Έναν χρόνο μετά την απόφαση για παράταση της φοίτησης των μαθητών με αναπηρία στα ειδικά σχολεία μέχρι τα 22 έτη, οι γονείς επανέρχονται με νέα έκκληση προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς η προσωρινή λύση δεν συνοδεύτηκε μέχρι στιγμής από τις μόνιμες δομές που είχαν τεθεί ως ζητούμενο. Τα κέντρα ημέρας παραμένουν ανεπαρκή, τα ειδικά σχολεία πιέζονται με λυόμενες αίθουσες και οικογένειες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με το ίδιο αγωνιώδες ερώτημα... Τι γίνεται όταν ένα παιδί με αναπηρία ολοκληρώσει τη φοίτησή του στο ειδικό σχολείο και δεν υπάρχει χώρος να το υποδεχθεί;
Η παράταση της φοίτησης είχε χαιρετιστεί από τους γονείς, καθώς απέτρεψε προσωρινά την απότομη αποκοπή παιδιών από την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζουν οι ίδιοι γονείς, δεν μπορεί να αποτελεί τη μόνιμη απάντηση σε ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια παραμένει άλυτο. «Πρέπει να διασφαλίσουμε την ποιότητα της ειδικής εκπαίδευσης. Πρέπει να βρεθούν οι τρόποι για να στηριχθούν τα κέντρα ημέρας και να δημιουργηθούν δομές. Αυτό υποσχέθηκε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όταν είχε ανακοινώσει την παράταση φοίτησης στα ειδικά σχολεία. Η ευθύνη είναι στο κράτος για να βρει τους τρόπους στήριξης των κέντρων ημέρας», ανέφερε ο πρόεδρος της παγκύπριας ομοσπονδίας συνδέσμων γονέων παιδιών με ειδικές ανάγκες (ΠΟΣΥΓΟΠΕΑ) Χρίστος Αυγουστίνος, διευκρινίζοντας ότι η λύση δεν βρίσκεται στην περαιτέρω παράταση της παραμονής των μαθητών στα ειδικά σχολεία, αλλά στη δημιουργία δομών που θα μπορούν να τους στηρίξουν μετά την ολοκλήρωση της σχολικής τους πορείας.
Χρειάζονται κονδύλια
Αυτό που ζητούν οι γονείς είναι συγκεκριμένος σχεδιασμός, ενίσχυση του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και αύξηση των κονδυλίων, ώστε να δημιουργηθούν προγράμματα ημερήσιας απασχόλησης, φροντίδας, θεραπειών και κοινωνικοποίησης για τα άτομα με αναπηρία. «Χρειάζονται προγράμματα για να απασχολούν τα παιδιά που φεύγουν από τα ειδικά σχολεία και για να γίνει αυτό πρέπει να παρασχεθούν τα ανάλογα κονδύλια από την Κυβέρνηση. Πρέπει το Υπουργείο Οικονομικών να δώσει το κατάλληλο κονδύλι προς το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας για να δημιουργήσει τις κατάλληλες δομές. Αλλά πρέπει να είναι στοχευμένες οι αποφάσεις. Χρειαζόμαστε έλεγχο και επόπτες για να γίνει αυτό», υπογράμμισε ο κ. Αυγουστίνος. Ο ίδιος υπενθύμισε πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε αναγνωρίσει ότι η παράταση αποτελεί προσωρινή λύση, μέχρι να εξευρεθεί η μόνιμη. «Προς πίστη του, ο Πρόεδρος έδωσε την παράταση, όμως δεν είναι η λύση. Αυτά τα λεφτά που δόθηκαν στην παράταση να τα μαζέψουν, να τα διαθέσουν στο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, να γίνει μία σωστή έρευνα, για να δουν πως θα το λύσουν το πρόβλημα. Τα παιδιά θα φύγουν και δεν θα έχουν πού να πάνε», ανέφερε.
Ανεπαρκείς οι δομές
Με βάση τα στοιχεία του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, στην Κύπρο λειτουργούν σήμερα 38 Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας, τα οποία εξυπηρετούν αποκλειστικά ανάγκες ατόμων με αναπηρία. Τα κέντρα αυτά παρέχουν ημερήσια απασχόληση, φροντίδα, θεραπείες και εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ από τα 38, τα 30 λειτουργούν σε παγκύπρια βάση με 24ωρη φροντίδα και εξυπηρετούν περίπου 150 άτομα. Παράλληλα, υπάρχουν 13 κατοικίες υποστηριζόμενης διαβίωσης. Οι αριθμοί, ωστόσο, δεν φαίνεται να απαντούν στις πραγματικές ανάγκες. Όπως αναφέρουν οι γονείς, ορισμένα κέντρα ημέρας έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι υπερπλήρη, ενώ υπάρχουν παιδιά που ήδη μένουν στο σπίτι ελλείψη διαθέσιμης θέσης σε κατάλληλη δομή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΠΟΣΥΓΟΠΕΑ έχει συγκαλέσει στα τέλη του μήνα παγκύπρια συνδιάσκεψη, στην οποία αναμένεται να παραστούν τα κέντρα ημέρας, ώστε να καταγραφούν οι ανάγκες που υπάρχουν σήμερα σε θέσεις, προσωπικό, προγράμματα και υποδομές.
Γέμισαν με λυώμενες
Την ίδια ώρα, η εικόνα στα ειδικά σχολεία δείχνει και ένα δεύτερο πρόβλημα: την πίεση που δημιουργείται από την αύξηση των αναγκών και την παράταση της φοίτησης, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών. Σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους φορείς, σε ειδικά σχολεία έχουν τοποθετηθεί λυόμενες αίθουσες σε αυλές και σε χώρους παρακείμενων σχολείων, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες. Οι γονείς ξεκαθαρίζουν ότι το ζήτημα των λυόμενων δεν αναιρεί την ανάγκη της παράτασης, αλλά αναδεικνύει τα όρια της. Τα ειδικά σχολεία δεν μπορούν να λειτουργούν ως μόνιμη λύση για την έλλειψη δομών μετά την αποφοίτηση, ούτε να απορροφούν επ’ αόριστον ένα πρόβλημα που, όπως τονίζουν, ανήκει πλέον στην κοινωνική πολιτική και στη στήριξη των ατόμων με αναπηρία μετά το σχολείο.
