Το πρόσφατο περιστατικό, που άφησε για περισσότερες από επτά ώρες χιλιάδες οδηγούς εγκλωβισμένους στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας – Λεμεσού, ανέδειξε τις αδυναμίες που υπάρχουν στον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών κατά τη διαχείριση σύνθετων οδικών συμβάντων. Με αφορμή το πρωτοφανές αυτό περιστατικό, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως εκπόνησε το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο «ΝΕΣΤΩΡ», το οποίο παρουσιάστηκε τη Δευτέρα στους εμπλεκόμενους κρατικούς φορείς, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού ταχείας αντίδρασης για την αποτελεσματικότερη διαχείριση σοβαρών περιστατικών και την ταχύτερη αποκατάσταση της κυκλοφορίας.
Στόχος του νέου σχεδίου, από μεριάς Υπουργείου Δικαιοσύνης, είναι η δημιουργία ενός ενιαίου επιχειρησιακού πλαισίου, μέσα από το οποίο όλες οι υπηρεσίες θα ενεργοποιούνται άμεσα και συντονισμένα από τα πρώτα λεπτά ενός σοβαρού περιστατικού, περιορίζοντας στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τον χρόνο που απαιτείται για την πλήρη αποκατάσταση της κυκλοφορίας.
Η Αστυνομία στον κεντρικό συντονισμό
Βάσει του σχεδιασμού, τον γενικό επιχειρησιακό συντονισμό θα έχει η Αστυνομία Κύπρου, χωρίς να μεταβάλλονται οι αρμοδιότητες των υπόλοιπων υπηρεσιών. Αντίθετα, όλες θα λειτουργούν πλέον μέσα από ένα κοινό επιχειρησιακό πλαίσιο, ώστε οι ενέργειες να εξελίσσονται παράλληλα και όχι διαδοχικά.
Στο σχέδιο συμμετέχουν η Αστυνομία, η Πυροσβεστική Υπηρεσία, η Υπηρεσία Ασθενοφόρων, η Πολιτική Άμυνα, το Τμήμα Δημοσίων Έργων, το Τμήμα Οδικών Μεταφορών, οι Επαρχιακές Διοικήσεις, καθώς και ιδιωτικοί φορείς όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Η Αστυνομία θα αποφασίζει για τη διακοπή της κυκλοφορίας και τις εκτροπές, η Πυροσβεστική θα αναλαμβάνει τις τεχνικές επιχειρήσεις όπου απαιτούνται, τα Δημόσια Έργα θα φροντίζουν για τον καθαρισμό και την αποκατάσταση του οδοστρώματος, ενώ η Πολιτική Άμυνα θα ενεργοποιεί το CY Alert για την άμεση ενημέρωση των πολιτών.
Ταυτόχρονη κινητοποίηση όλων των υπηρεσιών
Η βασική φιλοσοφία του «ΝΕΣΤΩΡ» είναι ότι κάθε λεπτό μετρά.
Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η άμεση ενεργοποίηση όλων των απαιτούμενων υπηρεσιών από την πρώτη στιγμή, ώστε οι επιχειρήσεις διάσωσης, η ασφάλιση της σκηνής, η απομάκρυνση οχημάτων ή φορτίων, ο καθαρισμός του οδοστρώματος και η διαχείριση της κυκλοφορίας να πραγματοποιούνται ταυτόχρονα και με κοινό συντονισμό.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αποφεύγονται οι πολύωρες καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν στο πρόσφατο περιστατικό.
Συμβάσεις με ιδιώτες για βαρύ εξοπλισμό
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του σχεδίου αφορά τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Το Υπουργείο θα προωθεί προκαθορισμένες συμβάσεις με εξειδικευμένες εταιρείες σε κάθε επαρχία, ώστε όταν απαιτείται η μετακίνηση φορτηγών, βυτιοφόρων ή άλλων βαρέων οχημάτων, να υπάρχει άμεσα διαθέσιμος ο απαραίτητος εξοπλισμός, όπως μεγάλοι γερανοί και ειδικά μηχανήματα.
Με αυτόν τον τρόπο δεν θα απαιτείται αναζήτηση διαθέσιμου εξοπλισμού την ώρα του περιστατικού, γεγονός που αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον χρόνο ανταπόκρισης.
Μετρήσιμοι στόχοι και αξιολόγηση
Για πρώτη φορά το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένους χρόνους ανταπόκρισης για όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.
Η θέσπιση μετρήσιμων στόχων επιτρέπει την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κάθε φορέα, αλλά και την απόδοση ευθυνών όπου αυτό απαιτείται, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου σχεδιασμού.
