Η Επιτροπή Ασφάλειας της Αστυνομίας, η οποία είναι αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων αναφορικά με τις φρουρές πολιτικών και αξιωματούχων, θα αναμένει πρώτα την εκλογή του νέου Προέδρου της Βουλής, την ερχόμενη Πέμπτη, προτού προχωρήσει σε οριστικές αποφάσεις για ενδεχόμενες αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς φρούρησης. Μεταξύ άλλων, θα εξεταστεί κατά πόσο:
1 Θα διατηρηθεί ή θα μειωθεί η φρουρά της Προέδρου της Βουλής, Αννίτας Δημητρίου. Αυτό θα εξαρτηθεί από το εάν θα επανεκλεγεί ή όχι στην προεδρία του νομοθετικού σώματος.
2 Θα παραχωρηθεί αστυνομική φρουρά στους δύο επικεφαλής των νέων κοινοβουλευτικών κομμάτων ΑΛΜΑ και Άμεσης Δημοκρατίας Κύπρου, Οδυσσέα Μιχαηλίδη και Φειδία Παναγιώτου, αντίστοιχα. Η περίπτωση του τελευταίου θεωρείται ιδιάζουσα, καθώς περνά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στις Βρυξέλλες λόγω των καθηκόντων του ως ευρωβουλευτής.
3 Θα ενισχυθεί η φρουρά του προέδρου του ΕΛΑΜ, Χρίστου Χρίστου. Προκαλεί έντονο προβληματισμό το γεγονός ότι, ο αριθμός των αστυνομικών που διατίθενται για τη φρούρηση πολιτικών αρχηγών φαίνεται διαχρονικά να καθορίζεται κυρίως με βάση την εκλογική δύναμη των κομμάτων και όχι κατόπιν αντικειμενικής αξιολόγησης κινδύνου. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και η Ελεγκτική Υπηρεσία, η οποία σε έκθεσή της για την Αστυνομία που δημοσιοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2023 ασκεί έντονη κριτική στην πρακτική αυτή.
Ενδεικτικά, οι επικεφαλής των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, διαθέτουν πάντοτε τον μεγαλύτερο αριθμό αστυνομικών φρουρών — τέσσερις αστυνομικούς — ενώ ακολουθούν οι πρόεδροι των μικρότερων κομμάτων με έναν ή δύο λιγότερους αστυνομικούς.
4 Θα καταργηθεί η φρουρά για τον Προέδρο της ΕΔΕΚ, δεδομένου ότι το κόμμα δεν έχει πλέον κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Ο πρόεδρος του κόμματος Νίκος Αναστασίου διατηρεί τους δυο αστυνομικούς που του άφησε «κληρονομιά» ο προκάτοχος του, Μαρίνος Σιζόπουλος. Αντίθετα, ο Πρόεδρος της ΔΗΠΑ, Μάριος Καρογιάν, θα διατηρήσει τη φρουρά του παρά το γεγονός ότι το κόμμα του δεν εξασφάλισε κοινοβουλευτική έδρα λόγω της ιδιότητάς του ως πρώην Προέδρου της Βουλής.
Ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων, Σταύρος Παπαδούρης, δεν διαθέτει αστυνομική φρουρά. Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2020, το Κίνημα Οικολόγων λάμβανε από το Υπουργείο Οικονομικών επίδομα οδηγού ύψους €1.200 μηνιαίως, προκειμένου να εργοδοτείται φρουρός-οδηγός για τον εκάστοτε πρόεδρο του κινήματος. Ωστόσο, κατόπιν σχετικής επιστολής του κινήματος προς το Υπουργείο Οικονομικών, το επίδομα καταργήθηκε. Σε ό,τι αφορά τους υπόλοιπους αρχηγούς κομμάτων, τα καθήκοντα οδηγού εκτελούνται από αστυνομικούς της φρουράς τους.
Με απόφαση Υπουργικού
Η διαδικασία για αύξηση ή μείωση των φρουρών πολιτικών και αξιωματούχων ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια:
Συγκαλείται η Επιτροπή Ασφάλειας, η οποία προβαίνει σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει καθορισμένων κριτηρίων.
Συντάσσεται πρακτικό με τις εισηγήσεις της Επιτροπής για κάθε περίπτωση και διαβιβάζεται στον Αρχηγό Αστυνομίας.
Ο Αρχηγός Αστυνομίας υποβάλλει σχετικές εισηγήσεις προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης καταθέτει σχετική πρόταση προς έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Της Επιτροπής Ασφάλειας προεδρεύει ο Υπαρχηγός της Αστυνομίας, Πανίκος Σταύρου.
Το 2020 μειώθηκαν κατά 21
Η Έμιλυ Γιολίτη υπήρξε η πρώτη υπουργός Δικαιοσύνης που προχώρησε σε ουσιαστική μείωση των αστυνομικών φρουρών πολιτικών και αξιωματούχων. Τον Ιανουάριο του 2021, έπειτα από εισήγησή της, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να μειώσει κατά 20% τις φρουρές των αρχηγών κομμάτων καθώς και των πρώην Προέδρων της Δημοκρατίας και της Βουλής.
