oceana, οι σύνθετες εταιρικές δομές και η παγκοσμιοποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού θαλασσινών δυσκολεύουν τον εντοπισμό παράνομων αλιευμάτων και την παρακολούθηση της διακίνησής τους προς τις διεθνείς αγορές.
Έκκληση για μητρώο ξένων αλιευτικών
Η Vulperhorst καλεί την Κύπρο να θεσπίσει υποχρεωτική καταγραφή όλων των Κυπρίων πολιτών και εταιρειών που κατέχουν αλιευτικά σκάφη με ξένη σημαία.
Όπως αναφέρει στο Politis.com.cy, η διαφάνεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας, καθώς επιτρέπει στις αρχές να γνωρίζουν ποιος ελέγχει και ποιος επωφελείται από τις αλιευτικές δραστηριότητες, ανεξαρτήτως της σημαίας που φέρει το σκάφος.
Η Oceana θεωρεί ότι η Κύπρος, ως ναυτιλιακό κράτος και με αυξημένο ρόλο στα ευρωπαϊκά ζητήματα, μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν τη λογοδοσία και θα περιορίσουν τη δυνατότητα απόκρυψης κερδών που προέρχονται από παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες.
