Η απόφαση της Τεχεράνης να πραγματοποιήσει την επίσημη κρατική κηδεία του Αλί Χαμενεΐ "τέσσερις μήνες μετά τη δολοφονία του δεν αποτελεί ούτε θρησκευτική ούτε οργανωτική ιδιαιτερότητα, αλλά πρόκειται για μια απολύτως συνειδητή πολιτική επιλογή", δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου.
Η κρατική κηδεία του Αλί Χαμενεΐ, συνέχισε, λειτούργησε ως μια μεγάλη πολιτική επίδειξη συνέχειας και δεν αποσκοπούσε μόνο στην απόδοση τιμών στον ιστορικό ηγέτη, αλλά κυρίως στην προβολή της εικόνας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει σταθερή, οργανωμένη και αποφασισμένη να συνεχίσει την πορεία της, παρά τις πρωτοφανείς πιέσεις που δέχεται.
Όπως είπε, κατά τη διάρκεια των προηγούμενων μηνών, το Ιράν βρισκόταν σε συνθήκες πολέμου, αυξημένης στρατιωτικής επιφυλακής και διαρκούς φόβου για νέα πλήγματα εναντίον της πολιτικής και στρατιωτικής του ηγεσίας, προσθέτοντας ότι η διοργάνωση μιας τελετής που αναμενόταν να συγκεντρώσει εκατομμύρια πολίτες και δεκάδες ξένες αντιπροσωπείες θα αποτελούσε εξαιρετικά ευάλωτο στόχο.
Η χρονική μετάθεση, πρόσθεσε, εξυπηρέτησε τόσο λόγους ασφαλείας όσο και τη δημιουργία ενός ευνοϊκότερου πολιτικού περιβάλλοντος.
Στην ερώτηση γιατί τώρα, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι η συγκυρία μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Εξήγησε πως η τελετή πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία έχει επιτευχθεί προσωρινή αποκλιμάκωση της έντασης και έχουν επανεκκινήσει οι διπλωματικές διεργασίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον και το ιρανικό καθεστώς επιχειρεί να δείξει ότι μπορεί να διαπραγματεύεται χωρίς να εγκαταλείπει το αφήγημα της «αντίστασης».
"Με άλλα λόγια, η ηγεσία επιδιώκει να παρουσιάσει δύο εικόνες ταυτόχρονα: προς το εξωτερικό ότι παραμένει υπολογίσιμη περιφερειακή δύναμη και προς το εσωτερικό ότι δεν υπέκυψε ούτε στρατιωτικά ούτε πολιτικά μετά την απώλεια του ανώτατου ηγέτη της".
Το αποτύπωμα του Αλί Χαμενεΐ στην Ισλαμική Δημοκρατία
Ανέφερε ότι ο Αλί Χαμενεΐ υπήρξε ο μακροβιότερος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κυβερνώντας επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, εδραίωσε τον απόλυτο πολιτικό ρόλο του θεσμού του Ανώτατου Ηγέτη, ενίσχυσε δραστικά τους Φρουρούς της Επανάστασης ως βασικό πυλώνα εξουσίας και διαμόρφωσε το δίκτυο των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν, από τη Χεζμπολάχ μέχρι τις σιιτικές οργανώσεις σε Ιράκ, Συρία και Υεμένη.
Παράλληλα όμως, σημείωσε, η περίοδος της διακυβέρνησής του συνδέθηκε με αυστηρή καταστολή εσωτερικών κινημάτων, περιορισμό πολιτικών ελευθεριών, οικονομικές κυρώσεις και βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές.
«Η ιστορική του παρακαταθήκη θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης τόσο εντός όσο και εκτός Ιράν», επισήμανε ο κ. Χρυσοστόμου.
Τα μηνύματα της Τεχεράνης προς το εσωτερικό
Ο κ. Χρυσοστόμου ανέφερε ότι η μαζική κρατική τελετή είχε ως πρώτο αποδέκτη την ίδια την ιρανική κοινωνία. Το καθεστώς, πρόσθεσε, επιδίωξε να παρουσιάσει εικόνα θεσμικής συνέχειας, να αποτρέψει εντυπώσεις αποσταθεροποίησης μετά τη δολοφονία του ιστορικού ηγέτη, να ενισχύσει τη συσπείρωση γύρω από το θρησκευτικό και επαναστατικό αφήγημα, και να μετατρέψει τον Χαμενεΐ σε σύμβολο εθνικού μαρτυρίου και αντίστασης.
«Η τελετή επιχείρησε να λειτουργήσει ως μηχανισμός εθνικής συνοχής σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία εξακολουθεί να πιέζεται και σημαντικό μέρος της κοινωνίας παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στο καθεστώς», πρόσθεσε.
Τα μηνύματα προς τη διεθνή κοινότητα
Σε σχέση με τα μηνύματα της Τεχεράνης προς το εξωτερικό, είπε ότι η Τεχεράνη εκπέμπει διαφορετικά μηνύματα, προσθέτοντας ότι πρώτον, ότι η εξόντωση του ιστορικού ηγέτη δεν προκάλεσε κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού, δεύτερον, ότι το θεοκρατικό σύστημα διαθέτει μηχανισμούς διαδοχής και παραμένει λειτουργικό και τρίτον, ότι το Ιράν επιθυμεί να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος και όχι ως ηττημένο κράτος.
«Η εικόνα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών στους δρόμους αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της επικοινωνιακής στρατηγικής», υπέδειξε.
Αναφερόμενος στον νέο Ανώτατο Ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είπε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση στις τελετές.
«Η απουσία του έχει προκαλέσει έντονη διεθνή συζήτηση. Οι επίσημες πληροφορίες αποδίδουν την απόφαση σε λόγους ασφαλείας και στον συνεχιζόμενο κίνδυνο στοχευμένων επιθέσεων εναντίον της ηγεσίας του Ιράν», ανέφερε.
Παράλληλα, είπε, «η παρατεταμένη απουσία του τροφοδοτεί ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο άσκησης της νέας ηγεσίας και τη διαδικασία μετάβασης εξουσίας».
«Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ότι θα εμφανιστεί στις επόμενες φάσεις της τελετής», πρόσθεσε.
Η θέση του καθεστώτος σήμερα
Όπως ανέφερε ο κ. Χρυσοστόμου, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν βρίσκεται σε φάση κατάρρευσης, αλλά ούτε και στην περίοδο απόλυτης ισχύος που χαρακτήριζε προηγούμενες δεκαετίες.
«Διατηρεί ισχυρούς θεσμούς ασφαλείας, τον έλεγχο του κρατικού μηχανισμού και σημαντική περιφερειακή επιρροή. Ωστόσο, αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές πιέσεις, κοινωνική κόπωση, δημογραφικές αλλαγές και αυξημένες διεθνείς προκλήσεις», συνέχισε.
Ο κ. Χρυσοστόμου εκτίμησε ότι «η κρατική κηδεία του Αλί Χαμενεΐ λειτουργεί, συνεπώς, ως μια μεγάλη πολιτική επίδειξη συνέχειας».
«Δεν αποσκοπεί μόνο στην απόδοση τιμών στον ιστορικό ηγέτη, αλλά κυρίως στην προβολή της εικόνας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει σταθερή, οργανωμένη και αποφασισμένη να συνεχίσει την πορεία της, παρά τις πρωτοφανείς πιέσεις που δέχεται», κατέληξε.
(ΚΥΠΕ
