Έντονο προβληματισμό προκαλεί στα κατεχόμενα η ραγδαία και ουσιαστικά ανεξέλεγκτη διόγκωση του κλάδου πώλησης αυτοκινήτων, αλλά και η σύμφυση αυτού με εγκληματικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκοκυπριακού Τύπου, από την μία είναι πρακτικά αδύνατο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πόσες αντιπροσωπείες και μάντρες αυτοκινήτων λειτουργούν σήμερα στα κατεχόμενα, ενώ από την άλλη καταγγελίες για εκβιασμούς με σκοπό την απόδοση χρημάτων για «προστασία» βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Πυροβολισμοί και «μαύρο χρήμα»
Η ταχύτατη αύξηση των επιχειρήσεων του κλάδου στα κατεχόμενα, σε συνδυασμό με την απουσία ουσιαστικών ελέγχων και αξιόπιστου μητρώου καταγραφής, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία της αγοράς αλλά και για το κατά πόσον αυτή εποπτεύεται επαρκώς. Την ανησυχία εντείνουν πρόσφατα περιστατικά πυροβολισμών σε μάντρες αυτοκινήτων, τα οποία ήρθαν στο φως της δημοσιότητας και τροφοδοτούν συζητήσεις για πιθανές διασυνδέσεις του κλάδου με εγκληματικές δραστηριότητες.
Διαβάστε επίσης: Κατεχόμενα: 17χρονος άνοιξε πυρ σε αντιπροσωπεία αυτοκινήτων - Καταγγελίες για εκβιασμούς και εισαγωγή εκτελεστών από την Τουρκία
Παράλληλα, όπως επισημαίνει σε δημοσίευμά της η εφημερίδα Kıbrıs Postası, στην αγορά παραμένει επί μακρόν μεγάλος αριθμός «δύσκολων προς πώληση» οχημάτων χωρίς να αλλάζουν ιδιοκτήτη. Το φαινόμενο αυτό θεωρείται ως ένδειξη πιθανής χρήσης της αγοράς αυτοκινήτων για ξέπλυμα «μαύρου χρήματος».
Πόσες μάντρες υπάρχουν τελικά;
Ενδεικτική της ασάφειας είναι και η απουσία επίσημων στοιχείων για τον ακριβή αριθμό των αντιπροσωπειών αυτοκινήτων στα κατεχόμενα. Τον Ιούλιο του 2024, ο πρόεδρος της «Ένωσης Πωλητών και Εισαγωγέων Μηχανοκίνητων Οχημάτων» (MASİB), Μπαρίς Γιουτζά, ανέφερε ότι υπάρχουν περίπου 700 καταγεγραμμένες μάντρες, σημειώνοντας ωστόσο ότι τουλάχιστον άλλες τόσες λειτουργούν εκτός οποιουδήποτε μητρώου.
Νεότερες πληροφορίες του κλάδου, τις οποίες επικαλείται η Kıbrıs Postası, κάνουν λόγο για συνολικό αριθμό άνω των 2.000 μάντρων, καταγεγραμμένων και μη. Τα στοιχεία της αγοράς αυτοκινήτων ενισχύουν την εικόνα αυτή, καθότι, κάθε χρόνο κυκλοφορούν κατά μέσο όρο περίπου 13.000 νέα οχήματα, ενώ μέχρι τον Ιούλιο του 2025 τα εγγεγραμμένα οχήματα στα κατεχόμενα έφταναν τις 450.000. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι περί τα 2.000 οχήματα αλλάζουν ιδιοκτήτη κάθε μήνα.
Ένα ενδεικτικό στοιχείο
Ενδεικτική της έκτασης του φαινομένου είναι μια επίσκεψη στην ιστοσελίδα kktcarabam.com, όπου καταγράφονται πέραν των 310 αντιπροσωπειών αυτοκινήτων, αριθμός που προφανώς αντιπροσωπεύει μόνο μέρος της μεγάλης εικόνας.
Τι λένε πολιτικοί και ειδικοί
Την περίοδο που άρχισε να συζητείται έντονα το ζήτημα, ο βουλευτής του Κόμματος Εθνικής Ενότητας (UBP) και πρώην «πρωθυπουργός» Φαΐζ Σουτζούογλου δήλωνε σε συνέντευξή του στις 27 Μαρτίου 2024:
«Εδώ υπάρχουν 1.500 μάντρες αυτοκινήτων και συνεχίζουν να ανοίγουν. Φυσικά αυτό φέρνει στο μυαλό άλλα ζητήματα, όπως το μαύρο χρήμα. Σε μια τόσο μικρή χώρα θεωρώ ύποπτο να υπάρχουν τόσες πολλές μάντρες».
Ο πρόεδρος του Κόμματος του Λαού, Κουντρέτ Οζερσάι, σε δήλωσή του στις 23 Νοεμβρίου 2023 είχε επισημάνει:
«Η αγορά πολυτελών οχημάτων και ακινήτων έχει μετατραπεί σε μέθοδο ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Τα έσοδα από εγκλήματα έρχονται εδώ χωρίς να ελέγχεται η προέλευσή τους, γίνονται αγορές και στη συνέχεια πουλιούνται για να δημιουργηθούν ‘νόμιμα’ έσοδα. Όταν κάποιος ρωτά, λένε ‘πούλησα αυτοκίνητο’ ή ‘πούλησα ακίνητο’».
Ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του DAÜ, Αχμέτ Σοζέν, σε συνέντευξή του στις 23 Φεβρουαρίου 2024 ανέφερε:
«Μόνο τα τελευταία δύο χρόνια άνοιξαν ίσως 100 μάντρες αυτοκινήτων. Πωλούνται πολυτελή αυτοκίνητα αξίας 100–150 χιλιάδων ευρώ. Αυτά δεν τα αγοράζουν οι ντόπιοι Κύπριοι. Στα κατεχόμενα ρέει μαύρο χρήμα σε ποσά που ούτε στα όνειρά σας δεν μπορείτε να φανταστείτε. Από αυτά κερδίζουν τρεις- τέσσερις άνθρωποι».
Εκβιασμοί από συμμορίες
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Οζγκιούρ, συμμορίες που φέρονται να έχουν βάση στην Τουρκία και δρουν κυρίως στην Κερύνεια, εκβιάζουν ιδιοκτήτες αντιπροσωπειών αυτοκινήτων, απαιτώντας χρήματα για «προστασία» και απειλώντας τους.
Μάλιστα, ιδιοκτήτες αντιπροσωπειών δηλώνουν ότι υφίστανται ανοιχτό εκβιασμό. Στα απειλητικά μηνύματα που λαμβάνουν εμφανίζονται σημειωμένες στον χάρτη τόσο οι μάντρες τους όσο και τα σπίτια τους, με screenshots και τη φράση: «Ξέρουμε ότι μένεις εδώ». Οι ιδιοκτήτες αναφέρουν ότι προσέφυγαν στην «αστυνομία», αλλά έλαβαν την απάντηση: «Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι μόνο για ένα μήνυμα. Αν έρθουν σε εσάς, ειδοποιήστε μας».
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Γκινίνκ τον Νοέμβριο του 2025, οι εγκληματικές οργανώσεις φέρονται να εισέπραξαν σε σύντομο χρονικό διάστημα περισσότερα από 2 εκατομμύρια στερλίνες, κυρίως μέσω εκβιασμών σε ιδιοκτήτες αντιπροσωπειών αυτοκινήτων.
