Στη βάσανο της εξέτασης μίας κρίσιμης απόφασης βρίσκεται αυτό το διάστημα το Υπουργείο Γεωργίας, σε σχέση με τη δυνατότητα παραχώρησης ελάχιστων ποσοτήτων νερού στους γεωργούς, αναθεωρώντας μερικώς το σενάριο που ψηφίστηκε στις 24 Απριλίου στη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Ύδατος (ΣΕΔΥ). Τότε, μετά από εισήγηση του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, μεταξύ άλλων αποφασίστηκε να παραταθούν και φέτος οι μηδενικές παροχές στην κάλυψη των αναγκών για εποχικές καλλιέργειες στις περιοχές, οι οποίες υποστηρίζονται από το Ενιαίο Σχέδιο Νότιου Αγωγού (ειδικά για την πατατοκαλλιέργεια στην ελεύθερη Αμμόχωστο) και το Μεγάλο Αρδευτικό Έργο Πάφου, διότι μέρος των ποσοτήτων νερού στα φράγματα συνεχίζει να αξιοποιείται για ύδρευση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ευρύτερη περιοχή της Πάφου, έως το 2027, με την πλήρη κάλυψη των αναγκών ύδρευσης από αφαλατωμένο νερό.
Στην παρούσα φάση και μετά από αντιδράσεις των αγροτικών οργανώσεων και ομάδων παραγωγών, οι οποίοι μετά τη γνωστοποίηση της απόφασης της ΣΕΔΥ έστειλαν σχετικές επιστολές στο υπουργείο και προειδοποίησαν δημόσια για κινητοποιήσεις, το υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο για την παραχώρηση επιπλέον ποσοτήτων, ενθαρρυμένο κυρίως από τις μικρές επιπλέον ποσότητες εισροής νερού στα φράγματα, οι οποίες καταγράφηκαν μετά από τη συνεδρίαση της ΣΕΔΥ στις 24 Απριλίου. Για αυτόν τον σκοπό ζητήθηκε από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων να προχωρήσει στην εκπόνηση αναθεωρημένων σεναρίων, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη τις νέες εισροές. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι τις 24 Απριλίου η συνολική πληρότητα στα φράγματα βρισκόταν στα 111,2 εκατ. κ.μ. νερού (38,2%), ενώ μέχρι χθες Τρίτη ανήλθε στα 122,9 εκατ. κ.μ. νερού (42,3%). Δηλαδή μέχρι στιγμής οι επιπλέον ποσότητες είναι 11,7 εκατ. κ.μ. νερού.
Πρέπει να σημειωθεί ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συναντήσεις μεταξύ της υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, των αγροτικών οργανώσεων και ομάδων επηρεαζόμενων παραγωγών. Οι επαφές άρχισαν την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ, σύμφωνα με πληροφόρηση που έδωσαν στον «Π» εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων, καθοριστική, όπως συμφωνήθηκε, για τη λήψη τελικών αποφάσεων από το υπουργείο αναμένεται να είναι στη συνέχεια η αναλυτική παρουσίαση των αναγκών προς την υπουργό από κάθε επηρεαζόμενο κλάδο παραγωγών ξεχωριστά (πατατοκαλλιεργητές, μπανανοκαλλιεργητές κ.ά.)
Διαβάστε επίσης: Γλυτώνουμε τις περικοπές νερού: Ενίσχυση 5% σε ΕΟΑ ενόψει καλοκαιριού - Παράπονα γεωργών για 0% σε εποχικές καλλιέργειες
Δεν συμφωνεί το ΤΑΥ
Την ίδια ώρα το υπουργείο έχει ήδη ενώπιόν του τα σενάρια που ετοίμασε ο καθ’ ύλην αρμόδιος σύμβουλος του κράτους για την υδατική πολιτική, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, τα οποία όμως δεν ευθυγραμμίζονται με τα αιτήματα των γεωργών.
