«Το μπλε φόρεμα κοκτέιλ από το Chez Elita» της Σεβγκιούλ Ουλουντάγ

 

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ.: 99 966518

 

Το φόρεμα κοκτέιλ από το Chez Elita είχε αγοραστεί τη δεκαετία του '50, πολύ πριν γεννηθώ... Ήταν μπλε χρώμα, βαθύ σκούρο, ταφτάς και γυαλιστερό. Πιθανότατα ήταν ένα φόρεμα από το Susan Small Fashion House επειδή το Chez Elita εκείνη την εποχή εισήγαγε τα φορέματα κοκτέιλ από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Chez Elita βρισκόταν στην οδό Λήδρας, κοντά στo Maison Jenny. «Η οικογένειά μας απολάμβανε ειδική μεταχείριση από το Chez Elita», μου έλεγε η αδερφή μου Ilkay Adali, προφανώς επειδή ο πατέρας μου βοήθησε να πιαστούν οι δράστες όταν έγινε ληστεία στο κατάστημα.

 

Από τη Θεσσαλονίκη

Η Έλλη Λεωνίδα Δαδακαρίδου άνοιξε το κατάστημα στις 26 Ιανουαρίου 1953, το «Chez Elita» ή «The Athenian Fashion House», το οποίο διεύθυναν η Ελίτα και η αδερφή της Λίτση, αλλά πιστεύω ότι βασικός πυλώνας του ήταν η μητέρα της Σοφία, η οποία ήταν μοδίστρα. Ο σύζυγος της κυρίας Σοφίας, ο Λεωνίδας, τη βοηθούσε επίσης. Στο γκρουπ του Γιώργου Μεσαρίτη «Yesteryears of Nicosia» είχα ρωτήσει για το κατάστημα και μου απάντησε η Ανθή Αλεξάνδρου, της οποίας η νύφη εργάστηκε για λίγο καιρό ως μοδίστρα: «Η νύφη μου εργάστηκε από το 1964 μέχρι το 1971. Γύρω στο 1967 η Σοφία πέθανε και οι δύο αδελφές έμειναν μαζί και διηύθυναν το κατάστημα. Μέχρι που κάποια στιγμή τσακώθηκαν και χώρισαν. Η Λίτση έφυγε και άνοιξε το δικό της κατάστημα με την ονομασία 'La Coquette'. Η Ελίτα έμεινε μόνη της και μετά από λίγο καιρό πούλησε την επιχείρηση στην Αγνή και την Καίτη, δύο φίλες από τη Λάρνακα και την Ελλάδα. Η νύφη μου μου είπε ότι όταν το άκουσε η Ελίτα πούλησε το κατάστημα και επέστρεψε στην Ελλάδα».

Μετά μου τηλεφώνησε ο Κυριάκος Τσιμίλλης και μου είπε ότι η Ελίτα ήταν η νονά της συζύγου του Χριστίνας. Μου είπε ότι οικογένειά της ήρθε από τη Θεσσαλονίκη κι αυτό εξηγούσε το γεγονός πως μιλούσαν καλά τουρκικά. Ο Τουρκοκύπριος φίλος μου, μου είχε πει ότι δίπλα στο Chez Elita υπήρχε ένα κατάστημα επισκευής παπουτσιών που ανήκε σε έναν συγγενή του – έναν Τουρκοκύπριο που ονομάζεται Huseyin Kufi. Ο κ. Kufi είχε πάει στις ΗΠΑ για να εργαστεί και μετά από πολλά χρόνια είχε επιστρέψει στην Κύπρο και άνοιξε ένα κατάστημα στην οδό Λήδρας, δίπλα στο Chez Elita. «Πηγαίναμε εκεί με τη μητέρα μου για να επιδιορθώσουμε τα παπούτσια μας» λέει ο κ. Τσιμίλλης. Ο κ. Kufi διεύθυνε το κατάστημα μέχρι το τέλος του 1963 μέχρι που εξ ανάγκης πέρασε στον τουρκοκυπριακό τομέα και άνοιξε εκεί ένα κατάστημα επισκευής παπουτσιών. Η Καίτη Πασιά μου έγραψε πως όταν η Ελίτα έφυγε από την Κύπρο, η Λίτση μετακόμισε σε ένα κατάστημα στη λεωφόρο Μακαρίου. Και η φίλη μου Αλεξάνδρα Ατταλίδου είχε λεπτομέρειες από τη φίλη της Ελένη Βελάρη, ιδιοκτήτρια του κτηρίου όπου ήταν το κατάστημα. Ανέφερε πως το κατάστημα ανήκε στην Ελίτα Cameron, ενώ η αδελφή της ήταν η Λίτση Δαδακαρίδου, η οποία αργότερα άνοιξε ένα κατάστημα στη λεωφόρο Μακαρίου που ονομαζόταν Λίτση. Η Ελένη Βελάρη επιβεβαίωσε πως όντως τα ρούχα εισάγονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο από την εταιρεία Susan Small, ενώ θυμόταν πως ο σύζυγος της Σοφίας ήταν ο κ. Λεωνίδας. Κάποιοι θυμούνται ότι είχε μια άλλη αδελφή παντρεμένη στην Ελλάδα και η κόρη της Σοφία Δαδακαρίδου φοιτούσε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία.

