Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Politis to the Point: Message to UK – Protect Cyprus
Ο Ύπατος Αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, Κυριάκος Κούρος, υιοθέτησε την Τετάρτη έναν ασυνήθιστα άμεσο τόνο, δηλώνοντας σε κορυφαία βρετανικά μέσα ενημέρωσης ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει υποχρέωση να προστατεύει όχι μόνο τις στρατιωτικές του εγκαταστάσεις στην Κύπρο, αλλά και τους Κύπριους κατοίκους που ζουν κοντά σε αυτές, καθώς και τους Βρετανούς κατοίκους σε ολόκληρο το νησί.
Η επίθεση με drone στις 2 Μαρτίου, η οποία έπληξε υπόστεγο αεροσκαφών στη βάση RAF Ακρωτηρίου, στη δυτική ακτή της Κύπρου, αποτέλεσε το πρώτο άμεσο αεροπορικό πλήγμα στις βρετανικές βάσεις και αιφνιδίασε τόσο τις κυπριακές όσο και τις βρετανικές αρχές.
Σύμφωνα με πηγές του Politis To The Point, το drone εκτοξεύθηκε από τον νότιο Λίβανο, γεγονός που εμπλέκει τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ πίσω από την επίθεση.
Παρότι το drone τύπου Shahed προκάλεσε περιορισμένες ζημιές, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο σοβαρές, όπως προκύπτει από βίντεο άλλων επιθέσεων με drone του ίδιου τύπου. Με άλλα λόγια, οι βρετανικές βάσεις και, λόγω της εγγύτητάς τους, οι Κύπριοι κάτοικοι που ζουν γύρω από αυτές στάθηκαν τυχεροί.
Μιλώντας στο κορυφαίο ενημερωτικό πρόγραμμα του BBC για ειδήσεις και τρέχουσα επικαιρότητα, Newsnight, ο κ. Κούρος δήλωσε: «Πολλοί Βρετανοί μιλούν για τις βάσεις στην Κύπρο, αλλά δεν έχουν σαφή εικονα ότι οι βάσεις στην Κύπρο – και οι δύο μαζί είναι μικρότερες από 100 τετραγωνικά μίλια – είναι γεμάτες με Κύπριους που κατοικούν, ζουν και εργάζονται εκεί».
Πρόσθεσε ότι για την κυπριακή κυβέρνηση είναι κρίσιμης σημασίας να διασφαλιστεί η ασφάλεια των αμάχων που ζουν στις περιοχές των βάσεων, οι οποίοι εκτιμάται ότι ανέρχονται συνολικά σε περίπου 11.000 άτομα.
Οι πολίτες φοβούνται
Αναφερόμενος στην επίθεση της 2ας Μαρτίου, ο κ. Κούρος δήλωσε: «Το βράδυ του περιστατικού, για παράδειγμα, οι βάσεις ενημέρωσαν το προσωπικό τους για το γεγονός και για το πώς να το αντιμετωπίσουν, όχι όμως τους ανθρώπους που ζούσαν μέσα στις βάσεις».
Όταν η παρουσιάστρια του Newsnight, Katie Razzall, τον ρώτησε πώς ένιωσαν οι άνθρωποι για αυτό, ο Κύπριος διπλωμάτης απάντησε:
«Αρκετά φοβισμένοι, αρκετά πανικόβλητοι. Και αυτό είναι το συναίσθημα που επικρατεί στην Κύπρο».
Σε ξεχωριστή συνέντευξή του στο Sky News και τη δημοσιογράφο Yalda Hakim, ο κ. Κούρος δήλωσε:
«Ο βρετανικός λαός πρέπει να κατανοήσει ότι οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως κάτι ξεχωριστό από το υπόλοιπο νησί. Υπάρχουν Κύπριοι που ζουν μέσα στις βρετανικές βάσεις».
Σημείωσε επίσης ότι οι βάσεις δεν αποτελούν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ενώ το βρετανικό προσωπικό έρχεται και φεύγει ανάλογα με τη διάρκεια της υπηρεσίας του, οι Κύπριοι ζουν εκεί μόνιμα.
