Σε κατάσταση επαγρύπνησης υποχρεώνεται να περάσει ο μελισσοκομικός κόσμος της Κύπρου, μετά την πρόσφατη γνωστοποίηση ότι ένας από τους πλέον επικίνδυνους εχθρούς της κοινής μέλισσας, το εισβολικό άκαρι Tropilaelaps mercedesae, έχει ενδεχομένως μεταπηδήσει από άγριες μέλισσες της Ασίας σε ευρωπαϊκές αποικίες μελισσών.
Ήδη στην Τουρκία και συγκεκριμένα σε ανατολική επαρχία, η οποία συνορεύει με τη Γεωργία, υπάρχει αυτό το διάστημα υποψία παρουσίας του ακάρεως, το οποίο, σύμφωνα με επιστημονικές καταγραφές, αναπαράγεται δύο φορές πιο γρήγορα από το γνωστό άκαρι Varroa destructor (βρίσκεται στην Κύπρο από τη δεκαετία του 1980 και τυγχάνει διαχείρισης) και κινείται κατά μήκος της κηρύθρας σαν αστραπή, τρεφόμενο επιθετικά με αναπτυσσόμενες προνύμφες και νύμφες, οδηγώντας σε ξαφνική θνησιμότητα των γόνων και διαφυγή του μελισσιού, εάν δεν αντιμετωπιστεί.
Aκάρεα Varroa destructor σε νύμφη μέλισσα.
Ακμαίες μέλισσες.
Η σύνδεση Τουρκίας-κατεχομένων και η ανεξέλεγκτη εισαγωγή βασιλισσών από ευρωπαϊκές χώρες
Λόγω των υποψιών τόσο στη χώρα αυτή όσο και σε ορισμένες ευρωπαϊκές, οι επιστήμονες που συνεργάζονται εδώ και χρόνια με τους Κύπριους μελισσοκόμους κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και ζητούν μέτρα πρόληψης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και το Τμήμα Γεωργίας.
«Η Τουρκία πρέπει αυτή τη στιγμή, να αντιμετωπίζεται ως περιοχή σημαντικού κινδύνου εισαγωγής του Tropilaelaps, όχι όμως ως χώρα με επιβεβαιωμένη προσβολή», αναφέρει σε πρόσφατη ανάρτησή του σε Μέσο Κοινωνικής Δικτύωσης ο κυπριακής καταγωγής ομότιμης καθηγητής Γεωπονίας στο Αριστοτέλιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εγνωσμένου κύρους ερευνητής μελισσοκομίας, Ανδρέας Θρασυβούλου.
Σημείωσε ότι εκτός από τον κίνδυνο που διατρέχει σήμερα η Ελλάδα, η οποία γειτονεύει με την Τουρκία, από τη στιγμή που θα επιβεβαιωθεί επίσημα η εγκατάσταση του επικίνδυνου ακάρεως στην Τουρκία, η χώρα αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί και δυνητικά επίφοβη για την εισαγωγή του και στην Κύπρο μέσω μελισσών που εισάγονται στις κατεχόμενες περιοχές από την Τουρκία. Αναφέροντας ότι στη μελισσοκομία οι κατεχόμενες περιοχές και η Τουρκία είναι «συγκοινωνούντα δοχεία», ο καθηγητής τόνισε ότι ήδη έχει διαπιστωθεί ότι η κυπριακή φυλή μελισσών (Apis mellifera cypria) έχει διασταυρωθεί με την Apis mellifera analoliaca, που είναι η ιθαγενής φυλή της Τουρκίας.
Από την πλευρά της η λέκτορας - καθηγήτρια θεμάτων Βιολογικής Γεωργίας και Μελισσοκομίας στο KES COLLEGE στη Λευκωσία, Χριστίνα Χριστοδούλου, ανέφερε στον «Π» ότι οι ανησυχίες δεν αφορούν μόνο τα κατεχόμενα, αλλά και τις παράνομες εισαγωγές βασιλισσών μελισσών που κάνουν κάποιοι μελισσοκόμοι, κυρίως στις ελεύθερες περιοχές, χωρίς πιστοποιητικά ελέγχου από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες. Κυρίως, είπε, από χώρες, όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ιταλία.
Διαβάστε επίσης:
- Μέλι: Τέρμα στις πωλήσεις «μειγμάτων» με «γκρίζα» προέλευση - Εναρμόνιση με οδηγία της ΕΕ
- Συναγερμός για εισαγόμενο μέλι – Ανησυχία για άνισο ανταγωνισμό και αντιβιοτικά
- Η κυπριακή μέλισσα προς αφανισμό - Ζητούν Κέντρο Μελισσοκομίας
- Έφερε καρπούς ο συντονισμός Ε/Κ και Τ/Κ απέναντι στον κίτρινο δράκο - Κοινές ασκήσεις μετά την αποδυνάμωση της ψύλλας (βίντεο)
- Έντομο-αρπακτικό σώζει την παπουτσοσυκιά - Η Κύπρος προχώρησε στην εισαγωγή εντόμου που τρώει τον ψευδόκοκκο
Δρομολογούν προληπτικά μέτρα οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας
Όπως πληροφορείται ο «Π», τα αρμόδια τμήματα του Υπουργείου Γεωργίας είναι ενήμερα και έχουν προγραμματίσει ενέργειες προς την κατεύθυνση λήψης προληπτικών μέτρων, για να διαχειριστούν το ζήτημα. Για αρχή, δρομολογείται για την επόμενη εβδομάδα η σύγκλιση σύσκεψης εμπλεκομένων υπό τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και με την παρουσία του Παγκύπριου Συνδέσμου Μελισσοκόμων, ώστε να ληφθούν αποφάσεις.
