Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παρέθεσε στις 27 Αυγούστου γεύμα στο Βερολίνο στους ηγέτες της Δανίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας, ενώ οι ομόλογοί τους από την Ολλανδία και τη Σουηδία συμμετείχαν διαδικτυακά, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι έξι χώρες ζητούν να μειωθεί κατά αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034. Συγκεκριμένα, η Γερμανία έχει προτείνει μείωση περίπου 400 δισ. ευρώ. Παράλληλα, ζητούν υψηλότερες δαπάνες για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τον έλεγχο της μετανάστευσης, ενώ αντιτίθενται στη μετατροπή του κοινού χρέους της ΕΕ σε πάγιο δημοσιονομικό εργαλείο, αναφέρει ο Petar Ganev, ανώτερος ερευνητής του Ινστιτούτου Οικονομίας της Αγοράς (IME), σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου στις 28 Αυγούστου.
Την ίδια ώρα, ο Ganev αναφέρει ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ξεκίνησε περιοδεία στις πρωτεύουσες των κρατών μελών της ΕΕ. Μέχρι τη δημοσίευση της ανάλυσης, ο Κόστα είχε πραγματοποιήσει συναντήσεις στη Σλοβακία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Τσεχία, με στόχο την επίτευξη ομοφωνίας για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η Βουλγαρία περιλαμβάνεται στο πρόγραμμά του, με επίσκεψη στη Σόφια στις 3 Σεπτεμβρίου.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι προτεραιότητες της Ευρώπης και το ερώτημα ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό και με ποιον τρόπο. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής, δεν πρόκειται απλώς για ακόμη ένα επεισόδιο στη διαμάχη μεταξύ του «λιτού Βορρά» και των χωρών που λαμβάνουν περισσότερα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η συζήτηση αφορά και το μέλλον της δημοσιονομικής λειτουργίας της Ένωσης, καθώς η ενίσχυση των φορολογικών αρμοδιοτήτων της ΕΕ και η υπέρβαση των περιορισμών του κοινοτικού προϋπολογισμού θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας της.
Ως εκ τούτου, η Βουλγαρία δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τις διαπραγματεύσεις μόνο από την άποψη του πόσα χρήματα μπορεί να λάβει, υποστηρίζει ο Ganev.
Η θέση της Βουλγαρίας
Μέχρι στιγμής, η θέση της Βουλγαρίας σχετικά με το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο είναι πως δύσκολα αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί ως θέμα που έχει τύχει ευρείας δημόσιας συζήτησης, αναφέρει ο Ganev.
Η χώρα έχει ενταχθεί στην ομάδα «Φίλοι της Συνοχής», η οποία τάσσεται υπέρ ενός επαρκώς μεγάλου προϋπολογισμού της ΕΕ και της διατήρησης ισχυρής χρηματοδότησης για τις παραδοσιακές πολιτικές, με έμφαση στην πολιτική συνοχής. Η Βουλγαρία έχει υποστηρίξει ανάλογη θέση και στο Συμβούλιο της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω πρόσφατων δηλώσεων του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Atanas Pekanov.
Αυτό είναι κατανοητό, αλλά δεν είναι αρκετό, σημειώνει ο ειδικός. Η Βουλγαρία είναι μεταξύ των χωρών που έχουν πολλά να κερδίσουν από την πολιτική συνοχής, καθώς σημαντικό μέρος των δημόσιων επενδύσεων στις περιφέρειες, όπως σε υποδομές, αστικό περιβάλλον, έργα ύδρευσης και ανθρώπινο κεφάλαιο, έχει βασιστεί σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι προς το συμφέρον της Βουλγαρίας να έχει η ΕΕ τον μεγαλύτερο δυνατό προϋπολογισμό. Η χώρα πρέπει να εξετάσει και τον τρόπο χρηματοδότησης ενός προϋπολογισμού-ρεκόρ, σημειώνει ο Ganev.
Το «τρίλημμα» του Κόστα
Η ομάδα του Αντόνιο Κόστα έχει περιγράψει το ζήτημα του προϋπολογισμού της ΕΕ ως ένα «τρίλημμα» μεταξύ τριών βασικών παραμέτρων: της φιλοδοξίας για έναν προϋπολογισμό-ρεκόρ, του ύψους των εθνικών συνεισφορών και των προτεινόμενων νέων ιδίων πόρων της ΕΕ.
Το τελευταίο ζήτημα, δηλαδή η προθυμία των κρατών μελών να παραχωρήσουν στην ΕΕ φορολογικές αρμοδιότητες, βρίσκεται στο επίκεντρο της περιοδείας του Κόστα. Η θέση της Βουλγαρίας επί του θέματος παραμένει ασαφής.
Οι προτάσεις για νέους ίδιους πόρους περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, νέα έσοδα από μεγάλες εταιρείες, επιμερισμό εσόδων από φόρους σε προϊόντα καπνού και διάφορους μηχανισμούς που συνδέονται με την κλιματική πολιτική.
Το βασικό ζήτημα είναι ότι οι αυξημένες δαπάνες της ΕΕ συνεπάγονται ενισχυμένες δημοσιονομικές αρμοδιότητές της. Εάν σε αυτό προστεθεί η συνεχιζόμενη συζήτηση για νέο κοινό χρέος, η ΕΕ οδηγείται δυνητικά σε σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της.
Το μοντέλο αυτό έχει ήδη γίνει εμφανές κατά την υλοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Βουλγαρίας, το οποίο χρηματοδοτείται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, αναφέρει ο Ganev.
Η χώρα έλαβε χρηματοδότηση για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα μέρος του κοινού χρέους της ΕΕ, το οποίο θα χρειαστούν δεκαετίες για να αποπληρωθεί, σημειώνει.
Πηγή: ΚΥΠΕ