 

 



 

Τα τρία καταστήματα

Ο φίλος μου, η μητέρα του οποίου ήταν μοδίστρα, θυμάται επίσης το Vanity Fair που ήταν μπουτίκ. Μου λένε ότι ανήκε στη Haygouhi Torikian, αδερφή του Edmond Torikian. Έτσι, στην οδό Λήδρας ήταν τα καταστήματα Chez Elita, Maison Jenny και Vanity Fair, που αποτελούσαν «τη σκηνή της μόδας στη Λευκωσία». Θέλω να ευχαριστήσω όσους απάντησαν στις ερωτήσεις μου στην ομάδα του Γιώργου Μεσαρίτη στα κοινωνικά δίκτυα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Θυμούμαι επίσης ότι μαζί με τη μητέρα μου και την αδερφή μου πηγαίναμε στο Dikran, κοντά στο οδόφραγμα της οδού Λήδρας –τώρα πιστεύω ότι βρίσκεται στη νεκρή ζώνη και δεν είναι πλέον προσβάσιμο– για να αγοράσω κουμπιά και άλλα υλικά για φορέματα. Εκείνες τις μέρες της δεκαετίας του ’60 και του ’70, θυμούμαι ξεκάθαρα ότι πηγαίναμε σε μοδίστρες, για να κάνει η αδερφή μου τις πρόβες για τα νέα της φορέματα. Ντυνόταν πολύ μοντέρνα εκείνο τον καιρό, πήγαινε σε πάρτι και είχε ξεχωριστά φορέματα και παλτά φτιαγμένα για αυτή. Όσο για το μπλε φόρεμα από το Chez Elita, το φόρεμα παρέμενε στο μπαούλο της μητέρας μου για πολλά χρόνια. Βρήκα και μια φωτογραφία με την αδελφή μου να απαγγέλλει ποίηση φορώντας αυτό το φόρεμα. Το είχα φορέσει κι εγώ σε ένα πάρτι και η μητέρα μου είχε διορθώσει μερικά σημεία για μένα, κεντώντας πάνω από μικροσκοπικές τρύπες με χρυσό νήμα, έτσι ώστε να φαίνεται ολοκαίνουργιο.

 

 



 

Το μπαούλο, οι τρεις γενιές και ο πίνακας

 

Το περασμένο καλοκαίρι, βάψαμε τρία δωμάτια στο σπίτι της μακαρίτισσας της μητέρας μου και έπρεπε να κοιτάξω ξανά στο μπαούλο της για να δώσω μερικά από τα ρούχα της. Η μητέρα μου πέθανε το 2005, αλλά δεν μπορούσα να «πετάξω» όλα τα ρούχα της και κράτησα μερικά από αυτά. Μεταξύ αυτών των ρούχων που έχω κρατήσει ήταν αυτό το μπλε φόρεμα από ταφτά της δεκαετίας του ’50, γυαλιστερό και όμορφο που φόρεσαν τρεις γενιές γυναικών στην οικογένειά μας: Η μητέρα μου που είχε γεννηθεί το 1917, η αδερφή μου που γεννήθηκε το 1944 και εγώ που γεννήθηκα το 1958. Είχε ένα είδος ιστορικής αξίας για την οικογένειά μας, καθώς και οι τρεις μας το φορούσαμε. Η μητέρα μου είχε επίσης αγοράσει ένα άλλο φόρεμα κοκτέιλ από το Chez Elita στα τέλη της δεκαετίας του ’50, μαύρο με περίτεχνα κεντήματα, με λαμπερές χάντρες και κρύσταλλα και η αδερφή μου συνέχισε να φοράει αυτό το φόρεμα – το έκοψε και το μετέτρεψε σε φούστα και συνεχίζει να το φοράει.

