Tη συνδρομή μηχανολόγων μηχανικών της αντιπροσωπείας της ΒΜW στην Κύπρο αναμένεται να ζητήσουν οι ανακριτές των Βρετανικών Βάσεων, προκειμένου να εξακριβώσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εγκλωβίστηκαν τα δυο αδέλφια, ηλικίας 10 και 8 χρόνων, στο αυτοκίνητο του πατέρα τους, με αποτέλεσμα, όπως εκτιμάται, να βρουν φρικτό θάνατο από ασφυξία και υπερθερμία. Το μοιραίο όχημα, μάρκας BMW (φωτογραφία), βρισκόταν σταθμευμένο έξω από το διαμέρισμα όπου διέμεναν τα παιδιά μαζί με τον 30χρονο πατέρα τους και τη σύντροφό του, στην Ξυλοφάγου. Καθώς το συγκεκριμένο μοντέλο BMW δεν ανήκει στη νέα γενιά οχημάτων με προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας και πρόσβασης, οι έρευνες των ανακριτών των Βρετανικών Βάσεων επικεντρώνονται στα εξής:
1 Πώς κατάφεραν τα δύο παιδιά να εισέλθουν στο αυτοκίνητο, το οποίο, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, ήταν κλειδωμένο, ενώ τα κλειδιά βρίσκονταν στην κατοχή του 30χρονου πατέρα τους, βουλγαρικής καταγωγής, ο οποίος εργαζόταν σε υπό ανέγερση οικοδομή στη Λεμεσό.
2 Κατά πόσο μία από τις πίσω πόρτες του οχήματος παρουσίαζε βλάβη και δεν κλείδωνε κανονικά. Εφόσον το ενδεχόμενο αυτό επιβεβαιωθεί, γεννάται ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα: πώς η πόρτα κατέληξε να είναι κλειδωμένη, εγκλωβίζοντας τα δύο παιδιά στο εσωτερικό του οχήματος;
3 Στο πλαίσιο των εξετάσεων θα διερευνηθεί κατά πόσο ήταν ενεργοποιημένο το σύστημα ασφαλείας «child lock», το οποίο αποτελεί βασικό εξοπλισμό σχεδόν όλων των αυτοκινήτων από τη δεκαετία του 1990. Το συγκεκριμένο σύστημα έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τα παιδιά κατά τη μεταφορά τους. Όταν ενεργοποιηθεί, δεν επιτρέπει το άνοιγμα των πίσω θυρών από το εσωτερικό, ακόμη και αν το όχημα είναι ξεκλείδωτο. Ο μοναδικός τρόπος εξόδου είναι μέσω του εξωτερικού χερουλιού, αφού προηγουμένως ανοίξει το παράθυρο. Ωστόσο, όταν είναι ενεργοποιημένο και το κεντρικό κλείδωμα των παραθύρων, ούτε αυτή η δυνατότητα υπάρχει. Με αυτό τον τρόπο οι γονείς δεν έχουν το άγχος να ανοίξει κάποιο παιδί την πίσω πόρτα εν κινήσει.
Ο διακόπτης για το κλείδωμα για τα παιδιά βρίσκεται εσωτερικά στις πίσω πόρτες (στο σημείο που «κρύβεται» όταν κλείνει η πόρτα) και η ενεργοποίηση/απενεργοποίησή του γίνεται μόνο με την πόρτα ανοιχτή. Ανάλογα με τον τύπο του διακόπτη, αυτό μπορεί να γίνει είτε με το χέρι, είτε με ένα ίσιο κατσαβίδι, ενώ ορισμένοι κατασκευαστές έχουν έναν πιο ασφαλή τρόπο, με σχισμή που χωράει μόνο το κλειδί του αυτοκινήτου και στρίβει τον διακόπτη αριστερά/δεξιά.
Έγινε «φούρνος» σε λίγα λεπτά
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας στο εσωτερικό ενός σταθμευμένου οχήματος είναι ραγδαία. Με εξωτερική θερμοκρασία περίπου 39 βαθμών Κελσίου, όπως επικρατούσε την ημέρα της τραγωδίας, η θερμοκρασία στην καμπίνα μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να ξεπεράσει τους 70 βαθμούς, δημιουργώντας συνθήκες ασφυκτικές και απολύτως θανατηφόρες για οποιονδήποτε δεν μπορεί να διαφύγει. Ανάλογος κίνδυνος εγκυμονεί και σε συνθήκες ακραίου ψύχους, όταν κάποιος εγκλωβιστεί σε όχημα χωρίς δυνατότητα εξόδου.
