Σε δύο διαφορετικές υποθέσεις που περιλαμβάνονται στο Κράτος Μαφία, η Αρχή κατά της Διαφθοράς εισηγείται να ελεγχθεί για ξέπλυμα μαύρου χρήματος η δικηγορική εταιρεία Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι, στην οποία συμμετέχουν σε ποσοστό 50% οι δύο θυγατέρες του Νίκου Αναστασιάδη. Μάλιστα, στην προχθεσινή πολυσέλιδη ανακοίνωση που εξέδωσε η Αρχή κατά της Διαφθοράς γίνεται αναφορά σε συναλλαγές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ μέσω Καραϊβικής που φέρονται να σχετίζονται με μαύρο χρήμα.
Η τρύπια έρευνα
Η πρώτη υπόθεση, για την οποία αναμένεται να ελεγχθεί ποινικά και η πρώην εισαγγελέας-επικεφαλής της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ), Εύα Ρωσσίδου-Παπακυριακού, αφορά δημοσίευμα της 14ης Αυγούστου 2019 στη δημοσιογραφική πλατφόρμα κατά του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς OCCRP με τίτλο «Τα τραπεζικά αρχεία συνδέουν τον Πρόεδρο της Κύπρου (σ.σ. Νίκο Αναστασιάδη) με το "Troika Laundromat"».
Στο επίμαχο δημοσίευμα διατυπώνονταν ισχυρισμοί ότι η δικηγορική εταιρεία Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι διευκόλυνε τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, διακινώντας εκατομμύρια δολάρια μεταξύ εταιρειών-κέλυφος (shell companies), και ότι λειτουργούσε ως ενδιάμεσος στις τραπεζικές συναλλαγές για πελάτες υψηλού ρίσκου. Μάλιστα, όπως αποκαλύπτεται στο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, ενώ η ΜΟΚΑΣ –υπάγεται στον εκάστοτε Γενικό Εισαγγελέα– είχε λάβει επίσημη παραπομπή από ελεγκτικό οίκο σχετικά με τις ακριβείς συναλλαγές που αναφέρονταν στο δημοσίευμα, δεν προέβη σε καμία ενέργεια. Ενεργοποιήθηκε μόνο μετά τη δημόσια παρέμβαση του Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος ζήτησε τη διερεύνηση της υπόθεσης.
Τους ερευνητές της Αρχής κατά της Διαφθοράς προκάλεσε εντύπωση το γεγονός ότι, ενώ τα πορίσματα της ΜΟΚΑΣ δεν δημοσιοποιούνται, η εισαγγελέας Εύα Ρωσσίδου-Παπακυριακού εξέδωσε δημόσια ανακοίνωση στις 20/12/2019 σχετικά με το αποτέλεσμα της έρευνας, δηλώνοντας ότι δεν προέκυψε «τίποτα κατακριτέο», απαλλάσσοντας τον Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και τη δικηγορική εταιρεία που φέρει το όνομά του.
Για τη συγκεκριμένη υπόθεση, οι ερευνητές της Αρχής επισημαίνουν τα εξής:
1 Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, τα αρχεία συναλλαγών παρουσίαζαν κραυγαλέες ενδείξεις για ξέπλυμα παράνομου χρήματος, όπως η χρήση εικονικών εταιρειών-κέλυφος εγγεγραμμένων στην Καραϊβική, οι οποίες δρομολογούσαν συναλλαγές ύψους 220 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ μέσω χωρών υψηλού κινδύνου. Επιπλέον, καταγράφονταν ενδοεταιρικές χρηματοδοτήσεις, μεταξύ των οποίων η μετακίνηση κεφαλαίων μέσω εισφορών μετοχικού κεφαλαίου και δανείων προς συνδεδεμένα μέρη, καθώς και η τροποποίηση σημαντικών δανειακών συμβάσεων με επιτόκιο 0%.
Οι εν λόγω πρακτικές, σύμφωνα με το πόρισμα, θα μπορούσαν να συνιστούν μηχανισμούς ικανούς να συσκοτίσουν την πραγματική προέλευση των κεφαλαίων, ωστόσο φέρονται να αγνοήθηκαν κατά τη διερεύνηση από τη ΜΟΚΑΣ.