Εμπλεκόμενος στις συζητήσεις ανέφερε στον «Π» ότι δεν αποκλείεται να ληφθεί απόφαση για επιδίωξη συζήτηση του θέματος με τους Τουρκοκύπριους, μέσω Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής, για συντονισμό, όπως έγινε με την περίπτωση των προληπτικών μέτρων κατά του κίτρινου δράκου των εσπεριδοειδών, με θετικά αποτελέσματα.
Οι ανησυχίες δεν αφορούν μόνο τα κατεχόμενα, αλλά και τις παράνομες εισαγωγές βασιλισσών μελισσών που κάνουν κάποιοι μελισσοκόμοι, κυρίως στις ελεύθερες περιοχές, χωρίς πιστοποιητικά ελέγχου από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, σύμφωνα με τη λέκτορα - καθηγήτρια θεμάτων Βιολογικής Γεωργίας και Μελισσοκομίας στο KES COLLEGE, Χριστίνα Χριστοδούλου.
Επιστήμονες στον «Π»: Αργά ή γρήγορα το άκαρι θα έρθει, χρειάζεται προετοιμασία
Τις απόψεις τους γύρω από τον χειρισμό του ζητήματος ανέφεραν στον «Π» ο επίκουρος καθηγητής Εφαρμοσμένης Μελισσοκομίας στο Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και η λέκτορας στο KES COLLEGE Χριστίνα Χριστοδούλου.
Πρώτον, όπως σημείωσαν οι Κύπριοι επιστήμονες, αργά ή γρήγορα το άκαρι Tropilaelaps mercedesae θα έρθει -άγνωστο το πότε- στην Κύπρο. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά να προετοιμαστεί ο μελισσοκομικός κλάδος.
Δεύτερον, είναι επιτακτική ανάγκη οι αρμόδιες αρχές να εκπαιδεύσουν όλο τον μελισσοκομικό κόσμο, δηλαδή να γίνει εκπαίδευση με υποχρεωτική την παρουσία όλων των μελισσοκόμων. Δεν θα πρέπει, τόνισαν, να εκδηλωθεί ξανά ο πανικός που δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1980, όταν ήρθε στην Κύπρο το άκαρι Varroa destructor.
Τρίτον, το νέο άκαρι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί όπως αντιμετωπίζεται σήμερα το Varroa destructor.
Τέταρτον, σε καμία περίπτωση να μη συζητηθεί το ενδεχόμενο καταστροφής των μολυσμένων μελισσιών, όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου λόγω υποψίας παρουσίας του ακάρεως, έπεσε στο τραπέζι και αυτό το σενάριο.
«Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά να προετοιμαστεί ο μελισσοκομικός κλάδος», τόνισαν στον «Π» Κύπριοι επιστήμονες.
«Μεγάλο πλεονέκτημα αλλά και μεγάλη αδυναμία» η εξάρτηση από τον γόνο
Σύμφωνα με την ανάρτηση του καθηγητή Ανδρέα Θρασυβούλου, η οποία αποτελεί μέρος άρθρου του που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του εξειδικευμένου περιοδικού «Μελισσοκομική Επιθεώρηση», το παράσιτο Tropilaelaps mercedesae αποτελεί έναν από τους πλέον επικίνδυνους εξωπαρασιτικούς εχθρούς της Apis mellifera, γιατί εμφανίζει ταχύτερο κύκλο αναπαραγωγής και μεγαλύτερη αναπαραγωγική ικανότητα από το άκαρι Varroa destructor. «Πλεονεκτεί έναντι του βαρρόα γιατί βρίσκεται στο μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του εντός του κλειστού κελιού, όπου προστατεύεται από τα ακαρεοκτόνα σκευάσματα κυψέλης. Χωρίς γόνο δεν μπορεί να ζήσει παρά μόνο μερικές ημέρες. Σε μελίσσια χωρίς γόνο, ζει στις ακμαίες μέλισσες μόνο 1-3 ημέρες», πρόσθεσε. Όμως η ιδιαίτερη αυτή εξάρτησή του από τον γόνο, παρατηρεί ο καθηγητής, είναι ταυτόχρονα μεγάλο πλεονέκτημα αλλά και μεγάλη αδυναμία. «Πάνω σ’ αυτό ακριβώς το σημείο στηρίζεται και η όλη στρατηγική αντιμετώπισής του. Η στέρηση της τροφής και του χώρου αναπαραγωγής του σε συνδυασμό με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή με μυρμηκικό οξύ μπορούν να δώσουν λύσεις. Αντίθετα με το βαρρόα, ο στόχος εκρίζωσης του Tropilaelaps είναι εφικτός, χρειάζεται όμως οργάνωση, μεθοδικότητα και καθοδήγηση», εξηγεί.
«Μεμονωμένες προσπάθειες», συμπεραίνει, «μπορούν να δώσουν ικανοποιητικά αποτελέσματα, εάν όμως δεν συνεργαστούν και συντονιστούν τα γειτονικά μελισσοκομεία, το αποτέλεσμα θα είναι προσωρινό λόγω της ιδιαίτερα μεγάλης ταχύτητας επαναμόλυνση που παρουσιάζει το νέο άκαρι».