 



Τότε είχα την ιδέα να δώσω το μπλε φόρεμα από ταφτά στη φίλη μου καλλιτέχνη Nilgun Guney για να το χρησιμοποιήσει πάνω σε καμβά. Το πήρε και το βούτηξε σε γόμα και το κόλλησε πάνω στον καμβά που ζωγράφισε.

Τελείωσε τον πίνακά της και μου έστειλε μια φωτογραφία του που μου άρεσε πολύ.

Σήμερα μοιράζομαι μαζί σας αυτό τον καινούργιο πίνακα ζωγραφικής της Nilgun. Είχα γράψει για τη Nilgun Guney στο παρελθόν – ο πατέρας της ήταν ο πρώτος Τουρκοκύπριος σύγχρονος ζωγράφος και αυτός που σχεδίασε τη σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν πρωτοπόρος στη διαφήμιση, στη δημιουργία λογότυπων, στη μαγνητοσκόπηση, στη ζωγραφική, σε πολλούς τομείς... Η Nilgun Guney δεν διαφέρει από τον πατέρα της – μια πολύ ταλαντούχα καλλιτέχνιδα, διευθύνει το δικό της στούντιο, ζωγραφίζει και διδάσκει...

 



 

Στον πίνακα έχει ζωγραφήσει το πρόσωπο μιας γυναίκας πάνω από το μπλε φόρεμα από ταφτά, και στα μάτια υπάρχει τόση αγωνία και ανησυχία. Αυτό αντανακλά αυτό που περνούμε λόγω της αβεβαιότητας και της αλλαγής στον τρόπο ζωής μας λόγω της Covid-19.

«Όμως» επισημαίνει, «υπάρχει ελπίδα. Πάντα υπάρχει ελπίδα.»

Και η «ελπίδα» σε αυτόν τον πίνακα είναι το αστέρι, που αγγίζει ελαφρά τη γυναίκα με το μπλε φόρεμα. Σαν να λέει «Κοιτάξτε πάνω ψηλά!».

Οι πίνακες της Nilgun πάντα έχουν ελπίδα – απλά πρέπει να κοιτάξεις πιο κοντά και να αναζητήσεις την ελπίδα. Σε μερικούς από τους πίνακές της υπάρχει ένα παράθυρο, που ανοίγει προς την ελπίδα.

 



 

Σε μερικούς από τους πίνακές της είναι αυτό το αστέρι, που αγγίζει τη γυναίκα και προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή της ότι όλα θα περάσουν, το σκοτάδι θα φύγει και όλα θα λάμψουν ξανά.

Η γυναίκα με το μπλε φόρεμα από ταφτά θα ανακαλύψει τελικά τη λάμψη των αστεριών.

Θα θεραπευτούμε στο τέλος και θα προχωρήσουμε.

Θα κρατήσουμε τις αναμνήσεις του Chez Elita και όλη τη φωτεινότητα και τη λάμψη που είχε φέρει στη ζωή πολλών γυναικών εκείνης της εποχής.

Το μπλε φόρεμα κοκτέιλ θα μείνει πάνω στον καμβά για να μας θυμίζει τη λάμψη, την ευτυχία, τις καλές στιγμές και την ελπίδα να επιστρέψουμε ξανά σε αυτές τις λαμπερές μέρες, κοιτάζοντας ψηλά και κοιτάζοντας μπροστά.

Ότι το σκοτάδι θα περάσει και θα φτάσουμε ξανά στο φως.