2 Το πόρισμα που εκδόθηκε από τη ΜΟΚΑΣ δεν αποτελούσε ακριβή αποτύπωση των ενοχοποιητικών στοιχείων που είχαν συλλεχθεί κατά τη διάρκεια της έρευνας σχετικά με τις κατηγορίες του OCCRP. Γεγονός που καταδεικνύει πλημμελή διεξαγωγή της έρευνας παρά την ύπαρξη προφανών προειδοποιητικών ενδείξεων. Τα ευρήματα αυτά εγείρουν ζητήματα ως προς την πληρότητα, την αντικειμενικότητα και την αξιοπιστία της διερευνητικής διαδικασίας.
Σχετικά άρθρα:
- Εισαγγελικό Συμβούλιο για το «Κράτος Μαφία» - Η πρώτη φορά που λειτούργησε και το «ντροπή» του Κώστα Κληρίδη
- Διορίζει ανεξάρτητους ερευνητές για το «Κράτος Μαφίας» το Υπουργικό
- Ενδείξεις για ξέπλυμα μαύρου χρήματος 220 εκατ. δολαρίων - Το πόρισμα για το «Κράτος Μαφία», η ΜΟΚΑΣ και το δικηγορικό γραφείο Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι
- Πώς η ΜΟΚΑΣ έγινε «θεσμική ασπίδα» για τον Αναστασιάδη – Την Εύα Ρωσσίδου Παπακυριακού φωτογραφίζει το πόρισμα για το «Κράτος Μαφία»
Τα Pandora Papers
Δύο χρόνια μετά, και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο του 2021, η Διεθνής Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ) δημοσίευσε εκατοντάδες χιλιάδες αρχεία που διέρρευσαν από 14 παρόχους υπεράκτιων υπηρεσιών. Τα στοιχεία αποκάλυπταν ονόματα και διευθύνσεις εταιρειών και φυσικών προσώπων που φέρονται να εμπλέκονται σε διαδικασίες απόκρυψης ή νομιμοποίησης κεφαλαίων μέσω φορολογικών παραδείσων. Τα έγγραφα αυτά ονομάστηκαν «Pandora Papers», ονομασία που αντλείται από την ελληνική μυθολογία και παραπέμπει στον μύθο της Πανδώρας.
Με τη δημοσίευση, λοιπόν, των Pandora Papers, οι δραστηριότητες της δικηγορικής εταιρείας Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι βρέθηκαν εκ νέου στο επίκεντρο, καθώς έγγραφα την εμφάνιζαν ως μεσάζοντα για υπεράκτιες εταιρείες, υποβοηθώντας Ρώσους ολιγάρχες στη συγκάλυψη της πραγματικής τους περιουσιακής κατάστασης.
Ποιοι ήταν αυτοί οι Ρώσοι πελάτες; Ο κ. Λεονίντ Λεμπέντεφ και ο κ. Αλεξάντερ Αμπράμοφ, οι οποίοι επιδίωξαν την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα μέσω της εν λόγω δικηγορικής εταιρείας. Κατά τη διάρκεια των διαδικασιών πολιτογράφησης των κ. Αμπράμοφ και κ. Λεμπέντεφ το 2010–2011, ο Νίκος Αναστασιάδης κατείχε το αξίωμα του βουλευτή, καθώς και τη θέση του προέδρου του ΔΗΣΥ, γεγονός που του προσέδιδε σημαντική πολιτική ισχύ και θεσμική πρόσβαση.
Όπως διαπιστώθηκε, οι αιτήσεις πολιτογράφησης του κ. Αμπράμοφ και των μελών της οικογένειάς του διεκπεραιώθηκαν και εγκρίθηκαν χωρίς να προηγηθεί η αναγκαία επιβεβαίωση σχετικά με την προέλευση των κεφαλαίων, καθώς βασίστηκαν σε συστάσεις και δηλώσεις προσώπων της δικηγορικής εταιρείας Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι, τα οποία «διαφαίνεται ότι δεν ενεργούσαν ανεξάρτητα και αμερόληπτα», σύμφωνα με την Αρχή κατά της Διαφθοράς.
Ψευδορκία και συγκάλυψη
Σχετικά με την αίτηση πολιτογράφησης του κ. Λεμπέντεφ, είχε διαπιστωθεί από την Επιτροπή Νικολάτου η απουσία της απαιτούμενης επίσημης συνοδευτικής επιστολής, καθώς και η παράλειψη της τέταρτης σελίδας των εγγράφων M127 προς το Υπουργικό Συμβούλιο, τα οποία αναγνώριζαν την κ. Έλσα Αναστασιάδη, θυγατέρα του Νίκου Αναστασιάδη, ως εγγυήτρια.
