Με χθεσινή επιστολή του προς την πρόεδρο της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, ζητά όπως παγώσει προσωρινά από το Λογιστήριο της Βουλής η καταβολή της κρατικής χορηγίας προς τα κόμματα για το έτος 2026, ύψους €7 εκατ., μέχρι να γνωματεύσει ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, κατά πόσο ενδείκνυται να συμψηφιστούν τα €2,6 εκατ. που έλαβαν κόμματα παράνομα ως κρατική χορηγία κατά τα έτη 2018 και 2021. Δηλαδή, εάν τα εν λόγω ποσά θα πρέπει να αφαιρεθούν από τα €7 εκατ. που πρόκειται να λάβουν τα κόμματα για φέτος.
Τη γνωμάτευση από τον γενικό εισαγγελέα ζήτησε χθες με επιστολή του ο κ. Παπακωνσταντίνου, αξιοποιώντας τη χρονική συγκυρία, καθώς εντός της εβδομάδας το Λογιστήριο της Βουλής δρομολογεί την κατάθεση των εμβασμάτων προς τα κόμματα. Συγκεκριμένα, θα λάβουν, στρογγυλοποιημένα, τα εξής ποσά ως κρατική χορηγία για το έτος 2026: ΔΗΣΥ - €1.980.000, ΑΚΕΛ - €1.620.000, ΔΗΚΟ - €890.000, ΕΛΑΜ - €591.000, ΕΔΕΚ - €587.000, ΔΗΠΑ - €546.000 και Κίνημα Οικολόγων - €434.000.
Το ζήτημα των οφειλών των €2,6 εκατ. από τα κόμματα εκκρεμεί προς ρύθμιση τα τελευταία πέντε χρόνια, καθώς το Υπουργείο Οικονομικών και η Νομική Υπηρεσία, αφενός, και η Βουλή, αφετέρου, ερίζουν ως προς το ποιος φέρει την ευθύνη διεκδίκησης της επιστροφής τους.
Σημειώνεται ότι ο Γενικός Λογιστής, Ανδρέας Αντωνιάδης, με επιστολή του στις 25/2/2025 προς την πρόεδρο της Βουλής ζήτησε την εφαρμογή της διαδικασίας του συμψηφισμού με την καταβολή της κρατικής χορηγίας του έτους 2026. Στον αντίποδα, η Βουλή υποστηρίζει ότι δεν νομιμοποιείται να προβεί σε συμψηφισμούς ούτε να εισπράξει τα €2,6 εκατ. μέσω της νομικής οδού, υποδεικνύοντας ότι η σχετική αρμοδιότητα ανήκει στον Γενικό Εισαγγελέα. Ωστόσο, ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης, ο οποίος αποφάνθηκε ότι η κρατική χορηγία για το έτος 2021 καταβλήθηκε λανθασμένα, μέχρι και σήμερα δεν έχει προβεί στη λήψη νομικών μέτρων εναντίον των κομμάτων.
Εξαιτίας της αδικαιολόγητης απραξίας που παρατηρείται, η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποίησε, με έκθεσή της τον περασμένο Ιούνιο, ότι υφίσταται σοβαρό ενδεχόμενο η Κυπριακή Δημοκρατία να απολέσει τελικά τα €2,6 εκατ.
Οι παράνομες χορηγίες
Έκτακτη κρατική χορηγία για τις προεδρικές εκλογές του 2018. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, και τα οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα που έλαβαν έκτακτη κρατική χρηματοδότηση για τις προεδρικές εκλογές του 2018 οφείλουν να επιστρέψουν στο κράτος ποσό €2.091.200, το οποίο αφορά την αδαπάνητη έκτακτη κρατική χορηγία που έλαβαν.
Η έκτακτη κρατική χορηγία, συνολικού ύψους €2,5 εκατ., παραχωρήθηκε στα οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα με σκοπό την κάλυψη των εκλογικών τους δαπανών. Ωστόσο, αντί να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτό, οι υποψήφιοι επωμίστηκαν το κόστος της προεκλογικής εκστρατείας μέσω ιδιωτικών χορηγιών που εξασφάλισαν, ενώ τα κόμματα οικειοποιήθηκαν το δημόσιο χρήμα για την κάλυψη λειτουργικών τους εξόδων. Με βάση τη νομοθεσία που ίσχυε κατά τον επίμαχο χρόνο, η έκτακτη κρατική χορηγία καταβαλλόταν αποκλειστικά για την κάλυψη των προεκλογικών δαπανών. Συνεπώς, τα ποσά που δεν δαπανήθηκαν από τα κοινοβουλευτικά κόμματα θα έπρεπε να επιστραφούν στο δημόσιο ταμείο.
