Σε αδιέξοδο παραμένουν οι διαβουλεύσεις των κρατών μελών για την ανανέωση των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με τη Ρωσία, καθώς η Λετονία δεν έδωσε τη συγκατάθεσή της στην προτεινόμενη συμβιβαστική λύση για την αφαίρεση των Αλίσερ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν από τη σχετική λίστα, παρατείνοντας τη γραπτή διαδικασία που εκκίνησε χθες σε επίπεδο Συμβουλίου ΕΕ.
Η πρόταση που συζητήθηκε μεταξύ των 27 κρατών μελών προβλέπει την άρση των κυρώσεων σε βάρος των δύο επιχειρηματιών, με αντάλλαγμα την ανανέωση του ευρύτερου καθεστώτος κυρώσεων για περίπου 3.000 πρόσωπα και οντότητες για 36 μήνες, δηλαδή 3 χρόνια, αντί για τις συνήθεις περιόδους των 6 ή 12 μηνών, προς αποφυγή περαιτέρω μπλοκαρισμάτων. Η συμφωνία είχε προχωρήσει σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων ΕΕ εκκινώντας τη γραπτή διαδικασία για την κύρωση της χθες, υπό την προϋπόθεση ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα διατύπωνε αντίρρηση.
Ωστόσο, η Λετονία αντιτάχθηκε το βράδυ της Δευτέρας στην αφαίρεση των δύο ονομάτων, με τον Πρωθυπουργό της χώρας Άντρις Κούλμπεργκ να δηλώνει ότι το Βίλνιους δεν μπορεί να αποδεχθεί την άρση των κυρώσεων ως τίμημα για την τριετή ανανέωση του καθεστώτος. «Η παράταση των κυρώσεων για 36 μήνες θα ήταν το σωστό βήμα. Ωστόσο, το τίμημα δεν μπορεί να είναι απλώς η διαγραφή και των δύο προσώπων από τη λίστα», ανέφερε στη δήλωση του.
Η εξέλιξη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας συνεδρίασης των πρεσβευτών της ΕΕ, καθώς η σχετική διαδικασία απαιτεί ομοφωνία. Σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη, η γραπτή διαδικασία για τη λήψη της απόφασης παρατάθηκε έως τις 14:00, ενώ οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται και το Coreper ΙΙ - δηλαδή σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων των κρατών μελών στην ΕΕ, ενδέχεται να συνεδριάσει εκ νέου εντός της ημέρας.
Η υπόθεση του Ουσμάνοφ συνδέεται με τη γαλλική πρωτοβουλία για την άρση των κυρώσεων σε βάρος του. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Γαλλία τάχθηκε υπέρ της διαγραφής του από τη λίστα, ενώ η Σλοβακία έχει επίσης ζητήσει την αφαίρεσή του. Η γαλλική θέση έχει συνδεθεί από ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές με την υπόθεση Γάλλων υπηκόων που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν, αν και η Γαλλία δεν έχει επιβεβαιώσει δημοσίως ότι συνδέει τις δύο υποθέσεις.
Παράλληλα, η υπόθεση Φρίντμαν έχει και ξεχωριστή νομική διάσταση. Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ ακύρωσε τον Απρίλιο του 2024 την αρχική καταχώρηση του Ρώσου επιχειρηματία στις κυρώσεις για την περίοδο Φεβρουαρίου 2022-Μαρτίου 2023, κρίνοντας ότι οι λόγοι που επικαλέστηκε το Συμβούλιο δεν επαρκούσαν για τη συγκεκριμένη περίοδο. Η απόφαση, ωστόσο, δεν σήμαινε αυτόματα την άρση των μεταγενέστερων κυρώσεων, οι οποίες εξακολούθησαν να ισχύουν.
Η Λετονία είχε παρέμβει υπέρ του Συμβουλίου στην υπόθεση Φρίντμαν και άσκησε το 2024 έφεση κατά της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου. Στην έφεσή της υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι το Δικαστήριο δεν αξιολόγησε επαρκώς τα στοιχεία στο ευρύτερο πλαίσιο και αμφισβήτησε τον τρόπο εφαρμογής των σχετικών κριτηρίων για την επιβολή κυρώσεων.
Ο Ουσμάνοφ και ο Φρίντμαν βρίσκονται στις ευρωπαϊκές λίστες κυρώσεων από το 2022. Για τον Ουσμάνοφ, το Συμβούλιο είχε επικαλεστεί, μεταξύ άλλων, τους «ιδιαίτερα στενούς δεσμούς» του με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Πηγή: ΚΥΠΕ
