Ανάμεσα σε λόφους, αμπελώνες και μια μακραίωνη ιστορία που παραμένει ζωντανή μέσα από τους ανθρώπους της, το Στρουμπί ξεχωρίζει ως μία από τις πιο φιλόξενες και αυθεντικές κοινότητες της επαρχίας Πάφου. Ένα χωριό με βαθιές ρίζες στην παράδοση, έντονη αγροτική ταυτότητα και ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των κατοίκων του, που συνεχίζει να διατηρεί τον χαρακτήρα του παρά τις σύγχρονες προκλήσεις. Η φυσική ομορφιά της περιοχής, η ιστορική διαδρομή του τόπου και η καθημερινότητα των ανθρώπων του συνθέτουν την εικόνα μιας κοινότητας που επιμένει να κρατά ζωντανή την ψυχή της κυπριακής υπαίθρου. Παράλληλα, η αστυφιλία, η γήρανση του πληθυσμού και η ανάγκη στήριξης των νέων αποτελούν βασικά ζητήματα που απασχολούν την τοπική αρχή και τους κατοίκους, οι οποίοι βλέπουν το μέλλον του χωριού με αγωνία αλλά και αισιοδοξία.
Το Στρουμπί αποτελεί μία από τις ιστορικές και φιλόξενες κοινότητες της επαρχίας Πάφου, που βρίσκεται περίπου 15 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης της Πάφου. Είναι κτισμένο σε μέσο υψόμετρο 450 μέτρων, ενώ το υψόμετρο στην ευρύτερη περιοχή κυμαίνεται μεταξύ 300 και 600 μέτρων περίπου. Το ψηλότερο σημείο του χωριού βρίσκεται στα δυτικά του οικισμού, στην τοποθεσία Καττουδερή, σε υψόμετρο 613 μέτρων. Το φυσικό τοπίο της περιοχής είναι ιδιαίτερα όμορφο, καθώς στα βόρεια του χωριού η περιοχή χωρίζεται από το ποτάμιο δίκτυο του Σταυρού της Ψώκας και στα νότια από το ποτάμιο δίκτυο του Μαυροκόλυμπου, δημιουργώντας ένα ξεχωριστό φυσικό περιβάλλον με κοιλάδες, λόφους και πλούσια βλάστηση.
Μείωση πληθυσμού
Ο κοινοτάρχης Δημητράκης Ππαλάς αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινότητα, με κυριότερο τη μείωση του πληθυσμού και τη φυγή των νέων προς τις πόλεις για εργασία και σπουδές. Όπως ανέφερε, παρά τις δυσκολίες, η κοινότητα συνεχίζει να διατηρεί τη συνοχή της, την παράδοση και τον χαρακτήρα της, ενώ γίνονται προσπάθειες για ανάπτυξη και βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων. Ο κοινοτάρχης βρίσκεται στη θέση του κοινοτάρχη από τον Ιανουάριο του 2017 και, μιλώντας για την ανάπτυξη και τις προοπτικές της κοινότητας, αναφέρθηκε τόσο στα έργα που έχουν ήδη υλοποιηθεί όσο και στα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το χωριό, καθώς και στα σχέδια για το μέλλον.
Ερωτηθείς για τα σημαντικότερα έργα που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην κοινότητα του Στρουμπιού, ο κ. Ππαλάς αναφέρθηκε αρχικά στις προτομές των ηρώων της κοινότητας, οι οποίες αποτελούν, όπως είπε, έναν ελάχιστο φόρο τιμής προς τους ανθρώπους που πρόσφεραν και θυσιάστηκαν για τον τόπο τους. Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον σχεδιασμό της κεντρικής πλατείας στο Κάτω Στρουμπί. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ένα ώριμο έργο, για το οποίο έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες σχεδιασμού και προγραμματισμού, και αναμένεται η έναρξη των εργασιών στις αρχές του 2027. Η πλατεία, όπως σημείωσε, θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για την κοινότητα και θα συμβάλει στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή του χωριού.
Κληθείς να σχολιάσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η κοινότητα αλλά και τις προτεραιότητες που θέτει η κοινοτική αρχή για την επίλυσή τους, ο κ. Ππαλάς ανέφερε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η αστυφιλία. Όπως εξήγησε, δεν διαμένουν νεαρά ζευγάρια στο χωριό, καθώς οι περισσότεροι προτιμούν να ζουν στην Πάφο, όπου υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες εργασίας και περισσότερες υπηρεσίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη γήρανση του πληθυσμού και τη σταδιακή μείωση των κατοίκων της κοινότητας.
Αναφερόμενος στα σχέδια στήριξης των νέων, παραδέχτηκε ότι υπάρχουν αρκετά κυβερνητικά σχέδια για νεαρά ζευγάρια κάτω των 40 ετών, σύμφωνα με τα οποία η κυβέρνηση παραχωρεί χρηματικό ποσό 40.000 ευρώ, καθώς και 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Ωστόσο, όπως παρατήρησε, η γραφειοκρατία είναι πολύ μεγάλη και αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα για τη συμμετοχή των νέων στα συγκεκριμένα σχέδια. Τόνισε ότι χρειάζεται απλοποίηση των διαδικασιών ώστε να μπορούν οι νέοι να αποκτήσουν οικόπεδο και να κτίσουν κατοικία στο χωριό.
Ο κ. Ππαλάς αναφέρθηκε επίσης στο πρόβλημα της γης, λέγοντας πως τις οικιστικές περιοχές τις είχαν στο παρελθόν κυρίως εύποροι κάτοικοι του χωριού, οι οποίοι δεν τις εκμεταλλεύτηκαν ούτε για διαχωρισμό οικοπέδων ούτε για πώλησή τους. Την ίδια στιγμή, κάτοικοι που διαθέτουν ένα μικρό κομμάτι γης εκτός οικιστικής ζώνης χρειάζονται ειδική παρέκκλιση από το Υπουργικό Συμβούλιο για να μπορέσουν να κτίσουν κατοικία, κάτι που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την παραμονή των νέων στην κοινότητα.
Ερωτηθείς εάν υπάρχουν νεαρά ζευγάρια στην κοινότητα, απάντησε πως είναι ελάχιστα. Παρ' όλα αυτά, η κοινότητα διαθέτει βασικές υπηρεσίες και υποδομές, όπως μικρή υπεραγορά, πυροσβεστικό και αστυνομικό σταθμό, εστιατόριο, καφετέρια και καφενείο, τα οποία εξυπηρετούν τους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Μιλώντας για το όραμά του για την κοινότητα, ο Δημητράκης Ππαλάς ανέφερε πως στόχος είναι η προώθηση και η υλοποίηση και άλλων έργων τα επόμενα χρόνια, με βασικότερο την αποπεράτωση της πλατείας, ώστε η κοινότητα να αποκτήσει μια πιο ελκυστική και παραδοσιακή μορφή, παρόμοια με χωριά που αποτελούν πόλο έλξης επισκεπτών. Παράλληλα, όπως είπε, πίσω από το καφενείο έχουν παραχωρηθεί δύο οικόπεδα με σκοπό τη δημιουργία χώρων στάθμευσης. Το ένα οικόπεδο έχει παραχωρηθεί από την κυβέρνηση, ενώ το άλλο αγοράστηκε από την κοινοτική αρχή.
Επιπλέον, στόχος της κοινοτικής αρχής είναι η αναβάθμιση του χώρου που βρίσκεται πίσω από την κεντρική εκκλησία της κοινότητας, ο οποίος χρησιμοποιείται για το μεγάλο φεστιβάλ που διοργανώνεται κάθε Αύγουστο και συγκεντρώνει τέσσερις με πέντε χιλιάδες επισκέπτες. Η αναβάθμιση του χώρου θα συμβάλει, όπως ανέφερε, στη βελτίωση της διοργάνωσης των εκδηλώσεων και στην προσέλκυση περισσότερου κόσμου.
Το μήνυμα που έστειλε ο κοινοτάρχης είναι ότι θα συνεχίσει να προσπαθεί για το καλύτερο του Στρουμπιού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη της νεολαίας, ώστε να παραμείνουν οι νέοι στην κοινότητα και να μην εγκαταλείπουν το χωριό. Δυστυχώς, κατέληξε, όλα τα χωριά της περιοχής αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, της γήρανσης του πληθυσμού, σημειώνοντας πως ο μέσος όρος ηλικίας των κατοίκων ξεπερνά τα 70 έτη.
Το χωριό
Το Στρουμπί βρίσκεται 15 περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πάφου. Το χωριό είναι κτισμένο σε μέσο υψόμετρο 450 μέτρων και δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση γύρω στα 665 χιλιοστόμετρα. Στη περιοχή του καλλιεργούνται αμπέλια οινοποιήσιμων κυρίως ποικιλιών, φρουτόδεντρα, αμυγδαλιές, ελιές και καρυδιές. Από συγκοινωνιακής άποψης το χωριό βρίσκεται περίπου στο μέσο της διαδρομής από την Πάφο (17 χιλμ) προς την Πόλη της Χρυσοχούς (20 χιλμ). Το χωριό γνώρισε μεγάλες πληθυσμιακές αλλαγές. Οι κάτοικοι του το 1881 ήταν 415 που αυξήθηκαν στους 446 το 1891, στους 467 το 1901, στους 483 το 1921, στους 536 το 1931, στους 650 το 1946 και στους 715 το 1960. Στη συνέχεια το χωριό κτυπήθηκε από την αστυφιλία με αποτέλεσμα οι κάτοικοι του να μειωθούν στους 675 το 1976 και στους 629 το 1982. Στην απογραφή του 2001 οι κάτοικοι της κοινότητας ήταν 459.
Η ήρεμη ζωή
Κάτοικοι της περιοχής μίλησαν για την ήρεμη ζωή στην κοινότητα και την καθημερινότητά τους. Ο Γιώργος Μαυρόσαββας, κάτοικος Στρουμπιού και συνταξιούχος, επισκέπτεται καθημερινά το καφενείο του χωριού, όπου συναντά φίλους και συγχωριανούς. Όπως ανέφερε, η παλαιά θέση του χωριού βρισκόταν περίπου ένα χιλιόμετρο βόρεια του σημερινού οικισμού. Στους καταστρεπτικούς σεισμούς του 1953 που έπληξαν την επαρχία Πάφου, το Στρουμπί καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, κυρίως εξαιτίας κατολισθήσεων που σημειώθηκαν στην περιοχή. Μετά τους σεισμούς, ο οικισμός εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοι μεταστεγάστηκαν στον σημερινό οικισμό, που κτίστηκε σε πιο ασφαλές σημείο. Ο παλαιός οικισμός είναι γνωστός ως Πάνω Στρουμπί, όπου σήμερα ζουν ελάχιστοι κάτοικοι και πολλά σπίτια είναι ερειπωμένα, ενώ το νέο χωριό είναι γνωστό ως Κάτω Στρουμπί.
Ο κ. Μαυρόσαββας ανέφερε επίσης πως η κοινότητα είναι κυρίως γεωργική. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την καλλιέργεια αμπελιών, μήλων, αχλαδιών, ροδάκινων και μανταρινιών. Παλαιότερα στην κοινότητα λειτουργούσαν πέντε με έξι καφενεία, ενώ σήμερα λειτουργεί ένα καφενείο, μία καφετέρια και μία ταβέρνα. Το χωριό, όπως είπε, κατά τις γιορτές και ιδιαίτερα τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, γνωρίζει μεγάλη επισκεψιμότητα από απόδημους και επισκέπτες που επιστρέφουν για να δουν συγγενείς και φίλους και να κρατήσουν ζωντανές τις παραδόσεις.
Ο Κυριάκος Παύλου, που διαχειρίζεται το καφενείο της κοινότητας, ανέφερε πως από τότε που γεννήθηκε ζει στο Στρουμπί και αγαπά ιδιαίτερα το χωριό του. Όπως είπε, η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί την κύρια γεωργική απασχόληση και τη βασική πηγή εισοδήματος για πολλούς κατοίκους. Εκτός από τα αμπέλια, καλλιεργούνται φρουτόδεντρα όπως μηλιές, αχλαδιές, μπανανιές, δαμασκηνιές, καθώς και αμυγδαλιές, ελιές, λίγα εσπεριδοειδή και καρυδιές, ενώ η κτηνοτροφία είναι περιορισμένη. Αναφέρθηκε επίσης στις φυσικές ομορφιές της περιοχής, στα αγριολούλουδα και ιδιαίτερα στην τουλίπα που φυτρώνει στην περιοχή και αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά λουλούδια της κοινότητας.
Τόνισε επίσης πως οι περισσότεροι νέοι έχουν εγκαταλείψει την κοινότητα και έχουν εγκατασταθεί στην Πάφο ή σε άλλες πόλεις για εργασία και σπουδές. Σήμερα, όπως είπε, πολλοί νέοι σπουδάζουν και γίνονται επιστήμονες, αναζητώντας καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες. Παλαιότερα, συνέχισε, λειτουργούσαν πέντε καφενεία στην περιοχή, τα οποία ήταν ανοιχτά από νωρίς το πρωί μέχρι το επόμενο πρωί, αποτελώντας κέντρο κοινωνικής ζωής. Σήμερα, όπως είπε, ο ίδιος είναι ο καφετζής του χωριού και άνοιξε το καφενείο πριν από τρία χρόνια για να έχει απασχόληση αλλά και για να αποτελεί σημείο συνάντησης για τον κόσμο του χωριού. Αναφερόμενος στους απόδημους, είπε πως επιστρέφουν στο χωριό τα Χριστούγεννα για το λουκάνικο και τη λούντζα και το Πάσχα για την πασκιά και τη φλαούνα, κρατώντας έτσι ζωντανά τα έθιμα και τις παραδόσεις.
Ο Ανδρέας Πουλλάς, συνταξιούχος οικογενειάρχης και πατέρας τεσσάρων παιδιών, ο οποίος εργάστηκε στην Αρχή Ηλεκτρισμού, ανέφερε πως κάποτε το Στρουμπί ήταν κεφαλοχώρι της περιοχής. Παλαιότερα υπήρχαν δικαστήρια, Αστυνομία, τρία εργοστάσια επεξεργασίας σταφυλιών και Κτηματολόγιο, γεγονός που δείχνει τη σημασία που είχε η κοινότητα στο παρελθόν. Σήμερα, όπως είπε, λειτουργούν μόνο ένας αστυνομικός και ένας πυροσβεστικός σταθμός, ενώ ο πληθυσμός έχει μειωθεί σημαντικά. Ο ίδιος ανέφερε πως για πολλά χρόνια εργαζόταν στην Πάφο και πάντα περίμενε να επιστρέψει στο χωριό του, καθώς το Στρουμπί έχει καλό κλίμα, προσφέρει ηρεμία και ποιότητα ζωής. Όπως είπε, στο Κάτω Στρουμπί ο χειμώνας είναι λίγο πιο κρύος, όμως η ζωή στο χωριό είναι πιο ήρεμη και ανθρώπινη. Τόνισε επίσης πως οι περισσότεροι νέοι φεύγουν για σπουδές και για ένα καλύτερο μέλλον, κάτι που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της κοινότητας.
Παρά τις δυσκολίες, τη μείωση του πληθυσμού και τις αλλαγές που έφερε ο χρόνος, το Στρουμπί παραμένει μια όμορφη, ιστορική και φιλόξενη κοινότητα. Οι κάτοικοί του αγαπούν τον τόπο τους, διατηρούν τις παραδόσεις, την κοινωνική ζωή και τον τρόπο ζωής της κυπριακής υπαίθρου, κρατώντας ζωντανό το χωριό και την ιστορία του.
