Τους νέους δημοσιονομικούς κινδύνους που αναδύονται για την Κύπρο τόσο από το εσωτερικό μέτωπο με τις επιπτώσεις του αφθώδους πυρετού, τον τερματισμό των εργασιών του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό, τον GSI και τα ελλείμματα του ΟΚΥπΥ, όσο και από τις γεωπολιτικές εξελίξεις καταγράφει το Υπουργείο Οικονομικών στο Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΣΠΔΠ) που δημοσίευσε χθες.
Το ΥΠΟΙΚ διαβλέπει κινδύνους και για το τραπεζικό σύστημα με πιθανή αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αναφέροντας παράλληλα ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη και η αποζημίωση των κουρεμένων.
Κίνδυνοι εντός
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, κίνδυνοι προκύπτουν από την ενδεχόμενη επέκταση του αφθώδους πυρετού με αρνητικές προεκτάσεις στην παραγωγή και εξαγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.
Κίνδυνοι επίσης προκύπτουν από τον τερματισμό των εργασιών του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό και της Διεθνούς Διαιτησίας που διεξάγεται στην Αγγλία (μη ρευστοποίηση εγγυήσεων Κοινοπραξίας, ενδεχόμενη απαίτηση καταβολής των δανείων που έχουν παραχωρηθεί με κυβερνητική εγγύηση, επιστροφή του ποσού της επιδότησης από Ευρωπαϊκή Επιτροπή).
Παράλληλα, το ΥΠΟΙΚ αναφέρει ότι θα πρέπει να ληφθεί επίσης υπόψη η σταδιακή υλοποίηση του Σχεδίου Αναπλήρωσης των Κουρεμένων Καταθετών και Αξιογράφων της Τράπεζας Κύπρου και Λαϊκής Τράπεζας μέσω του Εθνικού Ταμείου Αλληλεγγύης.
Κίνδυνοι μπορεί να προκύψουν και από την συμμετοχή (αναλόγως των αποφάσεων που θα ληφθούν) της Δημοκρατίας στο έργο της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης - Κύπρου (Great Sea Interconnector).
Δεδομένου των γεωπολιτικών εξελίξεων, των κυρώσεων που επιβλήθηκαν σε νομικά πρόσωπα Ρωσικών συμφερόντων καθώς και σε φυσικά πρόσωπα, των επιπτώσεων στην πραγματική οικονομία μέσω της αύξησης των τιμών και της ενδεχόμενης ανόδου των βασικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, υπογραμμίζεται, δεν μπορεί να αποκλειστεί μια αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα. Από την άλλη, σημειώνεται, γίνονται συνεχώς σημαντικά βήματα προς την αποτελεσματική μείωση του επιπέδου των ΜΕΔ, ενώ το τραπεζικό σύστημα υποστηρίζεται από ανθεκτική κεφαλαιακή θέση και πλεονάζουσα ρευστότητα.
Επιπρόσθετα, δυνητικό κίνδυνο αποτελεί η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών από το ΓεΣΥ, κυρίως μέσω των ελλειμμάτων του ΟΚΥπΥ, τα οποία δύναται να καλύπτει το κράτος κατά τα πρώτα 6 χρόνια λειτουργίας του, οι εργασίες του οποίου έχουν επιβαρυνθεί ιδιαίτερα λόγω της πανδημίας.
Από την άλλη πλευρά, οι μακροοικονομικές προβλέψεις βασίζονται σε μερική μόνο συμπερίληψη του αντικτύπου των επενδύσεων που αναμένεται να υλοποιηθούν στο πλαίσιο του Σχέδιου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Πρόσθετες νέες επενδύσεις πέραν του Σχέδιου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δεν συνυπολογίζονται πλήρως στο βασικό σενάριο, λόγω του ότι είναι δύσκολο στο παρόν στάδιο να ποσοτικοποιηθεί η ετήσια επίπτωση. Οι επενδύσεις αυτές έχουν σχέση με τον τομέα της ενέργειας, την υγεία και την εκπαίδευση.
Οι κίνδυνοι από εξωγενές περιβάλλον
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, σημαντικοί κίνδυνοι απορρέουν από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία, μετά από την εισβολή από τη Ρωσία καθώς και από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η έκβαση τους, σημειώνεται, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Επιπρόσθετα, αναφέρεται, σε περίπτωση έναρξης εμπορικού πολέμου σε διεθνές επίπεδο, δύναται να επηρεαστούν οι αναπτυξιακές προοπτικές της κυπριακής οικονομίας, κυρίως με έμμεσο τρόπο και όχι άμεσα.
Επίσης, η ενδεχόμενη νέα συμπερίληψη νομικών και φυσικών προσώπων από την Κύπρο στις λίστες κυρώσεων των ΗΠΑ και του ΗΒ, δυνατόν να επηρεάζει τον τομέα παροχής υπηρεσιών στην Κύπρο.
Ανθεκτικότητα οικονομίας
Το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΣΠΔΠ) προσδιορίζει και παρουσιάζει συνολικά τις βασικές στρατηγικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης για τα επόμενα τουλάχιστον τρία χρόνια.
Το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής για το 2027-2029 έχει καταρτιστεί λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων συνθηκών όπως την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία, καθώς και των γενικότερων γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων.
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, τα τελευταία έτη, η κυπριακή οικονομία συνεχίζει να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και σταθερότητα, καταγράφοντας θετικές επιδόσεις παρά το ασταθές διεθνές οικονομικό περιβάλλον.
Όπως σημειώνεται, η συνετή δημοσιονομική πολιτική, σε συνδυασμό με την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, συνέβαλαν στη διατήρηση υγιών δημοσιονομικών μεγεθών, ενισχύοντας την αξιοπιστία της χώρας και τη δυνατότητά της να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε εξωτερικούς κραδασμούς.
«Η πορεία αυτή επιβεβαιώνει τη δέσμευση της κυβέρνησης για υπεύθυνη οικονομική διαχείριση και βιώσιμη ανάπτυξη. Παρά τις θετικές προοπτικές, το εξωτερικό περιβάλλον εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα, λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, των μεταβαλλόμενων συνθηκών στο διεθνές εμπόριο, καθώς και των προκλήσεων που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας, μέσω συνεκτικών και προνοητικών πολιτικών που διασφαλίζουν τη μακροοικονομική σταθερότητα και ενισχύουν την ικανότητα προσαρμογής της χώρας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον», τονίζεται.
Η κυβερνητική στρατηγική για την περίοδο 2026 και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2027-2029 αποσκοπεί στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και στη δημιουργία των προϋποθέσεων για διατηρήσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη, με απώτερο στόχο τη βελτίωση της ευημερίας των πολιτών και την ενίσχυση της θέσης της Κύπρου στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον.
