Δεν είναι πλέον μυστικό, ούτε κομίζουμε γλαύκας εις Αθήνας, ότι η παρούσα πολιτική κατάσταση στο εσωτερικό μέτωπο είναι γεμάτη από μία ασταμάτητη παρασκηνιακή κινητικότητα, με στόχο τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Εξάλλου και να ήθελαν τα κόμματα να διαφοροποιήσουν την υφιστάμενη εντύπωση, προφανώς είναι αδύνατο να πείσουν μέσα από την παρούσα πολιτική τους πρακτική ότι κάθε βήμα και κίνησή τους δεν εμπεριέχει το πλέγμα της κινητικότητας για τη διεκδίκηση της εξουσίας.
Για να είμαστε δίκαιοι, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στη ροή της προεκλογικής του ’28 τα κόμματα εισήλθαν μόνο μετά τις νέες κομματικές ισορροπίες, όπως αυτές προέκυψαν με τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου. Στη χρονική επομένως συγκυρία, η σημερινή κατάσταση πραγμάτων στο Προεδρικό προφανώς πρόλαβε τα κόμματα αφού πολύ νωρίτερα ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει εισέλθει με όλους τους τρόπους σε μια προεκλογική, θέτοντας στην υπηρεσία του σχεδόν όλους τους αρμούς της εξουσίας στους οποίους επιχειρεί να επιδράσει καταλυτικά.
Οι προεδρικές εκλογές του 2028 μπορεί να απέχουν ακόμη χρονικά περίπου 20 ολόκληρους μήνες, όμως οι πρώτες πολιτικές κινήσεις έχουν ήδη αρχίσει. Οι πραγματικές διεργασίες γίνονται πάντα στο παρασκήνιο, εκεί όπου διαμορφώνονται οι ισορροπίες, δοκιμάζονται οι συμμαχίες και χαράσσονται οι στρατηγικές. Και σε αυτή τη συζήτηση υπάρχει ένα κόμμα που βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο. Και αυτό είναι το Δημοκρατικό Κόμμα.
Τέταρτη θέση αλλά…
Η μεγάλη εικόνα είναι πως παρά το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ έχασε δυνάμεις στις πρόσφατες εκλογές και βρέθηκε στην τέταρτη θέση, εντούτοις εκ της διασποράς των δυνάμεων εξακολουθεί να έχει κυρίαρχο για την εμβέλειά του ρόλο σε σχέση με τη δυνατότητα που έχει να βρίσκεται δυναμικά στο παιγνίδι εξουσίας.
Αυτό βεβαίως δεν συμβαίνει για πρώτη φορά. Εδώ και δεκαετίες, το ΔΗΚΟ κατέχει μια μοναδική θέση στο κυπριακό πολιτικό σύστημα. Και αυτό επειδή σχεδόν πάντοτε αποτελεί τον απαραίτητο συνομιλητή για όποιον φιλοδοξεί να κατακτήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας.
Το μεγάλο στοίχημα του ΔΗΚΟ, σύμφωνα με όλα τα δεδομένα, ήταν η διατήρηση ενός ποσοστού αποδοχής το οποίο η σημερινή ηγεσία υπό τον Νικόλα Παπαδόπουλο θα μπορέσει να μεταφέρει σαν προμετωπίδα μιας σοβαρής συζήτησης για συνεργασία. Είτε για να συνεχίσει η σημερινή διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη είτε υπό άλλες προϋποθέσεις να στηρίξει, ως επίσης συνεκτική δύναμη, την υποψηφιότητα του Δημοκρατικού Συναγερμού. Εν ολίγοις, τόσο για τον Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και για τον ΔΗΣΥ ο προνομιακός συνομιλητής είναι για ακόμη μια φορά το Δημοκρατικό Κόμμα.
Σενάρια και ΔΗΚΟ
Το πρώτο, επομένως, σενάριο αφορά τον σημερινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος θέλει εν μέσω της Προεδρίας του να εμφανίζεται ως υποψήφιος με σοβαρές πιθανότητες επανεκλογής, είναι λογικό να επιδιώξει τη διατήρηση της σημερινής πολιτικής συμμαχίας. Από την πλευρά του, το ΔΗΚΟ θα εξετάσει κατά πόσο η συνέχιση αυτής της συνεργασίας εξυπηρετεί τα δικά του πολιτικά συμφέροντα.
Αν όμως οι πολιτικοί συσχετισμοί μεταβληθούν, αν η κυβέρνηση υποχωρήσει στη συνείδηση της κοινωνίας ή αν προκύψει ένας ισχυρός αντίπαλος, τίποτα δεν προεξοφλεί ότι οι σημερινές ισορροπίες θα παραμείνουν ίδιες. Το ΔΗΚΟ δεν έχει παράδοση να εγκλωβίζεται σε πολιτικές επιλογές όταν θεωρεί ότι το περιβάλλον έχει αλλάξει. Αντίθετα, η πολιτική του πρακτική χαρακτηρίζεται από τακτικές κινήσεις και προσαρμογή στις υπό εξέλιξη συνθήκες.
Αυτό ακριβώς γνωρίζει και ο Δημοκρατικός Συναγερμός. Αν επιθυμεί να επιστρέψει στην εξουσία, δύσκολα θα μπορέσει να αγνοήσει τη σημασία του ΔΗΚΟ. Θα βρεθεί μπροστά σε ένα δίλημμα. Είτε θα επιλέξει μια καθαρή πολιτική αντιπαράθεση είτε θα επιδιώξει, για άλλη μια φορά, τη συνεργασία με τον διαχρονικό ρυθμιστή.