Βρετανοί που ζουν σε όλο το νησί
Πέρα από τους Κύπριους που τεχνικά ζουν υπό βρετανική στρατιωτική διοίκηση, σε μια μοναδική ρύθμιση για Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, ο Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου υπέδειξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει επίσης να λάβει υπόψη την ανάγκη προστασίας των Βρετανών που ζουν σε ολόκληρο το νησί.
«Αν θέλετε να διασφαλίσετε τα βρετανικά συμφέροντα, πιστέψτε το ή όχι, το 5% του πληθυσμού της Κύπρου είναι Βρετανοί εκπατρισμένοι. Πώς λοιπόν μπορεί κανείς να κάνει διάκριση ως προς το ποιον προστατεύει και πού στο νησί;»
«Γι’ αυτό είμαστε ιδιαίτερα κατηγορηματικοί. Δεν θέλουμε να παρασυρθούμε σε αυτή τη σύγκρουση. Γι’ αυτό θέλουμε συντονισμό με τη βρετανική κυβέρνηση, ώστε να μην λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή μας και τη ζωή των ανθρώπων μας», δήλωσε στο Sky News.
Δεδομένου ότι η απειλή κατά των βάσεων αποτελεί ταυτόχρονα απειλή και για την Κύπρο, η κυπριακή κυβέρνηση – η οποία επανειλημμένα τονίζει ότι δεν διαδραματίζει κανέναν ρόλο στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο εναντίον του Ιράν – έχει καλέσει το Λονδίνο να λάβει τα αναγκαία μέτρα ώστε οι πολίτες να αισθάνονται ασφαλείς.
Δεν πρόκειται για «business as usual»
Όπως υποστήριξε ο κ. Κούρος στο Sky News, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί πλέον να θεωρείται «business as usual».
«Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε τις βρετανικές βάσεις να πλήττονται άμεσα. Πρόκειται για μια νέα εξέλιξη, η οποία δείχνει ότι ο συντονισμός μεταξύ της κυβέρνησής μου και της βρετανικής κυβέρνησης πρέπει να είναι συνεχής.»
Ερωτηθείς αν υπάρχει αυτή η συνεχής επικοινωνία, απάντησε:
«Ναι, υπάρχει. Σε αυτό το στάδιο υπάρχει. Στην αρχική φάση υπήρξε κάποια έλλειψη σωστής οργάνωσης, αλλά νομίζω ότι τώρα έχουμε επιστρέψει εκεί όπου θα έπρεπε να βρισκόμασταν από την αρχή.»
Ο Βρετανός Υπουργός Άμυνας John Healey έφτασε στην Κύπρο το βράδυ της Τετάρτης. Εκτός από την επίσκεψή του στη βάση RAF Ακρωτηρίου, είχε επίσης συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του Βασίλη Πάλμα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα, με τους δύο να ανταλλάσσουν απόψεις για τις τελευταίες εξελίξεις.
Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Keir Starmer ανακοίνωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι δύο ελικόπτερα Wildcat με δυνατότητες αντιμετώπισης drones θα αποσταλούν στην Κύπρο. Παράλληλα, ένα από τα πλέον τεχνολογικά προηγμένα πολεμικά πλοία του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, το αντιτορπιλικό αεράμυνας HMS Dragon, θα αναπτυχθεί επίσης στην Κύπρο.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Alistair Cairns, Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων του Ηνωμένου Βασιλείου, το HMS Dragon ετοιμαζόταν για άλλη επιχείρηση όταν έλαβε εντολή να κατευθυνθεί προς την Κύπρο. Το πλοίο θα παραμείνει ελλιμενισμένο στο Πόρτσμουθ μέχρι να επανατοποθετηθούν τα διάφορα οπλικά του συστήματα, γεγονός που σημαίνει ότι είναι απίθανο να φτάσει στην Κύπρο πριν από τα τέλη της επόμενης εβδομάδας, σύμφωνα με το BBC.
