Η κατάληξη σε ένα ολοκληρωμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο (Negotiating Box) για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034, δηλαδή να μπουν αριθμοί στη συζήτηση, αποτελούσε εξαρχής έναν από τους πιο φιλόδοξους στόχους της κυπριακής προεδρίας. Ο στόχος επιτεύχθηκε και μετά από πέντε μήνες διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, στη βάση της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσιάστηκε την Πέμπτη στοις Βρυξέλλες η κυπριακή πρόταση με συγκεκριμένους αριθμούς, με στόχο τη διευκόλυνση των περαιτέρω διαπραγματεύσεων. Μια πρώτη συζήτηση θα γίνει από τους Ευρωπαίους ηγέτες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 18-19 Ιουνίου. Ωστόσο χώρες του ευρωπαϊκού βορρά εξέφρασαν ήδη αντιρρήσεις καθώς θέλουν μεγαλύτερες περικοπές στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η κυπριακή προεδρία προτείνει μια συγκρατημένη συνολική μείωση της τάξης του 2% (32,8 δισ. ευρώ) σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δηλαδή από 1,763 σε 1,730 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό διαμορφώνει τον προϋπολογισμό στο 1,23% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ (1,13%, εξαιρουμένης της αποπληρωμής του χρέους του NextGenerationEU), σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής για 1,26% ΑΕΕ (1,15%, εξαιρουμένης της αποπληρωμής του χρέους του NextGenerationEU).
Η μείωση, σύμφωνα με την κυπριακή προεδρία, εφαρμόζεται σε όλα τα κεφάλαια αλλά όχι με αυστηρά οριζόντιο τρόπο. Αυτό αντανακλά τη διαφορετική δομή και τους διαφορετικούς περιορισμούς κάθε κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, το «Κεφάλαιο 1», που αφορά την Πολιτική Συνοχής, την Κοινή Αλιευτική Πολιτική και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, υφίσταται τη μικρότερη μείωση, καθώς οι εθνικές κατανομές και η αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU αποτελούν στοιχεία στα οποία είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εφαρμοστούν περαιτέρω περικοπές.
Η προεδρία, τονίζεται, επιδίωξε να διατηρήσει τη συνολική ισορροπία μεταξύ των κεφαλαίων, καθώς και τη μεταρρυθμισμένη αρχιτεκτονική του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ).
Οι αντιδράσεις
«Είναι οικονομικά μη βιώσιμο, μη ισορροπημένο και με λανθασμένη προτεραιότητα. Ο συνολικός όγκος παραμένει υπερβολικά υψηλός σε μια εποχή που ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος σε ολόκληρη την Ευρώπη και οι δύσκολες επιλογές είναι αναπόφευκτες», είπε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, Eelco Heinen, σε δήλωσή του την Πέμπτη, μετά τη δημοσίευση του κυπριακού διαπραγματευτικού εγγράφου, γνωστού και ως «negobox» στην αργκό των Βρυξελλών. «Για την Ολλανδία, αυτό είναι ένα αδιέξοδο» (σ.σ. no-go box, λογοπαίγνιο του NegoBox), ανέφερε. Αντίστοιχες αντιρρήσεις έχει και η Γερμανία.
Η υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μαριλένα Ραουνά, σχολίασε ότι το πλαίσιο αποτελεί «συνολικό και ισορροπημένο συμβιβασμό» και ρεαλιστική βάση για διαπραγμάτευση, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη προχωρήσει παράλληλες συζητήσεις για τα τρία βασικά τομεακά εργαλεία, τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (NRP Plan), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το «Global Europe Fund» για τη χρηματοδότηση των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ.
