Τρεις στους τέσσερις εργαζομένους στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν συναντήσει ύποπτα ηλεκτρονικά μηνύματα, μηνύματα ή συνδέσμους στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν με την έναρξη του Ευρωπαϊκού Μήνα Κυβερνοασφάλειας και στα 27 κράτη μέλη.
Το ηλεκτρονικό «ψάρεμα» ήταν η συχνότερη κυβερνοαπειλή στην εργασία, καθώς το 39% των εργαζομένων ανέφερε δόλια μηνύματα ή ιστοτόπους που είχαν σχεδιαστεί για την κλοπή δεδομένων ή την απόκτηση μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης. Ακολούθησαν οι απόπειρες κλοπής προσωπικών δεδομένων με 18%, οι επιθέσεις για την κλοπή κωδικών πρόσβασης με 16%, οι επιθέσεις κακόβουλου λογισμικού με 17% και οι απάτες που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη με 15%.
Η έρευνα καταγράφει χάσμα ανάμεσα στην επίγνωση των κινδύνων και την καθημερινή πρακτική. Το 83% δήλωσε ότι οι πιθανές συνέπειες μιας κυβερνοεπίθεσης είναι σοβαρές, όμως μόλις το 48% εκτίμησε ότι θα μπορούσε να αναγνωρίσει ένα ψεύτικο βίντεο που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη. Μόνο το 18% δήλωσε ότι, από όσο γνωρίζει, ο οργανισμός του δεν είχε αντιμετωπίσει κανένα κυβερνοπεριστατικό.
Η επίγνωση δεν μεταφράζεται πάντα σε συνήθειες
Μεταξύ των εργαζομένων που χρησιμοποιούν ψηφιακά συστήματα και εργαλεία, το 76% θεωρεί επικίνδυνο να κάνει κλικ σε σύνδεσμο χωρίς να ελέγξει τον αποστολέα. Το 74% χαρακτηρίζει επικίνδυνη τη χρήση του ίδιου κωδικού πρόσβασης για ιδιωτικούς και εργασιακούς λογαριασμούς, ενώ το 69% θεωρεί ότι η κοινοποίηση πληροφοριών για την εργασία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενέχει κίνδυνο. Οι περισσότεροι γνωρίζουν επίσης ότι πρέπει να αναφέρουν ύποπτα μηνύματα και να εγκαθιστούν ενημερώσεις λογισμικού.
Ωστόσο, ενώ το 72% δήλωσε ότι θα μπορούσε να εντοπίσει ένα ύποπτο ηλεκτρονικό μήνυμα, μόλις το 54% ελέγχει τον αποστολέα πριν ανοίξει συνδέσμους και μόνο το 50% κλειδώνει πάντα τον υπολογιστή του όταν απομακρύνεται από τον σταθμό εργασίας.
Οι βασικές συνήθειες κυβερνοϋγιεινής εμφανίζονται κοινές αλλά ασυνεπείς στο εργατικό δυναμικό και ενισχύονται σημαντικά με την ηλικία. Το ίδιο ισχύει για την awareness σχετικά με τους κυβερνοκινδύνους, γεγονός που, σύμφωνα με τα ευρήματα, υπογραμμίζει την ανάγκη στοχευμένης εκπαίδευσης, ιδιαίτερα για τους εργαζομένους ηλικίας 15 έως 24 ετών.
Ανάγκη για περισσότερη εκπαίδευση και ετοιμότητα
Παρότι οι περισσότεροι εργαζόμενοι θεωρούν ότι ο οργανισμός τους προστατεύεται αποτελεσματικά από κυβερνοεπιθέσεις, περίπου οι μισοί οργανισμοί διαθέτουν βασικά μέτρα κυβερνοασφάλειας και σχέδιο για την εισαγωγή επιπλέον μέτρων.
Το 60% δήλωσε ότι έλαβε εκπαίδευση στον κυβερνοχώρο κατά το προηγούμενο έτος, με τη συμμετοχή να μειώνεται αισθητά στους μικρότερους οργανισμούς. Παράλληλα, το 85% ενδιαφέρεται να βελτιώσει τις δεξιότητές του στον κυβερνοχώρο, ενώ η έλλειψη χρόνου αναφέρθηκε ως βασικό εμπόδιο από το 26%.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύονται ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει κανόνες κυβερνοασφάλειας σε κρίσιμους τομείς, συνδεδεμένα προϊόντα και ψηφιακές υπηρεσίες. Το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 576 πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά από τις 27 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου 2026, με συνεντεύξεις σε 25.747 πολίτες και στα 27 κράτη μέλη. Οι ερωτήσεις αφορούσαν περιστατικά κατά τους έξι μήνες πριν από την έρευνα.
