Με αξιώσεις εισέρχονται στη Βουλή τα δύο νέα κόμματα, ΆΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία Κύπρου. Οι επικεφαλής τους, επικαλούμενοι τόσο το προηγούμενο της απελθούσας Βουλής όσο και την καθιερωμένη πρακτική, εμφανίζονται αποφασισμένοι να διεκδικήσουν μία προεδρία κοινοβουλευτικής επιτροπής. Μάλιστα, το ΆΛΜΑ διά του επικεφαλής του, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, προτείνει για πρόεδρο επιτροπής τη βουλεύτριά του, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, η οποία διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία και τεχνογνωσία, ενώ διετέλεσε και πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής. Από την άλλη, ο Φειδίας Παναγιώτου αναφέρθηκε στις προεδρίες της Βουλής με δηλώσεις του πριν από την τελετή ανακήρυξης των βουλευτών, προχθές Δευτέρα, χωρίς, όμως, να αποκαλύπτει τις προθέσεις του.
Πάντως, οι αρχηγοί των μεγάλων κομμάτων, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ και ΔΗΚΟ, οι οποίοι, μαζί με τον νέο πρόεδρο της Βουλής, θα κατανείμουν τις προεδρίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών, δεν φαίνεται, επί του παρόντος, να προκρίνουν το ενδεχόμενο παραχώρησης προεδρίας στα δύο νέα κόμματα.
Η Επιτροπή Επιλογής
Στις 4 Ιουνίου θα συνέλθει για πρώτη φορά η ολομέλεια της Βουλής υπό τη νέα της σύνθεση. Οι 56 βουλευτές, αφού δώσουν τη νενομισμένη διαβεβαίωση, θα προχωρήσουν στην εκλογή του νέου προέδρου του Σώματος.
Την αμέσως επόμενη ημέρα αναμένεται να συνέλθει η Επιτροπή Επιλογής, η συγκρότηση της οποίας προβλέπεται από το Σύνταγμα. Η Επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο της Βουλής, καθώς και από οκτώ βουλευτές που θα προέρχονται από τα μεγάλα κόμματα, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ και ΔΗΚΟ. Η Επιτροπή Επιλογής είναι αρμόδια για την κατάρτιση των μόνιμων κοινοβουλευτικών επιτροπών, καθώς και για τον διορισμό των προέδρων και των μελών κάθε επιτροπής.
Ποιοι δικαιούνται προεδρίες
Με βάση τον Κανονισμό της Βουλής, οι προεδρίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών κατανέμονται στα κόμματα που διαθέτουν κοινοβουλευτική ομάδα. Ως κοινοβουλευτική ομάδα θεωρείται το κόμμα που εκπροσωπείται στη Βουλή με αριθμό βουλευτών ίσο τουλάχιστον με το 12% του συνολικού αριθμού των μελών του Σώματος, δηλαδή, με επτά βουλευτές (56 x 12/100). Συνεπώς, τα κόμματα που πληρούν το συγκεκριμένο κριτήριο και δικαιούνται να διεκδικήσουν προεδρίες επιτροπών είναι μόνο ο ΔΗΣΥ, το ΑΚΕΛ, το ΕΛΑΜ και το ΔΗΚΟ.
Η εξαίρεση με τα μικρά κόμματα
Σύμφωνα με την πάγια πρακτική που εφαρμόστηκε και στην απελθούσα Βουλή, παραχωρείται από μία προεδρία επιτροπής και στα μικρότερα κόμματα που δεν διαθέτουν κοινοβουλευτική ομάδα. Ενδεικτικά:
Η ΔΗΠΑ, με τέσσερις εκλεγμένους βουλευτές, είχε αναλάβει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Μεταφορών, αρχικά με τον Μαρίνο Μουσιούττα και στη συνέχεια, μετά την υπουργοποίησή του, με τον Αλέκο Τρυφωνίδη.
Η ΕΔΕΚ, επίσης με τέσσερις βουλευτές, είχε εξασφαλίσει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας με τον Μαρίνο Σιζόπουλο.
Το ΕΛΑΜ, με τέσσερις βουλευτές, είχε λάβει την προεδρία της Ad Hoc Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη μελέτη του δημογραφικού προβλήματος, με τον Λίνο Παπαγιάννη.
Το Κίνημα Οικολόγων, με τρεις βουλευτές, είχε αναλάβει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος με τον Χαράλαμπο Θεοπέμπτου.
Παρότι τα τέσσερα μικρά κόμματα απώλεσαν στην πορεία από έναν βουλευτή λόγω ανεξαρτητοποιήσεων, διατήρησαν τις προεδρίες των επιτροπών. Μετά την αποτυχία εισόδου στη Βουλή των ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ και Οικολόγων, προκύπτουν πλέον τρεις διαθέσιμες προεδρίες επιτροπών.
16+3 προεδρίες και οι διεκδικητές
Σήμερα λειτουργούν 19 κοινοβουλευτικές επιτροπές εκ των οποίων οι τρεις προεδρεύονται απο τον εκάστοτε πρόεδρο της Βουλής. Πρόκειται για την Ειδική Κοινοβουλευτική Επιτροπή για το Πόθεν Έσχες, για την Τήρηση του Κανονισμού της Βουλής και για την Αναθεώρηση και τον Εκσυγχρονισμό του Κανονισμού της Βουλής. Συνεπώς, οι διαθέσιμες προεδρίες των επιτροπών της Βουλής ανέρχονται σε 16 και κατανέμονται ως εξής:
Επιτροπή Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Την προεδρία κατείχε στην απελθούσα Βουλή ο ΔΗΣΥ με τον Χάρη Γεωργιάδη, ο οποίος δεν έθεσε εκ νέου υποψηφιότητα. Την προεδρία αναμένεται να αναλάβει ένας εκ των παλαιότερων βουλευτών του ΔΗΣΥ.
Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού. Την προεδρία κατείχε το ΔΗΚΟ με τη Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, η οποία αναμένεται να τη διατηρήσει.
Επιτροπή Εσωτερικών. Την προεδρία κατείχε το ΑΚΕΛ με τον Άριστο Δαμιανού, ο οποίος αναμένεται να παραμείνει πρόεδρος.
Επιτροπή Άμυνας. Μετά την αποτυχία της ΕΔΕΚ να εκλέξει βουλευτή, την προεδρία της επιτροπής αναμένεται να διεκδικήσουν ΔΗΣΥ και ΕΛΑΜ. Τον πρώτο λόγο στις προεδρίες έχει ο ΔΗΣΥ, καθώς διαθέτει τις περισσότερες βουλευτικές έδρες, 17 στο σύνολο.
Επιτροπή Παιδείας. Την προεδρία κατείχε το ΔΗΚΟ με τον Παύλο Μυλωνά, ο οποίος δεν έθεσε εκ νέου υποψηφιότητα. Πιθανός αντικαταστάτης του φέρεται ο Χρύσανθος Σαββίδης, ο οποίος στην απελθούσα Βουλή ήταν αναπληρωτής πρόεδρος της επιτροπής. Την προεδρία της Επιτροπής αναμένεται να διεκδικήσει και το ΕΛΑΜ.
Επιτροπή Μεταφορών. Η προεδρία έχει κενωθεί μετά την αποτυχία της ΔΗΠΑ να εξασφαλίσει είσοδο στη Βουλή.
Επιτροπή Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού. Την προεδρία κατείχε ο ΔΗΣΥ με τον Κυριάκο Χατζηγιάννη, ο οποίος δεν επαναδιεκδίκησε. Τη θέση αναμένεται να αναλάβει ένας εκ των παλαιότερων βουλευτών του κόμματος.
Επιτροπή Γεωργίας. Την προεδρία κατείχε το ΑΚΕΛ με τον Γιαννάκη Γαβριήλ, ο οποίος επανεξελέγη και αναμένεται να συνεχίσει.
Επιτροπή Εργασίας. Την προεδρία κατείχε το ΑΚΕΛ με τον Ανδρέα Καυκαλιά, ο οποίος δεν επαναδιεκδίκησε. Πιθανός αντικαταστάτης του θεωρείται ο Γιώργος Κουκουμάς, που ήταν μέλος της επιτροπής.
Επιτροπή Νομικών. Την προεδρία κατείχε ο ΔΗΣΥ με τον Νίκο Τορναρίτη, ο οποίος δεν επαναδιεκδίκησε. Πιθανοί αντικαταστάτες φέρονται η Φωτεινή Τσιρίδου ή ο Νίκος Γεωργίου.
Επιτροπή Υγείας. Την προεδρία κατείχε ο ΔΗΣΥ με τον Ευθύμιο Δίπλαρο, ο οποίος δεν ήταν υποψήφιος. Πιθανή αντικαταστάτρια θεωρείται η Σάβια Ορφανίδου, η οποία στην απελθούσα Βουλή ήταν αναπληρώτρια πρόεδρος της επιτροπής.
Επιτροπή Ελέγχου. Την προεδρία κατείχε το ΔΗΚΟ με τον Ζαχαρία Κουλία, ο οποίος αναμένεται να συνεχίσει ως πρόεδρος. Κληθείς χθες να σχολιάσει στο ραδιόφωνο του «Π» τη δήλωση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου ότι ενδιαφέρεται για την προεδρία της επιτροπής, ο κ. Κουλίας απάντησε με δόση ειρωνείας: «Και εγώ μπορεί να θέλω να γίνω γραμματέας του Πάπα…».
Επιτροπή Προσφύγων. Την προεδρία κατείχε το ΑΚΕΛ με τον Νίκο Κέττηρο, ο οποίος αναμένεται να συνεχίσει.
Επιτροπή Περιβάλλοντος. Την προεδρία κατείχε το Κίνημα Οικολόγων. Πλέον, η προεδρία είναι κενή και αναμένεται να τη διεκδικήσουν ΑΚΕΛ και ΕΛΑΜ.
Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Την προεδρία κατείχε το ΑΚΕΛ με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
Επιτροπή Θεσμών. Την προεδρία κατείχε ο ΔΗΣΥ με τον Δημήτρη Δημητρίου, ο οποίος αναμένεται να παραμείνει στη θέση του προέδρου.
Ad Hoc Επιτροπή για τη Μελέτη του Δημογραφικού Προβλήματος. Την προεδρία κατέχει το ΕΛΑΜ με τον Λίνο Παπαγιάννη. Η προεδρία θα παραμείνει στο κόμμα.
Οι προεδρίες ΕΛΑΜ και η αντίδραση ΑΚΕΛ
Στην απελθούσα Βουλή, οι βουλευτές του ΑΚΕΛ δεν συμμετείχαν στις συνεδρίες της επιτροπής στην οποία προήδρευε ο βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης. Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι θα πράξει τώρα το ΑΚΕΛ, δεδομένου ότι το ΕΛΑΜ αναμένεται να διαθέτει περισσότερες προεδρίες, καθώς διπλασίασε τις έδρες του από τέσσερις σε οκτώ. Αν, υποθετικά, το ΕΛΑΜ αναλάβει τρεις προεδρίες επιτροπών, οι βουλευτές του ΑΚΕΛ δεν θα συμμετέχουν σε αυτές;
