Μέχρι τα τέλη της εβδομάδας, τα κομματικά ταμεία θα γεμίσουν ξανά, καθώς το λογιστήριο της Βουλής θα καταβάλει την κρατική χορηγία για το έτος 2026, η οποία ανέρχεται συνολικά στα €12,7 εκατ. Από αυτά, τα €7 εκατ. θα καταβληθούν στα κοινοβουλευτικά κόμματα και στις Οργανώσεις Νεολαίας τους, ενώ τα υπόλοιπα €5,6 εκατ. θα διατεθούν για την κάλυψη των μισθών και των ωφελημάτων των 100 κοινοβουλευτικών συνεργατών που εργοδοτούνται από τα κόμματα και τους βουλευτές.
Η καταβολή της κρατικής χορηγίας γίνεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς τα κοινοβουλευτικά κόμματα προετοιμάζονται για τις βουλευτικές εκλογές του ερχόμενου Μαΐου και θα χρειαστούν σημαντικούς οικονομικούς πόρους για την πραγματοποίηση προεκλογικών συγκεντρώσεων και εκστρατειών. Οι εκλογές αυτές θεωρούνται κομβικής σημασίας, λόγω της ίδρυσης νέων κομμάτων, τα οποία απειλούν να περιορίσουν τα ποσοστά των δύο μεγάλων πολιτικών σχηματισμών, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, και να εξαφανίσουν τα μικρότερα από τον κομματικό χάρτη.
Ειδικότερα, η κρατική χορηγία των €12,7 εκατ. θα διανεμηθεί ως εξής:
1 Ποσό ύψους €6,7 εκατ. θα καταβληθεί στα κοινοβουλευτικά κόμματα. Το 15% θα καταβληθεί ισόποσα σε όλα τα κόμματα, ενώ το υπόλοιπο 85% θα μοιραστεί αναλογικά με τα ποσοστά που έλαβαν τα κόμματα στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, τον Μάιο του 2021.
Συγκεκριμένα, τα κόμματα θα λάβουν, στρογγυλοποιημένα, τα εξής ποσά ως κρατική χορηγία για το έτος 2026:
- ΔΗΣΥ - €1.980.000
- ΑΚΕΛ - €1.620.000
- ΔΗΚΟ - €890.000
- ΕΛΑΜ - €591.000
- ΕΔΕΚ - €587.000
- ΔΗΠΑ - €546.000
- Κίνημα Οικολόγων - €434.000
2 Ποσό ύψους €314.640 θα παραχωρηθεί στις Οργανώσεις Νεολαίας των κοινοβουλευτικών κομμάτων ως εξής: Κάθε Οργάνωση Νεολαίας θα λάβει ποσό ύψους €9.000. Το υπόλοιπο ποσό, ύψους €251.640, θα κατανεμηθεί αναλογικά, με βάση τα εκλογικά αποτελέσματα που έλαβαν τα κόμματά τους στις βουλευτικές εκλογές του 2021.
3 Ποσό ύψους €50.000 θα καταβληθεί για την κάλυψη των συνεισφορών των κοινοβουλευτικών κομμάτων στα αντίστοιχα πολιτικά κόμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4 Ποσό ύψους €100.000 θα καταβληθεί στα κοινοβουλευτικά κόμματα για σκοπούς διαφώτισης, δηλαδή για να πραγματοποιήσουν κατά τη διάρκεια του 2026 διάφορες δράσεις εκτός Κύπρου, με στόχο την προβολή των επίσημων θέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με τις διάφορες πτυχές του Κυπριακού, καθώς και των πολλαπλών προβλημάτων που εξακολουθεί να προκαλεί η τουρκική κατοχή στον προσφυγικό κόσμο. Πρόκειται για μικρό ποσό. Ωστόσο, επειδή είναι δημόσιο χρήμα, θα πρέπει να ελέγχεται και να δικαιολογείται ακόμη και το τελευταίο σεντ. Παρ’ όλα αυτά, τα κόμματα δεν υποχρεούνται να προσκομίζουν αποδείξεις για τον τρόπο αξιοποίησής του.
5 Ποσό ύψους €5,6 εκατ. προορίζεται για την κάλυψη της δαπάνης που απαιτείται για την εργοδότηση των 100 κοινοβουλευτικών συνεργατών από τα κόμματα και τους βουλευτές κατά το έτος 2026. Σημειώνεται ότι ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής εκκρεμούν δύο προτάσεις νόμου, οι οποίες προβλέπουν, αφενός, την αύξηση του αριθμού των κοινοβουλευτικών συνεργατών, από 100 που είναι σήμερα, σε 115 και, αφετέρου, την αναπροσαρμογή του μισθού τους, που παραμένει καθηλωμένος στην Κλίμακα Α8.
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, τα κοινοβουλευτικά κόμματα υποχρεούνται να καταθέτουν στον πρόεδρο της Βουλής, το αργότερο εντός 10 μηνών από τη λήξη του οικονομικού έτους, ελεγμένους λογαριασμούς σχετικά με το ποσό της καταβληθείσας κρατικής χρηματοδότησης.
Θα επιστρέψουν τα €2,6 εκατ. που έλαβαν παράνομα;
Οι κρατικές χορηγίες κομμάτων που καταβλήθηκαν παράνομα, συνολικού ύψους €2,6 εκατ., εξελίσσονται σε μέγα σκάνδαλο, καθώς τα κόμματα αρνούνται να τις επιστρέψουν, ενώ οι αρμόδιοι, που έχουν την ευθύνη να προστατέψουν το δημόσιο χρήμα, δεν έκαναν τίποτα μέχρι σήμερα προς αυτή την κατεύθυνση. Αντίθετα, το Υπουργείο Οικονομικών, η Νομική Υπηρεσία και η Βουλή ερίζουν εδώ και πέντε χρόνια για το ποιος είναι υπεύθυνος να διεκδικήσει τα €2,6 εκατ. από τους αρχηγούς των κομμάτων.