Τακτική χορηγία για το έτος 2021. Όπως διαπίστωσε η Ελεγκτική Υπηρεσία, η τακτική χρηματοδότηση των κοινοβουλευτικών κομμάτων για το έτος 2021, ύψους €6.649.451, κατανεμήθηκε τον Φεβρουάριο του 2021 με βάση τα ποσοστά που είχαν λάβει στις βουλευτικές εκλογές του 2016. Ως αποτέλεσμα, τα κόμματα που εισήλθαν στη Βουλή μετά τις εκλογές του Μαΐου 2021 δεν έλαβαν ούτε ένα ευρώ κρατικής χορηγίας για το συγκεκριμένο έτος. Εάν δεν αλλάξει κάτι, το ίδιο αναμένεται να παρατηρηθεί και στις βουλευτικές εκλογές του ερχόμενου Μαίου. Η κρατική χορηγία για το έτος 2026 θα κατανεμηθεί τον Ιανουάριο και τα νέα κόμματα που θα πετύχουν την είσοδό τους στη Βουλή θα μείνουν με άδεια ταμεία.
Με βάση τη γνωμάτευση του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Σάββα Αγγελίδη, το Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε από τέσσερα κόμματα να επιστρέψουν το συνολικό ποσό των €577.511, το οποίο είχαν λάβει ως κρατική χορηγία για το έτος 2021 χωρίς να το δικαιούνται, ως εξής: Συμμαχία Πολιτών – €277.429, Κίνημα Αλληλεγγύη – €251.203, ΔΗΚΟ – €47.321 και ΑΚΕΛ – €1.558. Με την ανάκτηση του ποσού των €577.511, αυτό θα πρέπει να ανακατανεμηθεί στα υπόλοιπα πέντε κόμματα ως εξής: ΔΗΠΑ – €318.591, ΕΛΑΜ – €145.750, ΕΔΕΚ – €59.305, ΔΗΣΥ – €37.069 και Κίνημα Οικολόγων – €16.796.
Μέχρι σήμερα, το μόνο κόμμα που επέστρεψε χρήματα είναι το ΑΚΕΛ. Η Ελένη Θεοχάρους, του Κινήματος Αλληλεγγύη που δεν υφίσταται πλέον, αναμένει επίσημη ενημέρωση για το ποσό που θα πρέπει να επιστρέψει στο κρατικό ταμείο. Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, κατέστησε σαφές ότι δεν θα επιστρέψει το ποσό των €47.321, καθώς θεωρεί ότι σωστά καταβλήθηκε στο κόμμα. Η δε Συμμαχία Πολιτών τελεί υπό εκκαθάριση, με τη Δημοκρατία να μην περιλαμβάνεται μεταξύ των πιστωτών.
Βουλή: Δεν είναι δική μας ευθύνη
Σε επιστολή που στάλθηκε από τη τέως γενική διευθύντρια της Βουλής, Τασούλα Ιερωνυμίδου, προς τον Γενικό Εισαγγελέα και το Υπουργείο Οικονομικών πριν από σχεδόν πέντε χρόνια, και συγκεκριμένα στις 8/8/2021, αναλύονται οι λόγοι για τους οποίους η Βουλή θεωρεί ότι δεν νομιμοποιείται να εισπράξει τα €2,6 εκατ. από τα κόμματα, είτε μέσω νομικών μέτρων είτε με συμψηφισμούς, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα επιχειρήματα:
1 Η Βουλή, θεσμικά, αποτελεί συνταγματική εξουσία και όχι οντότητα της γενικής κυβέρνησης ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που λαμβάνει κρατική χορηγία, δάνεια ή εγγυήσεις. Ούτε διαθέτει έσοδα ώστε να μπορεί να λαμβάνει μέτρα για την είσπραξή τους και/ή την ανάκτηση ποσών και, συναφώς, ούτε ενάγει ούτε ενάγεται.
2 Το κονδύλι που έχει προϋπολογιστεί και περιληφθεί στον προϋπολογισμό της Βουλής για την κρατική χορηγία δεν αποτελεί, σε κάθε περίπτωση, έσοδο ώστε ο ελέγχων λειτουργός της Βουλής να δύναται, βάσει των διατάξεων του περί Δημοσιονομικής Ευθύνης και του Δημοσιονομικού Πλαισίου Νόμου, να εντέλλεται να ενεργήσει προς είσπραξή του.
3 Το ύψος της κρατικής χορηγίας καθορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, περιλαμβάνεται στον κρατικό προϋπολογισμό και κατανέμεται βάσει της διαδικασίας που προβλέπεται στο ίδιο άρθρο. Συνεπώς, η Βουλή δεν διαθέτει προϋπολογισθέν αποθεματικό και, συνταγματικά, δεν έχει ούτε τη δυνατότητα κάλυψης, είτε τώρα είτε στο μέλλον, οποιουδήποτε ποσού τυχόν απαιτηθεί για σκοπούς ικανοποίησης πολιτικών κομμάτων που έχουν δικαίωμα σε τακτική χρηματοδότηση, λ.χ. μέσω συμπληρωματικού προϋπολογισμού.