Ενημέρωση των πολιτών σε πραγματικό χρόνο
Το σχέδιο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στην έγκαιρη ενημέρωση των οδηγών.
Από τη στιγμή που θα διαπιστώνεται ότι ένα σοβαρό περιστατικό δεν μπορεί να αποκατασταθεί άμεσα, θα ενεργοποιείται το CY Alert, ενώ συνεχής ενημέρωση θα παρέχεται μέσω της Αστυνομίας, των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των επίσημων κρατικών καναλιών επικοινωνίας, ώστε οι οδηγοί να επιλέγουν εγκαίρως εναλλακτικές διαδρομές και να αποφεύγεται η περαιτέρω επιβάρυνση του οδικού δικτύου.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι ακόμη και για το πρωτοφανές»
Μετά τη σύσκεψη στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους, ο υπουργός Κωνσταντίνος Φυτιρής ανέφερε ότι η ανατροπή του φορτηγού στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας – Λεμεσού αποτέλεσε ένα περιστατικό που ανέδειξε ξεκάθαρα τα κενά που υπήρχαν στον επιχειρησιακό συντονισμό.
Όπως είπε, το συγκεκριμένο συμβάν ήταν διαφορετικό από όσα είχαν προηγηθεί, καθώς δεν επηρεάστηκε μόνο η μία κατεύθυνση του αυτοκινητόδρομου.
«Αυτό που έγινε ήταν πρωτοφανές. Το ατύχημα δεν αφορούσε μόνο τη μία κατεύθυνση κυκλοφορίας. Το φορτίο κατέληξε και στις υπόλοιπες λωρίδες, με αποτέλεσμα να κλείσει ολόκληρος ο αυτοκινητόδρομος. Μπορεί να ήταν πρωτοφανές, αλλά μας απέδειξε ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμη και για τέτοια περιστατικά», δήλωσε.
Ο υπουργός εξήγησε ότι μέχρι σήμερα η κάθε υπηρεσία ανταποκρινόταν με βάση τις δικές της αρμοδιότητες, χωρίς όμως να υπάρχει ένας κοινός επιχειρησιακός μηχανισμός που να συντονίζει όλες τις ενέργειες σε πραγματικό χρόνο.
«Η Αστυνομία ανταποκρίθηκε στο πρόσφατο περιστατικό, όμως δεν είχε τη δυνατότητα να μετακινήσει το φορτηγό ή να καθαρίσει τον δρόμο. Άλλος είναι υπεύθυνος για τη διαλεύκανση του ατυχήματος, άλλος για τον καθαρισμό, άλλος για την αποστολή των μηνυμάτων. Αυτό που κάναμε είναι να τους βάλουμε όλους σε ένα ενιαίο σχέδιο ώστε να λειτουργούν συντονισμένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, εξηγώντας ότι στο εξής θα υπάρχουν εκ των προτέρων συμβάσεις με εξειδικευμένες εταιρείες σε κάθε επαρχία, ώστε ο απαραίτητος εξοπλισμός να βρίσκεται άμεσα στη διάθεση των Αρχών.
«Αν χρειαστεί ένας μεγάλος γερανός για να μετακινήσει ένα φορτηγό ή άλλο βαρύ όχημα, θα υπάρχει ήδη σύμβαση με συγκεκριμένη εταιρεία σε κάθε επαρχία, ώστε να ανταποκρίνεται αμέσως, με προκαθορισμένο κόστος ανά ώρα», σημείωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου βασίζεται σε εργαλεία που ήδη διαθέτει το κράτος, όπως το CY Alert και οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ενημέρωσης των πολιτών, με το βασικό οικονομικό κόστος να αφορά την εξασφάλιση εξειδικευμένου εξοπλισμού και τις υπηρεσίες που θα παρέχονται από τον ιδιωτικό τομέα όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Αναφερόμενος στους στόχους του νέου σχεδίου, ο κ. Φυτιρής τόνισε ότι για πρώτη φορά καθορίζονται συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι χρόνοι ανταπόκρισης, ώστε να είναι δυνατή η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κάθε υπηρεσίας.
«Θα υπάρχουν μετρήσιμοι στόχοι. Χωρίς μετρήσιμους στόχους δεν μπορούν να υπάρξουν ευθύνες», υπογράμμισε.
Το σχέδιο «ΝΕΣΤΩΡ» θα αποσταλεί τις επόμενες ημέρες σε όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες για παρατηρήσεις και εισηγήσεις, πριν οριστικοποιηθεί και τεθεί επίσημα σε εφαρμογή, με το Υπουργείο να εκτιμά ότι θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο για την ταχύτερη αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών που προκαλούν πολύωρες διακοπές της κυκλοφορίας.