Συγκεκριμένα, οι 97 αστυνομικοί που υπηρετούσαν τότε στις φρουρές πολιτικών προσώπων και αξιωματούχων, με ετήσιο κόστος που ξεπερνούσε το €1 εκατ., μειώθηκαν κατά 21.
Δύο μήνες νωρίτερα, στις 29 Οκτωβρίου 2020, ο τότε Πρόεδρος της Βουλής, Αδάμος Αδάμου, απέστειλε επιστολή προς τον Αρχηγό της Αστυνομίας ζητώντας τη μείωση της προσωπικής του φρουράς από 15 αστυνομικούς — όσους διέθετε ο προκάτοχός του, Δημήτρης Συλλούρης — σε οκτώ, επισημαίνοντας ότι το κράτος επιβαρυνόταν με αχρείαστες δαπάνες.
Αννίτα: Μείωσε φρουρά,
απέρριψε όχημα συνοδείας
Με την ανάληψη των καθηκόντων της, τον Ιούνιο του 2021, η Αννίτα Δημητρίου περιόρισε περαιτέρω τη φρουρά συνοδείας της από οκτώ σε πέντε αστυνομικούς. Παράλληλα, απέρριψε πρόταση της Αστυνομίας να συνοδεύεται το υπηρεσιακό της όχημα από δεύτερο αστυνομικό όχημα, ενώ ζήτησε όπως η φρουρά της παραμένει διακριτική και χωρίς χρήση φάρων.
Οι φρουρές των Αρχηγών
Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, διαθέτει σήμερα τέσσερις αστυνομικούς, ενώ ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, και ο πρόεδρος του ΕΛΑΜ, Χρίστος Χρίστου, διαθέτουν από τρεις αστυνομικούς. Ο πρόεδρος της ΔΗΠΑ, Μάριος Καρογιάν, καθώς και ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Νίκος Αναστασίου, διαθέτουν από δύο αστυνομικούς.
Οι φρουρές των πρώην Προέδρων
Τη μεγαλύτερη αστυνομική φρουρά διαθέτει ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, με 13 αστυνομικούς. Από αυτούς, οι έξι είναι επιφορτισμένοι με καθήκοντα συνοδείας, ενώ οι υπόλοιποι φρουρούν την οικία του.
Οι πρώην Πρόεδροι της Βουλής, Γιαννάκης Ομήρου και Δημήτρης Συλλούρης, διαθέτουν από δύο αστυνομικούς.
Παρέμβαση Ελεγκτικής για καταχρήσεις
Τον Νοέμβριο του 2023, η Ελεγκτική Υπηρεσία με επικεφαλής τότε τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, δημοσιοποίησε έκθεση για την Αστυνομία όπου ζήτησε από τον Αρχηγό του Σώματος, Στέλιο Παπαθεοδώρου, την έκδοση αυστηρών οδηγιών στους αστυνομικούς που υπηρετούν στις φρουρές αξιωματούχων και πολιτικών για να μην συναινούν σε φαινόμενα κατάχρησης, όπως είναι η μεταφορά παιδιών των πολιτικών - αξιωματούχων στα σχολεία ή στα φροντιστήρια ή η διεκπεραίωση εργασιών που δεν εμπίπτουν στα καθήκοντα τους όπως ψώνια από υπεραγορές κ.λπ. Υποδεικνύοντας, μάλιστα, η Ελεγκτική Υπηρεσία ότι η ενασχόλησή των εν λόγω αστυνομικών που υπηρετούν στην προστασία προσωπικοτήτων με μη υπηρεσιακά καθήκοντα «συνιστά κατάχρηση εξουσίας και ότι τυχόν οδηγίες προς αυτούς από τους αξιωματούχους για τέτοιες εργασίες είναι παράνομες, δεν θα πρέπει να υπακούουν σε τέτοιες οδηγίες, και εάν υπακούσουν θα έχουν και οι ίδιοι ευθύνη».
Φρουρές με βάση τα... ποσοστά
Στην έκθεση της η Ελεγκτική Υπηρεσία καταγγέλλει και τα εξής: Ενώ θα έπρεπε το θέμα της φρούρησης των κρατικών αξιωματούχων και των πολιτικών να ρυθμίζεται νομοθετικά, η ρύθμιση γίνεται στη βάση υποκειμενικών και μη διαφανών αξιολογήσεων κινδύνου που προφανώς δεν έχουν επαρκές πραγματικό υπόβαθρο. Τούτο συνάγεται από το γεγονός ότι, ο αριθμός των μελών της φρουράς των αρχηγών πολιτικών κομμάτων «τυχαίνει» να είναι ανάλογος της κοινοβουλευτικής τους δύναμης. Έτσι, τελικά, η ανάληψη από το κράτος της φρούρησης κρατικών αξιωματούχων και πολιτικών προσώπων απολήγει να έχει τη μορφή δήθεν δικαιώματος. Συναφώς αναφέρεται, ότι στις ΗΠΑ υπάρχει σχετική νομοθεσία που διέπει τη φύλαξη και προστασία κρατικών αξιωματούχων και στην οποία καθορίζεται με σαφήνεια ότι φρούρηση παρέχεται μόνο στον εκάστοτε Πρόεδρο, στους πρώην Προέδρους και στον εκάστοτε Αντιπρόεδρο της χώρας.
