Η 3η Αυγούστου αποτελεί μια ξεχωριστή ημερομηνία στην κυπριακή λαϊκή παράδοση, καθώς σηματοδοτεί την έναρξη των «μηναλαγιών» ή «μερομηνιών», μιας πανάρχαιας λαϊκής πρακτικής πρόγνωσης του καιρού που συνόδευε για γενιές τη ζωή των αγροτικών κοινοτήτων.
Όπως επισημαίνει η μελετήτρια της παράδοσης Άννα Τσέλεπου, οι πρόγονοί μας, βασιζόμενοι στην παρατήρηση της φύσης και της συμπεριφοράς του καιρού, επιχειρούσαν να προβλέψουν τις καιρικές συνθήκες ολόκληρου του επόμενου έτους.
Η πρακτική αυτή ήταν ιδιαίτερα σημαντική για τους γεωργούς, καθώς από τις προβλέψεις εξαρτιζόταν ο προγραμματισμός των καλλιεργειών και των αγροτικών εργασιών.
Οι παρατηρήσεις ξεκινούσαν στις 3 Αυγούστου και διαρκούσαν δώδεκα ημέρες, μέχρι και τις 15 Αυγούστου, όσοι δηλαδή και οι μήνες του χρόνου. Από τις 4 Αυγούστου κάθε ημέρα αντιστοιχούσε σε έναν μήνα, αρχίζοντας από τον Αύγουστο, ενώ η 5η Αυγούστου αντιστοιχούσε στον Σεπτέμβριο και η σειρά συνεχιζόταν μέχρι να συμπληρωθούν οι δώδεκα μήνες.
Κατά τη διάρκεια κάθε ημέρας καταγράφονταν με προσοχή τα καιρικά φαινόμενα.
Η παρουσία νεφώσεων θεωρούνταν ένδειξη για τις βροχοπτώσεις του αντίστοιχου μήνα, οι άνεμοι συνδέονταν με το ενδεχόμενο παγετού, ενώ η ένταση και η διάρκεια των φαινομένων χρησιμοποιούνταν για να εκτιμηθεί η εικόνα του πρώτου και του δεύτερου δεκαπενθημέρου κάθε μήνα.
Σε αρκετά χωριά της Κύπρου, άνθρωποι με εμπειρικές και κληρονομικές γνώσεις συνέχιζαν τις παρατηρήσεις και κατά τη διάρκεια της νύχτας, παρακολουθώντας ακόμη και την κίνηση των άστρων, με στόχο να σχηματίσουν μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις καιρικές συνθήκες που θα ακολουθούσαν.
Η παράδοση των «μηναλαγιών» αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της λαϊκής σοφίας και της στενής σχέσης των ανθρώπων με τη φύση, αναδεικνύοντας την πολύτιμη πολιτιστική κληρονομιά που άφησαν οι προηγούμενες γενιές.
