Το ύψος των επιτοκίων δανείων σε υφιστάμενα υπόλοιπα στην Κύπρο πλησιάζουν τον αντίστοιχο διάμεσο της Ευρωζώνης, με το περιθώριο να είναι εκμηδενισμένο (0,0%) για τα νοικοκυριά και να περιορίζεται στο 0,3% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες, σύμφωνα με την εντρική Τράπεζα.
Όπως ανακοίνωσε την Δευτέρα, η συσχέτιση του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στα υφιστάμενα δάνεια, τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών.
Πιο συγκεκριμένα, η συσχέτιση της μείωσης που παρατηρείται στα δανειστικά επιτόκια κατά την περίοδο της νομισματικής χαλάρωσης (ήτοι, κατά την περίοδο Ιουνίου 2024 – Απριλίου 2026) με την αντίστοιχη αύξηση κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (Ιουνίου 2022 – Δεκεμβρίου 2023) συγκρίνεται ευνοϊκά με τις λοιπές χώρες της Ευρωζώνης.
Επιτόκια δανείων (νέες εργασίες)
Το ύψος των επιτοκίων των νέων δανείων στην Κύπρο είναι συγκρίσιμο με τον διάμεσο της Ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, το περιθώριο του σταθμικού μέσου επιτοκίου για τα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας είναι στο -0,3% (δηλ. χαμηλότερα από το διάμεσο της Ευρωζώνης) ενώ για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες το αντίστοιχο περιθώριο ανέρχεται στο 0,3%.
Η συσχέτιση μετακύλισης (pass-through) του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας.
Σε σχέση με τα νέα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες, διαφαίνεται ασθενέστερη μετακύλιση στην Κύπρο, τόσο κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) όσο και της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων).
Παρ’ όλα αυτά, παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) ήταν ψηλότερος στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες κατά 32,2% και 17,0% αντίστοιχα, σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων).
Στην Κύπρο ο ρυθμός μετακύλισης κατά τη νομισματική σύσφιξη ήταν υψηλότερος από τον αντίστοιχο της νομισματικής χαλάρωσης μόνο κατά 5,5% για τα νοικοκυριά, ενώ για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες ήταν μικρότερος κατά 11,8%.
Επιτόκια καταθέσεων (υφιστάμενα υπόλοιπα)
Σε αντίθεση με τα δανειστικά επιτόκια, τα επιτόκια καταθέσεων στην Κύπρο αποτελούν εξωκείμενη/αποκλίνουσα τιμή και διαμορφώνονται στο χαμηλότερο επίπεδο της Ευρωζώνης.
Αυτό, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, ενδέχεται να οφείλεται στην μεγάλη ρευστότητα των κυπριακών τραπεζών η οποία βρίσκεται ανάμεσα στις υψηλότερες της Ευρωζώνης (ενδεικτικά, ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio – LCR) στην Κύπρο τον Απρίλιο του 2026 διαμορφώθηκε στο 326,7%, σε σύγκριση με τον διάμεσο 186% και τον μέσο όρο 163% στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Δεκέμβριο 2025 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), καθώς και στην μικρή εμβέλεια της τραπεζικής αγοράς της Κύπρου.
Επιτόκια καταθέσεων (νέες εργασίες)
Τα επιτόκια σε νέες καταθέσεις διαμορφώνονται σε παρόμοια επίπεδα με τις υφιστάμενες καταθέσεις , ως οι πιθανοί λόγοι που έχουν αναφερθεί πιο πάνω.
Η μετακύλιση των αυξήσεων και των μειώσεων επιτοκίων στις νέες καταθέσεις στην Κύπρο παρουσιάζεται αδύναμη σε σύγκριση με σχεδόν όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων) ήταν ψηλότερος στο νέο καταθετικό χαρτοφυλάκιο των νοικοκυριών κατά 2,2% και χαμηλότερος κατά 3,3% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρειες.
Στην Κύπρο οι αντίστοιχοι μέσοι ρυθμοί μετακύλισης είναι χαμηλότεροι κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης κατά 4,9% και 14,3% για τα νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες αντιστοίχως.
Επιτόκια καταθέσεων
Το επιτόκιο για καταθέσεις προθεσμίας έως ενός έτους από νοικοκυριά σημείωσε αύξηση στο 1,20%, σε σύγκριση με 1,18% τον προηγούμενο μήνα. Το αντίστοιχο επιτόκιο για καταθέσεις από μη χρηματοοικονομικές εταιρείες παρουσίασε μείωση στο 1,23%, σε σύγκριση με 1,39% τον προηγούμενο μήνα.
Επιτόκια δανείων
Το επιτόκιο που αφορά καταναλωτικά δάνεια σημείωσε αύξηση στο 7,19%, σε σύγκριση με 6,79% τον προηγούμενο μήνα. Το επιτόκιο που αφορά δάνεια για αγορά κατοικίας μειώθηκε στο 3,73%, σε σύγκριση με 3,86% τον προηγούμενο μήνα.
Σημειώνεται ότι, το χαρτοφυλάκιο των στεγαστικών δανείων των ΝΧΙ αποτελείται από διάφορα είδη τέτοιων δανείων, όπως π.χ. δάνεια για πρώτη κατοικία, για εξοχικό κλπ., τα οποία φέρουν διαφορετικό ρίσκο και επιτόκιο. Η σύσταση του εν λόγω χαρτοφυλακίου μεταβάλλεται από μήνα σε μήνα, με αποτέλεσμα το ύψος του σταθμικού μέσου επιτοκίου να επηρεάζεται από την πιο πάνω μεταβολή, ανεξαρτήτως από τις αυξήσεις ή τις μειώσεις των επιτοκίων των ΝΧΙ.
Το επιτόκιο που αφορά δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά μέχρι €1 εκατ. μειώθηκε στο 4,20%, σε σύγκριση με 4,40% τον προηγούμενο μήνα. Το επιτόκιο που αφορά δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά άνω του €1 εκατ. κατέγραψε μείωση στο 4,08%, σε σύγκριση με 4,10% τον προηγούμενο μήνα
Είδος επιτοκίου νέων δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας
Το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας με κυμαινόμενο επιτόκιο είναι ευθυγραμμισμένο με την Ευρωζώνη. Το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία έντονα πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022, έχει υποχωρήσει τον Απρίλιο 2026 στο 15,4%, και βρίσκεται κοντά στον διάμεσο της Ευρωζώνης .
Αυτό το γεγονός ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τις επιλογές δανειοδότησης με σταθερό επιτόκιο κατά τα πρώτα έτη (π.χ. 3-5 έτη), και την μετέπειτα μετατροπή τους σε κυμαινόμενο επιτόκιο. Συνεπώς διαφαίνεται μια αλλαγή στη συμπεριφορά των δανειοληπτών αναφορικά με τον επιτοκιακό κίνδυνο, στοιχείο το οποίο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών.
Είδος επιτοκίου νέων δανείων προς νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες
Το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες που παρέχονται με κυμαινόμενο επιτόκιο συγκρίνεται ευνοϊκά με την Ευρωζώνη.
Το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022 βρίσκεται σήμερα στο 55,5%, το οποίο είναι χαμηλότερο από το διάμεσο της Ευρωζώνης. Αυτό ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τον παράγοντα που έχει αναφερθεί πιο πάνω και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών.