Οι επικίνδυνες χειρολαβές
Η τραγωδία στην Ξυλοφάγου είναι η πρώτη περίπτωση που καταγράφηκε στην Κύπρο, κατά την οποία παιδιά χάνουν τη ζωή τους ύστερα από εγκλωβισμό μέσα σε όχημα. Στο παρελθόν είχαν καταγραφεί δύο θάνατοι βρεφών, τα οποία είχαν ξεχαστεί από τους γονείς τους στα αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να καταλήξουν από υπερθερμία. Πρόκειται για το λεγόμενο «σύνδρομο του ξεχασμένου παιδιού», ένα φαινόμενο που παρουσιάζει αυξητική τάση διεθνώς τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ.
Μόλις τον περασμένο Μάρτιο, με αφορμή δεκάδες περιστατικά εγκλωβισμού επιβατών σε αυτοκίνητα που διαθέτουν ηλεκτρικές, ενσωματωμένες («κρυφές») χειρολαβές θυρών, το Τμήμα Οδικών Μεταφορών εξέδωσε προειδοποιητική ανακοίνωση προς τους κατόχους τέτοιων οχημάτων. Όπως επισημαινόταν, σε περίπτωση διακοπής της ηλεκτρικής τροφοδοσίας λόγω τροχαίου, πυρκαγιάς ή βλάβης της μπαταρίας υπάρχει σοβαρός κίνδυνος οι εξωτερικές χειρολαβές να παραμείνουν ανενεργές, καθιστώντας αδύνατο το άνοιγμα των θυρών.
Με βάση τα πιο πάνω, το ΤΟΜ προέβη σε συστάσεις προς τους κατόχους των οχημάτων στην Κύπρο με τέτοιου είδους χειρολαβές, τονίζοντας πως πρέπει να ενημερωθούν άμεσα από το εγχειρίδιο χρήσης (owner’s manual) του οχήματός τους για τον ακριβή τρόπο χρήσης του χειροκίνητου μηχανισμού απεγκλωβισμού, καθώς και για τη διαδικασία ανοίγματος θυρών όταν δεν υπάρχει ηλεκτρική ισχύς.
Επίσης, το ΤΟΜ προέτρεψε τους ιδιοκτήτες οχημάτων με ηλεκτρικές χειρολαβές θυρών όπως αναγνωρίσουν πού βρίσκονται οι χειροκίνητες απασφαλίσεις (manual releases), τόσο για τις μπροστινές όσο και για τις πίσω πόρτες, ενημερωθούν όλα τα άτομα που χρησιμοποιούν και επιβαίνουν στο όχημα για τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού απεγκλωβισμού και ελέγχουν τακτικά την κατάσταση της μπαταρίας, καθώς η σωστή λειτουργία των ηλεκτρικών χειρολαβών εξαρτάται και από αυτήν.
Το κουμπί που μπορεί να σώσει ζωές
Τα σύγχρονα οχήματα είναι εξοπλισμένα με προηγμένα συστήματα ασφάλειας, όμως η αλήθεια είναι ότι λίγοι γνωρίζουν όλες τις λειτουργίες και τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρουν και πόσο χρήσιμα μπορεί να αποδειχθούν σε μερικές ιδιαίτερα επικίνδυνες καταστάσεις. Ανάμεσα σε αυτά τα συστήματα, υπάρχει και ένας σωτήριος διακόπτης, σχεδιασμένος ώστε να επιτρέπει το άνοιγμα του αυτοκινήτου σε περίπτωση εγκλωβισμού στο εσωτερικό του.
Για να προληφθούν δυσάρεστες καταστάσεις, τα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν έναν διακόπτη ασφαλείας στο χώρο αποσκευών. Το σημείο αυτό εντοπίζεται από ένα διακριτικό σύμβολο, το οποίο απεικονίζει ένα ανοιχτό πορτ μπαγκάζ. Συνήθως βρίσκεται στο εσωτερικό μέρος της πίσω πόρτας, καλυμμένο με ένα μικρό καπάκι. Για να αποκτήσει πρόσβαση κάποιος από την καμπίνα, απαιτείται η αναδίπλωση της πλάτης ενός από τα πίσω καθίσματα. Στη συνέχεια, αφαιρώντας το προστατευτικό κάλυμμα του μηχανισμού και μετακινώντας το πλαστικό εξάρτημα προς τη σωστή κατεύθυνση, ενεργοποιείται η χειροκίνητη απασφάλιση και ανοίγει το πορτμπαγκάζ, προσφέροντας μια πολύτιμη οδό διαφυγής.
Στην τραγωδία της Ξυλοφάγου, ωστόσο, τα θύματα ήταν μόλις 10 και 8 ετών. Κανείς δεν θα μπορούσε, εύλογα, να αναμένει ότι δύο μικρά παιδιά θα γνώριζαν την ύπαρξη ή τον τρόπο λειτουργίας ενός τέτοιου μηχανισμού, αν έφερε τελικά τέτοιο μηχανισμό το μοιραίο όχημα, ώστε να κατορθώσουν να απεγκλωβιστούν από την παγίδα στην οποία βρέθηκαν.