Η θέση του Τμήματος, όπως τη μετέφερε στον «Π» η διευθύντρια Ηλιάνα Τόφα-Χριστίδου, είναι ότι δεν μπορούν να συστήσουν, με βάση τα δεδομένα που έχουν μπροστά τους, την παραχώρηση των επιπρόσθετων ποσοτήτων που έχουν εισέλθει στα φράγματα το τελευταίο διάστημα, από τις 24 Απριλίου μέχρι σήμερα, επειδή μία τέτοια απόφαση θα στερήσει αντίστοιχες ποσότητες από τις επόμενες χρονιές, ποσότητες που θα αφορούν την άρδευση. Χαρακτήρισε πολύ κρίσιμη την επιλογή του να δοθούν φέτος οι επιπλέον ποσότητες, με κίνδυνο τον επόμενο χρόνο, αν δεν βρέξει ικανοποιητικά και αν συνεχίσει η αύξηση της ζήτησης στην ύδρευση, να βρεθεί η υδατική επάρκεια στον ίδιο παρονομαστή με σήμερα.
Η μονάδα στη Γερμασόγεια
Συγχρόνως πρόκειται για επιπλέον ποσότητες που, όπως σημείωσε, δημιουργούν ασφάλεια απέναντι σε αστάθμητους παράγοντες, οι οποίοι δυσκολεύουν την υλοποίηση της στρατηγικής τριετίας του Τμήματος για υδατική επάρκεια. Σε αυτούς τους παράγοντες εντάσσει και την πρόσφατη ακύρωση της προγραμματισμένης πλωτής μονάδας αφαλάτωσης στη Γερμασόγεια (6,6 εκατ. κ.μ. νερού ετησίως) από το Υπουργείο Οικονομικών ή μία ενδεχόμενη καθυστέρηση στην προγραμματισμένη για το 2027 μονάδα στον Μαζωτό.
Σε ερώτηση εάν η απόφαση για τη μονάδα στη Γερμασόγεια είναι οριστική απάντησε ότι «δεν είναι κάτι οριστικό, γιατί αν τελικά προκύψει πρόσθετη παραχώρηση νερού στους γεωργούς, η οποία εκφεύγει των σεναρίων, τότε πρέπει να στηριχθούμε σε ενίσχυση του ισοζυγίου με μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες όμως είναι πιο κοστοβόρες».
«Το να δοθούν φέτος κάποιες πρόσθετες ποσότητες στερεί αντίστοιχες ποσότητες από τις επόμενες χρονιές, την ίδια ώρα που ως κράτος και ως Τμήμα έχουμε θέσει την τριετία ως μια βάση ορθολογιστικότερης αξιολόγησης –μέχρι σήμερα, όποτε έβρεχε, παραχωρείτο νερό με μεγάλη ευκολία- και λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη τριετία, οπόταν καλύπτεται ένας κύκλος εξαετίας», εξήγησε.
Οι πιο πάνω διεργασίες, που βρίσκονται σε εξέλιξη για το θέμα, είναι που καθυστερούν τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου κατανομής νερού, ώστε οι αποφάσεις να ισχύσουν τουλάχιστον μέχρι τον επόμενο Νοέμβριο.
«Το ποτήρι είναι μισοάδειο»
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, δήλωσε ότι βρίσκεται υπό εξέταση το αν υπάρχει δυνατότητα να ικανοποιήσουν μερικώς πρόσθετα αιτήματα για σκοπούς άρδευσης, λαμβάνοντας την ίδια ώρα υπόψη ότι τα αποθέματα σήμερα στα φράγματα είναι κάτω από το 50%, για να τονίσει εδώ ότι «το ποτήρι δεν είναι μισογεμάτο αλλά μισοάδειο». Επίσης εξήγησε ότι δεν χρειάστηκε να παραχωρηθούν μέχρι σήμερα πρόσθετες ποσότητες για ανοιχτές καλλιέργειες, διότι ευτυχώς τους τελευταίους μήνες υπήρξαν βροχοπτώσεις και δεν χρειάστηκε.
Συγχρόνως διευκρίνισε ότι η διάθεση νερού από τα φράγματα καλύπτει μόνο το 30% των αρδεύσιμων εκτάσεων που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί. Το υπόλοιπο 70% καλύπτεται είτε από γεωτρήσεις είτε από άλλες πηγές που έχουν εξασφαλίσει οι γεωργοί. «Άρα δεν είναι τόσο μεγάλο το πρόβλημα», τόνισε.