Εξαιτίας της αδικαιολόγητης απραξίας που παρατηρείται, η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποίησε με έκθεσή της, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Ιούνιο και αφορά τη Βουλή, ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η Κυπριακή Δημοκρατία να απολέσει τα χρήματα που θα έπρεπε ήδη να διεκδικεί μέσω της νομικής οδού.
Ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης, ο οποίος γνωμάτευσε ότι τα κόμματα παρανόμησαν, δεν δίνουν οδηγίες για την καταχώριση αστικών αγωγών εναντίον των κομμάτων και των κατά νόμο υπεύθυνων διαχειριστών τους, ούτε για τη διενέργεια ποινικής έρευνας, παρά το γεγονός ότι στη γνωμάτευση Αγγελίδη καταγράφεται ότι τα κόμματα κατακρατούν παράνομα δημόσιο χρήμα. Αντί αυτού, μετακυλίουν την ευθύνη στη Βουλή, η οποία με τη σειρά της την παραπέμπει στη Νομική Υπηρεσία και στο Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας.
Οι παράνομες χορηγίες
- Χρηματοδότηση για την προεκλογική εκστρατεία του 2018. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, και τα οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα που έλαβαν έκτακτη κρατική χρηματοδότηση για τις προεδρικές εκλογές του 2018 οφείλουν να επιστρέψουν στο κράτος ποσό ύψους €2.091.200, το οποίο αφορά την αδαπάνητη έκτακτη κρατική χορηγία που είχαν λάβει. Η έκτακτη χορηγία συνολικού ύψους €2,5 εκατ. δόθηκε στα οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα για να καλύψουν τις εκλογικές τους δαπάνες. Αντί αυτού, άφησαν τους υποψηφίους τους να επωμισθούν το κόστος της προεκλογικής εκστρατείας με τις ιδιωτικές χορηγίες που εξασφάλισαν, ενώ το δημόσιο χρήμα το κράτησαν για την κάλυψη λειτουργικών τους εξόδων.
Με βάση τη νομοθεσία που ίσχυε κατά τον επίμαχο χρόνο, η έκτακτη κρατική χορηγία καταβαλλόταν αποκλειστικά για την κάλυψη των προεκλογικών δαπανών. Συνεπώς, το ποσό που δεν δαπάνησαν τα κοινοβουλευτικά κόμματα όφειλαν να το επιστρέψουν στο δημόσιο ταμείο και όχι να το οικειοποιηθούν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, μετά τον δημόσιο ντόρο που προκλήθηκε, η κυβέρνηση Αναστασιάδη ήλθε σε παρασκηνιακή συμφωνία με τα κόμματα και ενσωμάτωσε την έκτακτη χορηγία ύψους €2,5 εκατ., η οποία παραχωρείτο στα κόμματα μόνο σε εκλογικές χρονιές, στην τακτική χορηγία που καταβάλλεται κάθε χρόνο, αυξάνοντας έτσι την κρατική χρηματοδότηση των κομμάτων κατά €2,5 εκατ.
- Καταβολή τακτικής χρηματοδότησης για το έτος 2021. Όπως διαπίστωσε η Ελεγκτική Υπηρεσία, η τακτική χρηματοδότηση των κοινοβουλευτικών κομμάτων για το έτος 2021, ύψους €6.649.451, κατανεμήθηκε τον Φεβρουάριο του 2021 με βάση τα ποσοστά που έλαβαν στις βουλευτικές εκλογές του 2016. Ως αποτέλεσμα, τα κόμματα που εισήλθαν στη Βουλή μετά τις εκλογές του Μαΐου 2021 δεν έλαβαν ούτε ένα σεντ χορηγίας για το συγκεκριμένο έτος. Με βάση τη γνωμάτευση του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Σάββα Αγγελίδη, το Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε από τέσσερα κόμματα να επιστρέψουν το συνολικό ποσό των €577.511, το οποίο είχαν λάβει ως κρατική χορηγία για το 2021 ενώ δεν το δικαιούνταν, ως εξής:
- Συμμαχία Πολιτών – €277.429
- Κίνημα Αλληλεγγύη – €251.203
- ΔΗΚΟ – €47.321
- ΑΚΕΛ – €1.558
Με την ανάκτηση του ποσού των €577.511, το ποσό θα πρέπει να ανακατανεμηθεί στα υπόλοιπα πέντε κόμματα ως εξής:
- ΔΗΠΑ – €318.591
- ΕΛΑΜ – €145.750
- ΕΔΕΚ – €59.305
- ΔΗΣΥ – €37.069
- Κίνημα Οικολόγων – €16.796
Μέχρι σήμερα, το μόνο κόμμα που επέστρεψε χρήματα είναι το ΑΚΕΛ. Η κ. Ελένη Θεοχάρους, του Κινήματος Αλληλεγγύη, αναμένει επίσημη ενημέρωση για το ποσό που θα πρέπει να επιστραφεί. Από την άλλη, ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, κατέστησε σαφές, από την πρώτη στιγμή που ηγέρθη το ζήτημα, ότι δεν θα επιστρέψει το ποσό των €47.321, καθώς θεωρεί ότι σωστά καταβλήθηκε στο κόμμα. Η δε Συμμαχία Πολιτών βρίσκεται υπό εκκαθάριση, με τη Δημοκρατία να μην περιλαμβάνεται στους πιστωτές.