Γαλλία και Ελλάδα σε βοήθεια, Ιταλία και Ισπανία καθ’ οδόν
Μιλώντας στο Newsnight, ο κ. Κούρος σημείωσε ότι η Κύπρος αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια από άλλους συμμάχους, προκειμένου να δημιουργηθεί μια ομπρέλα προστασίας απέναντι σε ενδεχόμενες επιθέσεις με drones ή πυραύλους.
«Τουλάχιστον, από την πλευρά μας, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε από άλλες χώρες, συμμάχους, τη συνδρομή με δικά τους μέσα», ανέφερε.
Η Ελλάδα έχει αποστείλει στην Κύπρο δύο φρεγάτες με δυνατότητες αντιμετώπισης drones και τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη F-16, ενώ η Γαλλία απέστειλε τη φρεγάτα κλάσης Aquitaine Languedoc. Το αεροπλανοφόρο-ναυαρχίδα της Charles de Gaulle βρίσκεται επίσης καθ’ οδόν.
Κατόπιν αιτήματος της Κύπρου, Ιταλία και Ισπανία αναμένεται επίσης να αποστείλουν φρεγάτες στο νησί, ενώ η Γερμανία αποφάσισε να μην προχωρήσει σε αντίστοιχη κίνηση.
Πηγή στον τομέα της άμυνας δήλωσε στο Newsnight ότι υπήρξε και ένα στοιχείο αμηχανίας στο γεγονός ότι χρειάστηκε να φτάσει στην Κύπρο γαλλική φρεγάτα για την προστασία του νησιού. Την ίδια στιγμή, η Κύπρος είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Γαλλία αποτελεί εταίρο ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο αυτή την περίοδο είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένο επιχειρησιακά στον Βόρειο Ατλαντικό και στις Βαλτικές χώρες.
Ερωτηθείς αν οι άνθρωποι στην Κύπρο αισθάνονται προστατευμένοι από τους Βρετανούς, ο κ. Κούρος, έπειτα από μια παύση πέντε δευτερολέπτων, απάντησε:
«Δεν είναι εύκολη ερώτηση για έναν διπλωμάτη που εκπροσωπεί την χώρα του στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ας πούμε λοιπόν ότι οι άνθρωποι είναι απογοητευμένοι, οι άνθρωποι φοβούνται, οι άνθρωποι θα μπορούσαν να περιμένουν περισσότερα».
Όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει τι σημαίνει «περισσότερα», ο Κύπριος διπλωμάτης απάντησε:
«Περισσότερη συνεργασία με την κυβέρνηση της Κύπρου, ώστε να διασφαλιστεί ότι τέτοια περιστατικά δεν θα συμβούν ξανά».
Ένας πρακτικός λαός
Η παρουσιάστρια του Newsnight σημείωσε ότι η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην περιοχή και έχει αυξήσει τις αμυντικές δυνατότητες γύρω από την Κύπρο. Ερωτηθείς αν αυτό τον καθησυχάζει, ο κ. Κούρος απάντησε:
«Εκπροσωπώ έναν πρακτικό λαό. Θέλουμε να δούμε αποτελέσματα. Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι όσα ακούμε είναι αληθινά και ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση».
Σε σχέση με τις εκκλήσεις ορισμένων Βρετανών πολιτικών για αντίποινα μετά την επίθεση με drone στο Ακρωτήρι, ο διπλωμάτης ανέφερε ότι η πολιτική της κυπριακής κυβέρνησης είναι να μην εμπλακεί σε καμία σύγκρουση στην περιοχή.
«Δεν έχουμε την ικανότητα να είμαστε μια τόσο επιδραστική δύναμη», δήλωσε.
Ερωτηθείς ποιο μήνυμα θα έστελνε στον Βρετανό πρωθυπουργό, ο κ. Κούρος απάντησε:
«Θα τον ευχαριστούσα που δίνει προσοχή στις ανησυχίες μας και θα ήθελα να δω περισσότερα».
