Τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2026 παραθέτουν πέντε Κύπριοι ευρωβουλευτές. Εξηγούν πώς η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ μπορεί να αξιοποιηθεί στρατηγικά ώστε να ενισχύσει τον ρόλο της Κύπρου, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε ζητήματα που αφορούν την περιοχή μας.
Ασφάλεια, άμυνα, ενέργεια
Το 2026 βρίσκει την Κύπρο και την ΕΕ μπροστά σε μια σύνθετη πραγματικότητα, όπου οι προκλήσεις δεν είναι θεωρητικές αλλά απολύτως υπαρκτές και καθημερινές, αναφέρει ο Λουκάς Φουρλάς. Ζούμε, σημειώνει, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, με πολέμους στα σύνορά μας, αυξανόμενη ανασφάλεια, υβριδικές απειλές, μεταναστευτικές πιέσεις και παράλληλα η κοινωνία ζητά περισσότερη προστασία, δικαιοσύνη και προοπτική. Η μεγαλύτερη πρόκληση για την ΕΕ, σημειώνει, είναι να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες της. Ασφάλεια και άμυνα, ενεργειακή επάρκεια, οικονομική ανθεκτικότητα, έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν είναι πλέον ξεχωριστά κεφάλαια. «Είναι αλληλένδετα. Και αν η Ευρώπη δεν κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα κινδυνεύει να βρεθεί θεατής εξελίξεων αντί πρωταγωνιστής».
Σε αυτό το περιβάλλον, συμπληρώνει, «η κυπριακή προεδρία είναι μια στρατηγική ευκαιρία. Η Κύπρος γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει ανασφάλεια, διεθνές δίκαιο και ανάγκη για σταθερότητα. Αυτή τη γνώση οφείλει να τη μεταφέρει στο ευρωπαϊκό τραπέζι». Η προεδρία μπορεί να αναδείξει τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας, της ενεργειακής διασυνδεσιμότητας, της διαχείρισης του μεταναστευτικού με ανθρωπιά αλλά και αποτελεσματικότητα. Να συμβάλει ουσιαστικά στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα και την αμυντική ετοιμότητα, χωρίς αυταπάτες αλλά με ρεαλισμό».
Θέματα όπως η προσιτή στέγαση, η προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, η ψυχική υγεία, η ακρίβεια και η καταπολέμηση των ανισοτήτων δεν είναι δευτερεύοντα. Είναι ζητήματα δημοκρατίας και κοινωνικής σταθερότητας και εκεί η Κύπρος μπορεί να έχει λόγο και συμβολή, καταλήγει.
Επιχειρήσεις και υγεία
«Η πρώτη μεγάλη πρόκληση είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας», αναφέρει από την πλευρά του ο Μιχάλης Χατζηπαντέλα. «Η κυπριακή προεδρία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης προώθησης πολιτικών που στηρίζουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη μείωση της γραφειοκρατίας, στη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και στον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό».
Καίρια προτεραιότητα, υπογραμμίζει, είναι και η ενίσχυση των πολιτικών υγείας. «Η εμπειρία της πανδημίας ανέδειξε ότι η υγεία είναι συλλογική υπόθεση και ότι οι μηχανισμοί συνεργασίας φέρνουν απτά αποτελέσματα. Για μένα προσωπικά, η σημαντικότερη στιγμή της περασμένης χρονιάς υπήρξε η υιοθέτηση από την Επιτροπή Δημόσιας Υγείας της πρότασης για κοινές προμήθειες φαρμάκων, μία εξέλιξη που δρομολογήθηκε χάρη στην τροπολογία μου για μείωση του ελάχιστα απαιτούμενου αριθμού κρατών από 12 σε 5. Η κοινή προμήθεια φαρμάκων θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, θα μειώσει το κόστος των θεραπειών και θα εξασφαλίζει καλύτερη και πιο έγκαιρη πρόσβαση σε φάρμακα για όλους τους πολίτες».
Τρίτη πρόκληση για τον ευρωβουλευτή είναι η αποτελεσματική διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης.
Πρώτα ο πολίτης
Η προεδρία αποτελεί μια ουσιαστική δοκιμασία διοικητικής επάρκειας, πολιτικής ωριμότητας και στρατηγικής κατεύθυνσης για τη χώρα, τονίζει ο Γιώργος Γεωργίου. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι βασικές προκλήσεις του 2026 αφορούν τη διαμόρφωση ενός ανθεκτικού και βιώσιμου μέλλοντος, τη διαχείριση των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, την ενεργειακή μετάβαση και τη μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων.
