Η νομοθεσία που ποινικοποιεί την πολιτική έκφραση κατά την παραμονή και την ημέρα των εκλογών χρειάζεται ουσιαστική αναθεώρηση δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής Χριστόφορος Χριστοφόρου, σχολιάζοντας την υπόθεση της Θεανώς Καλαβανά και τις έρευνες για αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Πολίτη 107.6 και 97.6 και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο κ. Χριστοφόρου υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη διάταξη είναι αόριστη, δημιουργεί ζητήματα σε σχέση με την ελευθερία της έκφρασης και δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα του διαδικτύου.
«Στόχος είναι οι δίκαιες και ισότιμες εκλογές»
Ο κ. Χριστοφόρου εξήγησε ότι κάθε εκλογική νομοθεσία έχει ως βασικό στόχο τη διασφάλιση της ορθής έκφρασης της λαϊκής βούλησης.
«Υπάρχει όμως και ένας ευρύτερος στόχος, αυτό που διεθνώς ονομάζεται fair and just elections, δηλαδή δίκαιες και ισότιμες εκλογές. Με άλλα λόγια, όσοι συμμετέχουν στις εκλογές πρέπει να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις», δήλωσε.
«Η διάταξη αποσκοπεί στον περιορισμό της προεκλογικής δραστηριότητας»
Αναφερόμενος στη λεγόμενη «ημέρα σιγής», ο κ. Χριστοφόρου σημείωσε ότι θεωρητικά ο σκοπός της είναι να αποτρέπεται η άσκηση πίεσης στους ψηφοφόρους λίγο πριν από την κάλπη. Ωστόσο έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης σήμερα πετυχαίνει πραγματικά αυτόν τον σκοπό. Ο πολιτικός αναλυτής υπενθύμισε ότι το θέμα της ελευθερίας έκφρασης στις εκλογές έχει απασχολήσει εδώ και χρόνια ευρωπαϊκούς θεσμούς.
«Να θυμίσω ότι το 1999 συμμετείχα στην ομάδα εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης που ετοίμασε συστάσεις για την κάλυψη των εκλογών από τα μέσα ενημέρωσης», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, βασική αρχή ήταν ότι οι περιορισμοί στην ελευθερία έκφρασης πρέπει να αποφεύγονται.
«Υπάρχουν μάλιστα πολλές δημοκρατικές χώρες-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης στις οποίες δεν υπάρχει καν η λεγόμενη “ημέρα σιωπής”. Δεν απαγορεύεται δηλαδή η πολιτική έκφραση ούτε την παραμονή ούτε την ημέρα των εκλογών», δήλωσε.
«Η διάταξη είναι εξαιρετικά αόριστη»
«Η τελευταία ουσιαστική τροποποίηση της συγκεκριμένης νομοθεσίας έγινε το 2015. Διατηρήθηκε η ποινικοποίηση της παραβίασης της λεγόμενης ημέρας σιγής, με ποινή που μπορεί να φτάσει μέχρι και ένα έτος φυλάκισης ή χρηματικό πρόστιμο €5.000», ανέφερε προσθέτοντας ότι το κείμενο του νόμου αφήνει μεγάλα περιθώρια ερμηνείας.
«Το πρόβλημα δεν είναι ποιοι κλήθηκαν, αλλά η ίδια η διάταξη»
Σχολιάζοντας τις αντιδράσεις για το ποια πρόσωπα κλήθηκαν από τις Αρχές για καταθέσεις, ο κ. Χριστοφόρου υποστήριξε ότι το ουσιαστικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Όπως είπε, εκείνο που πρέπει να απασχολεί είναι το κατά πόσο η συγκεκριμένη νομοθεσία περιορίζει αδικαιολόγητα θεμελιώδη δικαιώματα. Μάλιστα διερωτήθηκε: «πώς ακριβώς επηρεάζεται η ισότητα των εκλογών από μια ανάρτηση στο Facebook ή στο Twitter;»
«Η πραγματική απειλή βρίσκεται αλλού»
Ο κ. Χριστοφόρου τόνισε ότι οι πραγματικοί κίνδυνοι για την εκλογική διαδικασία συνδέονται περισσότερο με τη στοχευμένη πολιτική διαφήμιση στο διαδίκτυο και υποστήριξε πως εκεί θα έπρεπε να επικεντρώνεται η προσοχή των αρμόδιων αρχών. «Την ίδια στιγμή που οι αρχές ασχολούνται με μεμονωμένες αναρτήσεις πολιτών, παραμένουν αναπάντητα πολλά σοβαρότερα ζητήματα», δήλωσε. Όπως ανέφερε, κατά την προεκλογική περίοδο υπήρξαν εκατοντάδες δημόσιες παρεμβάσεις στο διαδίκτυο. «Δεν είναι δυνατόν να επιλέγονται 25 ή 30 πρόσωπα και να θεωρείται ότι έτσι εφαρμόζεται η νομοθεσία», σημείωσε. «Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ξεκαθαρίσει ότι για να περιοριστεί η ελευθερία της έκφρασης πρέπει να πληρούνται τρεις προϋποθέσεις», υπενθύμισε ο κ. Χριστοφόρου.
«Η διάταξη χρειάζεται αναθεώρηση»
Καταλήγοντας, ο Χριστόφορος Χριστοφόρου υποστήριξε ότι η νομοθεσία δεν μπορεί να συνεχίσει να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο στις συνθήκες της ψηφιακής εποχής. «Δεν μπορείς να εφαρμόζεις σήμερα με τον ίδιο τρόπο μια διάταξη που σχεδιάστηκε για εντελώς διαφορετικές εποχές, χωρίς να λαμβάνεις υπόψη τη λειτουργία του διαδικτύου, των κοινωνικών δικτύων και τα θεμελιώδη δικαιώματα της ελευθερίας έκφρασης και της ελευθεροτυπίας».
Ακούστε ολόκληρη την παρέμβαση στο soundcloud του Πολίτη και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση»:
