Ο Οργανισμένος Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες οικονομικές κρίσεις στην ιστορία του, καθώς οι δύο μεγαλύτεροι χρηματοδότες τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, καθυστερούν την καταβολή δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εισφορές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο ΟΗΕ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια πρωτοφανή κρίση ρευστότητας, η οποία έχει ήδη οδηγήσει σε περικοπές προσωπικού, περιορισμό λειτουργικών δαπανών και αναδιάρθρωση βασικών δραστηριοτήτων του οργανισμού.
Μάλιστα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει προειδοποιήσει ότι ο οργανισμός «οδεύει προς τη χρεοκοπία» και ότι υπάρχει πλέον «πολύ πραγματικός κίνδυνος οικονομικής κατάρρευσης». Με βάση τους σημερινούς υπολογισμούς, τα διαθέσιμα κεφάλαια ενδέχεται να εξαντληθούν έως τα μέσα Αυγούστου.
The UN is on the brink of bankruptcy — and not just a moral one
— NEXTA (@nexta_tv) May 31, 2026
The United States and China have frozen part of their contributions, causing a sharp budget deficit for the organization.
U.S. arrears exceed $4 billion. Washington has also withdrawn from several UN programs and… pic.twitter.com/M9BBSkjNEE
ΟΗΕ: Πώς συμβάλλουν στη χρεοκοπία οι ΗΠΑ
Η οικονομική πίεση στον ΟΗΕ προέρχεται κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες παραμένουν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει περιορίσει σημαντικά τη χρηματοδότηση διεθνών οργανισμών και έχει αποχωρήσει από σειρά προγραμμάτων και οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Σήμερα οι ΗΠΑ οφείλουν περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια δολάρια στον ΟΗΕ. Από αυτά, περίπου 2 δισεκατομμύρια αφορούν τον τακτικό προϋπολογισμό του οργανισμού και άλλα 2,2 δισεκατομμύρια τις ειρηνευτικές αποστολές.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η συνέχιση της χρηματοδότησης θα πρέπει να συνδεθεί με βαθύτερες μεταρρυθμίσεις και σημαντική μείωση των δαπανών. Αμερικανοί αξιωματούχοι ζητούν λιγότερες θέσεις εργασίας, περιορισμό των επαγγελματικών ταξιδιών και ευρύτερη χρήση τεχνολογικών λύσεων, όπως τα συστήματα αυτόματης μετάφρασης.
«Δεν απορρίπτουμε την πολυμερή συνεργασία, αλλά ζητούμε αποτελεσματικότητα, σαφήνεια και αποτελέσματα αντί για γραφειοκρατία και σπατάλη», δήλωσε πρόσφατα στο Συμβούλιο Ασφαλείας ο Μάικλ ΝτεΣόμπρ του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
#BREAKING The United Nations is going broke as the United States and China are behind on their payments to the organization, with the U.S. owing $4 billion and China $455 million, the Wall Street Journal reports. pic.twitter.com/z9El8ygpD0
— The National Independent (@NationalIndNews) May 31, 2026
ΟΗΕ: Ο ρόλος της Κίνας στην έλλειψη ρευστότητας
Την ίδια ώρα, η Κίνα, η οποία τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται ως υπερασπιστής του διεθνούς συστήματος και του ΟΗΕ, κατηγορείται ότι συμβάλλει επίσης στην κρίση καθυστερώντας συστηματικά τις πληρωμές της. Παρότι το Πεκίνο κατέβαλε αυτή την εβδομάδα περίπου 850 εκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι στα Ηνωμένα Έθνη, εξακολουθεί να οφείλει περίπου 455 εκατομμύρια δολάρια.
Οι δύο χώρες μαζί καλύπτουν περίπου το 42% της βασικής χρηματοδότησης του ΟΗΕ, γεγονός που καθιστά τις καθυστερήσεις τους ιδιαίτερα κρίσιμες για τη λειτουργία του οργανισμού.
Η κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει σε μέτρα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητα, αναφέρει μεταξύ άλλων το δημοσίευμα του αμερικάνικου μέσου ενημέρωσης. Ο ΟΗΕ έχει προχωρήσει σε, ιστορικού μεγέθους, περικοπές δαπανών και σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εξοικονόμησης πόρων.
Περισσότερες από 3.000 θέσεις εργασίας στη γραμματεία του οργανισμού έχουν καταργηθεί, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τα δεδομένα των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα έχουν κλείσει γραφεία, έχουν μειωθεί οι ώρες εργασίας διερμηνέων και έχουν περιοριστεί ακόμη και βασικές λειτουργίες στα κεντρικά γραφεία της Νέας Υόρκης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο ιστορικό κτίριο του ΟΗΕ έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας κυλιόμενες σκάλες για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ ορισμένες απαραίτητες εργασίες συντήρησης έχουν αναβληθεί λόγω έλλειψης πόρων.
Η οικονομική στενότητα επηρεάζει και τις διεθνείς αποστολές του οργανισμού. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν επιταχύνει την αποχώρηση ειρηνευτικών δυνάμεων από περιοχές συγκρούσεων στην Αφρική, μεταξύ των οποίων και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
🇺🇳🇺🇸🇨🇳 WSJ: UN on Brink of Bankruptcy Due to US and China's Payment Failures.
— Dzis Maksym (@DzisMaksym) May 31, 2026
The UNs faces the threat of financial collapse amid payment delays from the US and China—the two largest donors, accounting for approximately 42% of the organization's core funding.
Washington owes… pic.twitter.com/oNQgUaG7Fx
ΟΗΕ: Προειδοποιούν για τη χρεοκοπία οι ειδικοί
Παράλληλα έχουν μειωθεί οι δαπάνες για τις αποστολές των κυανόκρανων, ενώ έχουν καθυστερήσει οι αποζημιώσεις προς χώρες όπως το Νεπάλ και το Μπανγκλαντές, οι οποίες παρέχουν μεγάλο αριθμό στρατιωτών στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις.
Οι συνέπειες μιας πιθανής οικονομικής κατάρρευσης του οργανισμού παραμένουν ασαφείς, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα μπορούσαν να επηρεαστούν προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας, ανθρωπιστικές αποστολές και δράσεις ασφάλειας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σε αντίθεση με τα κράτη, ο ΟΗΕ δεν έχει τη δυνατότητα να δανειστεί χρήματα για να καλύψει τις ανάγκες του. Επιπλέον, η ηγεσία του οργανισμού διαθέτει περιορισμένες αρμοδιότητες ως προς την αναδιάρθρωση των υπηρεσιών του, καθώς οι αποφάσεις για προσωπικό και αποστολές λαμβάνονται από τα 193 κράτη-μέλη.
Ο οργανισμός διαχειρίζεται ένα εξαιρετικά σύνθετο δίκτυο δομών, το οποίο περιλαμβάνει τη γραμματεία στη Νέα Υόρκη, 15 εξειδικευμένους οργανισμούς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας και η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών, καθώς και περισσότερους από 50.000 ειρηνευτές σε περιοχές κρίσεων.
Η οικονομική κρίση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι απαιτήσεις από τον ΟΗΕ αυξάνονται. Ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοασφάλεια, η εκμετάλλευση των ωκεανών και η διακυβέρνηση του διαστήματος απαιτούν ολοένα μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία και συντονισμό.
Την ίδια ώρα, το χρηματοδοτικό μοντέλο του οργανισμού θεωρείται από πολλούς αναλυτές, προβληματικό. Οι εισφορές υπολογίζονται με βάση το μέγεθος της οικονομίας κάθε χώρας. Οι ΗΠΑ καλύπτουν το 22% του τακτικού προϋπολογισμού, ενώ η ταχεία οικονομική ανάπτυξη της Κίνας αύξησε το ποσοστό συμμετοχής της από περίπου 5% πριν από μία δεκαετία σε πάνω από 20% σήμερα.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένοι εσωτερικοί κανονισμοί επιδεινώνουν το πρόβλημα. Χρηματικά ποσά που δεν δαπανώνται μέχρι το τέλος του έτους επιστρέφονται στα κράτη-μέλη με τη μορφή πιστώσεων, ακόμη και αν αυτά δεν έχουν καταβάλει πλήρως τις υποχρεώσεις τους.
Όλα αυτά τη στιγμή, που αρκετές χώρες, οι οποίες παραδοσιακά στήριζαν οικονομικά τον ΟΗΕ, περιορίζουν επίσης τις συνεισφορές τους. Η Βρετανία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία εφαρμόζουν πολιτικές δημοσιονομικής λιτότητας, ενώ η Αργεντινή έχει ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ αποχωρώντας από ορισμένους διεθνείς οργανισμούς.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