Παράλληλα, συμπληρώνει, το μεταναστευτικό παραμένει ζήτημα πρώτης γραμμής. «Η Κύπρος, ως το κράτος μέλος με τον υψηλότερο αριθμό αιτούντων άσυλο ανά κάτοικο, επωμίζεται δυσανάλογο βάρος που υπερβαίνει τις εθνικές της δυνατότητες». Όπως επισημαίνει ο κ. Γεωργίου, η κυπριακή προεδρία μπορεί να αξιοποιηθεί στρατηγικά ώστε να επαναφέρει στο επίκεντρο την έννοια της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Μπορεί να προωθήσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της μετανάστευσης μέσω ανάπτυξης, ειρήνης και διεθνούς συνεργασίας.
Υποδεικνύει, τέλος, ότι ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα το ευρωπαϊκό μέλλον είναι η εντεινόμενη στρατιωτικοποίηση της ΕΕ με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η επιλογή αυτή, καταλήγει, υπονομεύει το κράτος πρόνοιας, βαθαίνει τις κοινωνικές ανισότητες και απομακρύνει την Ένωση από τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.
Ευρωάμυνα
Το ζητούμενο για την κυπριακή προεδρία είναι να αναδείξει την ανάγκη πολιτικού προσανατολισμού στην Ευρωάμυνα, με προτεραιότητα την προστασία των εξωτερικών συνόρων, ενάντια σε κάθε παραβάτη, όπως είναι η Τουρκία που κατέχει έδαφος της ΕΕ, αναφέρει ο Κώστας Μαυρίδης. Το ζητούμενο, επισημαίνει, είναι να παραμεριστεί η επικρατούσα μονοδιάστατη αντιρωσική επιδίωξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της κ. Φον ντερ Λάιεν, από μια συλλογική Ευρωπαϊκή Άμυνα κι Ασφάλεια.
«Η στέγαση», συνεχίζει, είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα αλλά για την Κύπρο κι Ελλάδα είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης, αφού η πανάκριβη στέγαση αφορά και την υπογεννητικότητα. Πάντως, είναι περίεργο που διάφοροι πολιτικοί αρμόδιοι απέρριπταν κάθε προτροπή μου να συμπεριλάβουν τη στέγαση στο Κυπριακό Σχέδιο Ανάκαμψης 2021-2023 αλλά σήμερα επικρίνουν την καθυστέρηση στη λήψη μέτρων. Άλλη παραδοξότητα είναι που στην Κύπρο, προεδρεύουσα χώρα της ΕΕ, η απονομή της δικαιοσύνης για τις τραπεζικές παρανομίες γίνεται ως να μην υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία», αναφέρει ο Κώστας Μαυρίδης.
Φυσικό αέριο
Ως μικρό κράτος μέλος, οφείλουμε να αποδείξουμε ότι μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά πολλά ζητήματα και σημαντικούς φακέλους που παραμένουν ανοιχτοί, δηλώνει ο Γεάδης Γεάδη. Όπως επισημαίνει, «η ενέργεια θα αποτελέσει ένα από τα πιο καίρια ζητήματα του 2026. Η απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο φέρνει τα ενεργειακά αποθέματα της κυπριακής ΑΟΖ στο επίκεντρο. Είναι επιτακτική η ανάγκη να αναδείξουμε στρατηγικά την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο ως αξιόπιστους, εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους. Το 2026 δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Η Κύπρος οφείλει να σταθεί όρθια στον κυκεώνα των γεωπολιτικών εξελίξεων, με καθαρές θέσεις, εθνική αξιοπρέπεια και ευρωπαϊκή ευθύνη», καταλήγει.
Παραμένουν επίσης ανοικτά κρίσιμα ζητήματα της καθημερινότητας, όπως η στεγαστική πολιτική και η φτώχεια, που επηρεάζουν πλέον άμεσα και την κυπριακή κοινωνία. Είναι βαθύτατα λυπηρό, αναφέρει, για μια Ευρώπη που διαφημίζει πρόοδο και ευημερία, να βλέπουμε Ευρωπαίους πολίτες στο όριο της φτώχειας.