Το ίδιο δίλημμα θα αντιμετωπίσει και το ΑΚΕΛ. Αν επιδιώξει με αξιώσεις την Προεδρία, θα πρέπει να αποφασίσει αν θα επιχειρήσει να οικοδομήσει μια διαφορετική πολιτική πλειοψηφία ή αν θα στραφεί και αυτό προς το ΔΗΚΟ. Αν συμβεί το δεύτερο, θα πρέπει να εξηγήσει στους πολίτες πώς συμβιβάζονται οι έντονες πολιτικές διαφορές με μια πιθανή κυβερνητική συνεργασία.
Πλεονέκτημα συγκόλλησης
Οι αριθμοί αλλά κυρίως η περριρέουσα δείχνουν πως όποιος συγκολλήσει το ΔΗΚΟ στο φόντο μιας συνεργασίας έχει πλεονέκτημα. Το ΔΗΚΟ και η ηγεσία του γνωρίζουν ότι μπορούν να διαπραγματευτούν τόσο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και με τον ΔΗΣΥ και την/τον υποψήφιο που θα προκύψει στις εσωτερικές εκλογές στο κόμμα, ως ο δεύτερος απαραίτητος άξονας μιας συνεργασίας. Οι συνομιλητές του κόμματος αντιλαμβάνονται ακόμη ότι αποκτούν πλεονέκτημα απέναντι στους αντιπάλους τους αν καταφέρουν να προσεταιριστούν το ΔΗΚΟ από την αρχή της προεκλογικής εκστρατείας για τις εκλογές του εκλογών του ’28.
Αυτή η συνθήκη ενισχύεται και από το γεγονός ότι ούτε ο Νίκος Χριστοδουλίδης και προφανώς ούτε και ο ΔΗΣΥ θα ήθελαν ως πρώτο τους συνομιλητή και συνεργάτη στον πρώτο γύρο των εκλογών το ΕΛΑΜ. Υπό ορισμένες συνθήκες αυτό θα είναι αναπόφευκτο στον δεύτερο γύρο αλλά στην πρώτη φάση των εκλογών αυτό φαντάζει για Πρόεδρο και ΔΗΣΥ μια λάθος τακτική. Εξάλλου, για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το ΕΛΑΜ θα απεμπολήσει την πρακτική του να διεκδικεί τις προεδρικές εκλογές την πρώτη Κυριακή, παίζοντας στη δεύτερη αναμέτρηση, υπό διαφορετικές βεβαίως συνθήκες, το δικό του προσθετικό στοιχείο στήριξης κάποιου υποψηφίου.
Συμπόρευση ως πρώτος
Υπό αυτό το σκεπτικό, μέσα από την πρακτική αντιμετώπιση του ντε φάκτο ρυθμιστικού ρόλου του ΔΗΚΟ, παραμένει μια πιθανή συζήτηση συμπόρευσης με το ΑΚΕΛ. Αυτή η πιθανότητα, ωστόσο, δεν έχει να κάνει κυρίως με τη στήριξη κάποιου υποψηφίου που θα προτείνει το ΑΚΕΛ αλλά τη διεκδίκηση της πιθανότητας υποψηφίου που θα προέρχεται από το ΔΗΚΟ. Στο κόμμα του Νικόλα Παπαδόπουλου δεν θέλουν να αποκλείσουν μια τέτοια πιθανότητα και βεβαίως ασμένως θα την υποδέχονταν. Υπό άλλες ωστόσο συνθήκες δεν φαίνεται, επί του παρόντος βεβαίως, πιθανότητα στήριξης ενός τρίτου υποψηφίου που θα προτείνει το ΑΚΕΛ.
Οι δύο μεγάλοι
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι μόνο η στρατηγική του ΔΗΚΟ. Είναι η διαχρονική συμπεριφορά των δύο μεγάλων κομμάτων. Τόσο ο Δημοκρατικός Συναγερμός όσο και το ΑΚΕΛ, ανεξάρτητα αν αυτό δεν υλοποιείται τις περισσότερες φορές, αναζητούν σχεδόν πάντοτε τον ίδιο πολιτικό συνομιλητή. Το κόμμα που μέχρι χθες μπορεί να δεχόταν κριτική μετατρέπεται ξαφνικά σε πολύτιμο εταίρο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον το ΔΗΚΟ έχει κάθε λόγο να αισθάνεται πολιτικά ασφαλές. Γνωρίζει ότι ανεξάρτητα από το ποιος θα προηγείται στις δημοσκοπήσεις, δεν θα παραμείνει αμέτοχο στις αρχικές διεργασίες. Και όσο γνωρίζει ότι θα είναι ακόμη μια φορά περιζήτητο, δεν έχει κανέναν λόγο να αποκαλύψει από νωρίς τις προθέσεις του.
Το πιθανότερο είναι ότι θα ακολουθήσει τη δοκιμασμένη συνταγή της πολιτικής αναμονής. Θα διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις πλευρές, θα παρακολουθεί τις δημοσκοπήσεις, θα αξιολογεί τους πολιτικούς συσχετισμούς και θα λάβει τις τελικές αποφάσεις όταν θα γνωρίζει ποιος μπορεί να του προσφέρει τον μεγαλύτερο βαθμό πολιτικής επιρροής.