Ο Ευρωπαϊκός Μήνας Κυβερνοασφάλειας είναι ετήσια εκστρατεία που προωθείται από τα κράτη μέλη και δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη, με την υποστήριξη της Επιτροπής και του ENISA. Η ευρύτερη πολιτική κυβερνοασφάλειας της ΕΕ περιλαμβάνει την οδηγία NIS2, την πράξη για την κυβερνοασφάλεια, την πράξη για την κυβερνοανθεκτικότητα, την Ακαδημία Δεξιοτήτων Κυβερνοασφάλειας και την πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη.
«Το σημερινό Ευρωβαρόμετρο δείχνει ότι η ευαισθητοποίηση σχετικά με την κυβερνοασφάλεια είναι υψηλή. Αλλά η κατανόηση του κινδύνου δεν είναι το ίδιο με την προετοιμασία για αυτό», δήλωσε η Χένα Βίρκουνεν, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία.
Αλλαγές στους ωκεανούς και πρωτοφανείς θαλάσσιοι καύσωνες
Η δέκατη έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών, που δημοσίευσε η Υπηρεσία Παρακολούθησης Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Copernicus, καταγράφει αλλαγές με άμεσες συνέπειες για τη θαλάσσια ζωή, τις ακτές και τις κοινότητες. Η έκθεση, η οποία βασίζεται σε στοιχεία από το 1960, αναφέρει ότι η μέση στάθμη της θάλασσας αυξάνεται κατά περίπου 4,2 χιλιοστά ετησίως από το 2012.
- Αρκτική: Η έκταση του θαλάσσιου πάγου μειώθηκε κατά περίπου 490.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανά δεκαετία μεταξύ 1979 και 2025, έκταση σχεδόν ίση με εκείνη της Ισπανίας. Η απώλεια αυτή προκαλεί περισσότερους ανέμους και κύματα, με περίπου το 60% των παράκτιων υποδομών της Αρκτικής να καθίστανται ευάλωτες στη διάβρωση και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
- Ευρωπαϊκές θάλασσες: Η Μεσόγειος και ο Εύξεινος Πόντος αντιμετώπισαν το 2024 πρωτοφανείς θαλάσσιους καύσωνες, με θερμοκρασίες έως 4,6 βαθμούς πάνω από το κανονικό.
- Νησιωτικά κράτη: Το 65% των συνδυασμένων αποκλειστικών οικονομικών ζωνών των μικρών αναπτυσσόμενων νησιωτικών κρατών αντιμετωπίζει επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας από το 1999, λόγω της υπερθέρμανσης των ωκεανών.
Μέσω του Copernicus και της έκθεσης για την κατάσταση των ωκεανών, η ΕΕ παρέχει δεδομένα για την παρακολούθηση της υγείας των ωκεανών, την προστασία της βιοποικιλότητας, τη μείωση της ρύπανσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή. Η έκθεση εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις των αλλαγών στα οικοσυστήματα, την επισιτιστική ασφάλεια, τις οικονομίες, τις παράκτιες κοινότητες και τη ρύθμιση του κλίματος.
«Η έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών υπογραμμίζει την κλίμακα και τον επείγοντα χαρακτήρα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί μας», δήλωσε ο Άντριους Κουμπίλιους, επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος.
«Από τους πρωτοφανείς θαλάσσιους καύσωνες στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα έως την επιτάχυνση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και τη δραματική απώλεια πάγου στην Αρκτική, η κλιματική αλλαγή αναδιαμορφώνει ήδη τα θαλάσσια οικοσυστήματα, τις παράκτιες κοινότητες και τα μέσα διαβίωσης», δήλωσε ο Κώστας Καδής, επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών.