Οι συνεταίροι του δικηγορικού γραφείου Νίκος Χρ. Αναστασιάδης, Φάνος Φιλίππου, Στάθης Λέμης και Έλσα Αναστασιάδη, υπέγραψαν το έντυπο Μ127 για την πολιτογράφηση του κ. Λεμπέντεφ, δηλώνοντας ψευδώς ότι δεν ενεργούσαν ως δικηγόροι ή εκπρόσωποι του αιτητή, παρότι, σύμφωνα με τα ευρήματα, λειτουργούσαν ως διευθυντές της εταιρείας Imperium Nominees, η οποία διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία πολλών εκατομμυρίων ευρώ για λογαριασμό του Λεμπέντεφ.
Σύμφωνα, πάντα, με την Αρχή κατά της Διαφθοράς, «μέσω της διατήρησης αυτών των δισεκατομμυριούχων πελατών και της διαχείρισης συμφωνιών καταπιστεύματος και περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένου του «Sinel Trust» ύψους 17 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω του οποίου ο κ. Φιλίππου ενεργούσε ως trustee/διαχειριστής της κατάθεσης (σ.σ. ύψους €17 εκατ.) του κ. Λεμπέντεφ, προκύπτει οικονομικό όφελος για τη δικηγορική εταιρεία Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι, καθώς και άλλα αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένης της δωρεάν χρήσης του ιδιωτικού πολυτελούς τζετ του κ. Λεμπέντεφ, το 2013, από τον Νίκο Αναστασιάδη».
Αξίζει να αναφερθεί ότι, στις 12 Απριλίου 2012, ο κ. Φιλίππου κατέθεσε ενόρκως ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, σε αγωγή της Commerzbank, ότι ο πελάτης του Λεονίντ Λεμπέντεφ δεν κατείχε περιουσιακά στοιχεία στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ωστόσο, σύμφωνα με τα αποδεικτικά έγγραφα, προκύπτει ότι ο κ. Φιλίππου ενεργούσε προσωπικά ως διαχειριστής της κατάθεσης ύψους €17 εκατ. του κ. Λεμπέντεφ στην Τράπεζα Κύπρου, μέσω του «Sinel Trust», από το 2007.
Η εισήγηση για έρευνα
Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, «οι συνεταίροι της δικηγορικής εταιρείας Νίκος Χρ. Αναστασιάδης συμμετείχαν ενεργά στη συγκάλυψη της πραγματικής φύσης υπεράκτιων κεφαλαίων και της ταυτότητας των τελικών δικαιούχων. Συγκεκριμένα, ο κ. Φιλίππου φέρεται να έχει υποβάλει ψευδή ένορκη δήλωση, ενώ ταυτόχρονα ενεργούσε σε ρόλο που συνδεόταν με τα περιουσιακά στοιχεία του αιτητή». Με την Αρχή κατά της Διαφθοράς να εισηγείται στο πόρισμά της όπως η δικηγορική εταιρεία Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και συνεταίροι στο γραφείο ελεγχθούν ποινικά για τα αδικήματα της ψευδορκίας αλλά και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ειδικά ως προς το τελευταίο, αναφέρονται τα εξής: «Η χρήση υπεράκτιων εταιρειών στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, η ανταλλαγή χρέους με μετοχικό κεφάλαιο και η αυθαίρετη ανακατάταξη κεφαλαιακών ροών μεταξύ χρεών και δανείων με επιτόκιο 0% συνιστούν κλασικές μορφές ξεπλύματος παράνομου χρήματος, οι οποίες αποσκοπούν στην απόκρυψη των χρηματοοικονομικών ιχνών από τη ρυθμιστική εποπτεία».
Οι ερευνητές της Αρχής κατά της Διαφθοράς δεν παραλείπουν στο πόρισμά τους να σχολιάσουν τον ρόλο που διαδραμάτισε ο Νίκος Αναστασιάδης στην έκδοση των πιο πάνω «χρυσών» διαβατηρίων και εισηγούνται όπως ελεχθεί ποινικά ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τα αδικήματα της εμπορίας επηρεασμού και της κατάχρησης εξουσίας.