Πρόταση για σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε επίσης τη δημιουργία νέου συστήματος επικοινωνίας κρίσιμης σημασίας της ΕΕ, το οποίο θα προσφέρει στους φορείς πρώτης επέμβασης ασφαλείς και ανθεκτικούς διαύλους επικοινωνίας σε καταστάσεις κρίσης. Το σύστημα θα βασίζεται σε κρίσιμα κατασκευαστικά στοιχεία ευρωπαϊκών εταιρειών και θα επιτρέπει επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο μεταξύ όλων των φορέων πρώτης επέμβασης, σε όλα τα σύνορα της ΕΕ, ακόμη και όταν τα επίγεια δίκτυα δεν είναι διαθέσιμα.
Πυρκαγιές, πλημμύρες, καταιγίδες, απειλές από drones σε υποδομές ζωτικής σημασίας και τρομοκρατικές επιθέσεις απαιτούν συντονισμένη αντίδραση από την αστυνομία, την πυροσβεστική, τις ιατρικές υπηρεσίες και τις ομάδες πολιτικής προστασίας. Σήμερα, τα συστήματα επικοινωνίας τους δεν είναι διασυνδεδεμένα και συχνά παύουν να λειτουργούν όταν οι υπηρεσίες διασχίζουν σύνορα.
Η EUCCS θα επιτρέπει στους πρώτους ανταποκριτές να επικοινωνούν μεταξύ υπηρεσιών και διασυνοριακά, να ανταλλάσσουν φωτογραφίες, βίντεο, ήχο, δεδομένα, μηνύματα και γεωεντοπισμό σε πραγματικό χρόνο, μέσω μίας ασφαλούς συσκευής. Τα κράτη μέλη θα μεταβούν σταδιακά από τα ραδιοσυστήματα στενής ζώνης στην ευρυζωνική τεχνολογία, όπως το 5G, ενώ οι δορυφόροι της ΕΕ θα προσφέρουν εφεδρεία όταν τα επίγεια συστήματα δεν λειτουργούν.
Το σύστημα θα είναι σχεδιασμένο ώστε να παραμένει ασφαλές, διαθέσιμο και ανθεκτικό ακόμη και σε περίπτωση κορεσμού ή διακοπής των δικτύων κινητής τηλεφωνίας. Θα υποστηρίζεται από κινητές μονάδες επικοινωνίας και θα προστατεύεται από κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές επιθέσεις μέσω κρυπτογράφησης και ισχυρού πρωτοκόλλου.
Δύο ειδικές οντότητες θα το υποστηρίζουν: το Κέντρο Παρακολούθησης Δικτύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα παρέχει ασφαλές και ανθεκτικό δίκτυο οπτικών ινών, και το Κέντρο Παρακολούθησης Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα παρακολουθεί κυβερνοκινδύνους, θα αξιολογεί απειλές και θα στηρίζει τα κράτη μέλη.
Η πρόταση αποσκοπεί στη μείωση της εξάρτησης από ξένες τεχνολογίες και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας. Τα κρίσιμα στοιχεία, όπως οι δορυφόροι, το κεντρικό κινητό δίκτυο και η κινητή ευρυζωνική τεχνολογία, θα αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες. Τα κράτη μέλη θα διατηρούν τον πλήρη έλεγχο των εθνικών τους δικτύων και της διακυβέρνησης του συστήματος.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καλούνται πλέον να εκδώσουν τους σχετικούς κανονισμούς. Η EUCCS προβλέπεται να τεθεί σταδιακά σε λειτουργία από το 2030, με μεταβατική περίοδο για τα κράτη μέλη. Η πρωτοβουλία είχε αναδειχθεί σε βασική δράση της στρατηγικής ProtectEU και της στρατηγικής για την Ένωση Ετοιμότητας, ενώ βασίζεται και στις συστάσεις της έκθεσης Niinistö.
«Η απρόσκοπτη συνεργασία απαιτεί απρόσκοπτη επικοινωνία», δήλωσε η Χένα Βίρκουνεν.
«Σε αυτές τις στιγμές, η σταθερή επικοινωνία μπορεί να σώσει ζωές», δήλωσε η Ατζά Λαμπίμπ, επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων.
«Η ασφάλεια της Ευρώπης εξαρτάται από την ικανότητά μας να ενεργούμε από κοινού», δήλωσε ο Μάγκνους Μπρούνερ, επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
