Μετά το αμφιλεγόμενο βίντεο, στο οποίο γίνεται λόγος για πρακτικές που εξασφαλίζουν πρόσβαση στο Προεδρικό Μέγαρο με αντίτιμο χρήματα, η κυβέρνηση αρνήθηκε χθες κατηγορηματικά οποιαδήποτε παρατυπία, κάνοντας λόγο για «business as usual», με τις αρμόδιες Αρχές να επικεντρώνονται με οδηγίες της στον εντοπισμό του προσώπου ή των προσώπων που δημιούργησαν το βίντεο, παρά σε όσα αυτό ενδεχομένως αποκαλύπτει.
Το βίντεο, αγνώστου προέλευσης, που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης «X», περιλαμβάνει πλάνα από κρυφές κάμερες, στα οποία φερόμενοι επενδυτές συνομιλούν, σε ξεχωριστές συναντήσεις, με τον πρώην υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη, τον διευθύνοντα σύμβουλο του Ομίλου Cyfield Γιώργο Χρυσοχόο και τον διευθυντή του Προεδρικού Γραφείου Χαράλαμπο Χαραλάμπους, σχετικά με τρόπους πραγματοποίησης δωρεών που φέρονται να αποσκοπούν στην εξασφάλιση πρόσβασης και εύνοιας από το Προεδρικό Μέγαρο. Στις συζητήσεις γίνεται συχνή αναφορά και στο ταμείο κοινωνικής στήριξης της Πρώτης Κυρίας, ενώ ο κ. Λακκοτρύπης εμφανίζεται επίσης να συζητά δωρεές σε μετρητά ως τρόπο υπέρβασης του ανώτατου ορίου του ενός εκατομμυρίου ευρώ για τις προεκλογικές εκστρατείες.
Πρόεδρος: Business as usual
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, στη μοναδική τοποθέτησή του για το θέμα το απόγευμα της Παρασκευής, εμφανίστηκε αμετακίνητος, προκαλώντας οποιονδήποτε να προσκομίσει αποδείξεις για παράνομη χρηματοδότηση. Τόνισε ότι οι εταιρείες που επιθυμούν να επενδύσουν στην Κύπρο «οφείλουν επίσης να προσφέρουν κοινωνικές συνεισφορές, στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, προς το κράτος».
Αστυνομικοποίηση του θέματος
Έτσι την ώρα που η κυβέρνηση υιοθετεί τη στάση «δεν υπάρχει τίποτα να δει κανείς εδώ, προχωράμε», οι νομικές και αστυνομικές υπηρεσίες επικεντρώνουν τις έρευνές τους στην προέλευση του βίντεο, διερευνώντας το ενδεχόμενο «υβριδικών ενεργειών» από ξένους παράγοντες. Και ενώ αρχικά υπήρξε εκκωφαντική σιωπή, η Νομική Υπηρεσία επιβεβαίωσε αργότερα την Παρασκευή ότι «δόθηκαν συγκεκριμένες οδηγίες προς τις αρμόδιες Αρχές» σε σχέση με το βίντεο, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.
Σύμφωνα με πηγές του «Πολίτη», μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο, ο Πρόεδρος είχε συναντήσεις με τον Γενικό Εισαγγελέα, λειτουργούς της Νομικής Υπηρεσίας και άλλες υπηρεσίες, περιλαμβανομένης της ΚΥΠ, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο πρόκειται για προϊόν «υβριδικής δραστηριότητας» με στόχο την υπονόμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ιδιαίτερα καθώς η δημοσιοποίηση του βίντεο έγινε μία ημέρα μετά την τελετή έναρξης της κυπριακής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας, Βύρωνας Βύρωνος, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι η αστυνομική έρευνα βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και ότι είναι ακόμη νωρίς για να αξιολογηθεί η γνησιότητα του υλικού ή να εξαχθούν συμπεράσματα ως προς την προέλευσή του. Ο κ. Βύρωνος ανέφερε ότι η έρευνα δεν περιορίζεται σε ένα μόνο αδίκημα, όπως η παράνομη καταγραφή ιδιωτικών συνομιλιών. «Όλα τα αδικήματα που ενδέχεται να προκύψουν από την έρευνα θα εξεταστούν», είπε.
Δεδομένου ότι η έρευνα κινήθηκε κατόπιν καταγγελίας του πρώην υπουργού, μένει να διαφανεί κατά πόσο οι ίδιες αρμόδιες Αρχές θα επεκτείνουν τη διερεύνηση –πέραν του ζητήματος της προέλευσης του βίντεο– ώστε να καλύψει όλα τα πιθανά ποινικά αδικήματα που ενδέχεται να προκύψουν, περιλαμβανομένου και του περιεχομένου του.
Εξαφάνιση ψηφιακών αποτυπωμάτων
Μετά τη δημοσίευση του βίντεο πάντως, οι «επενδυτές» και κάθε ίχνος της ψηφιακής τους παρουσίας εξαφανίστηκαν. Οι ηλεκτρονικοί λογαριασμοί αλληλογραφίας και η ιστοσελίδα της εταιρείας τέθηκαν εκτός λειτουργίας, χωρίς να απομένει κάποιο εμφανές ψηφιακό αποτύπωμα.
Ακόμη και αν το βίντεο αποδειχθεί ότι αποτελεί παγίδευση, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι και οι τρεις εμπλεκόμενοι –εκ των οποίων οι δύο παραδέχονται ότι συναντήθηκαν με τους λεγόμενους επενδυτές– εμφανίζονται σε οπτικό υλικό να συζητούν μια σειρά από δυνητικά αμφιλεγόμενες πρακτικές: από χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών σε μετρητά έως εξαιρετικά προνομιακή πρόσβαση στους διαδρόμους της εξουσίας, με τη χρήση δωρεών ως μέσου ενδεχόμενης εξαγοράς εύνοιας, αλλά και φερόμενες παρεμβάσεις στις Βρυξέλλες για το ποιοι θα περιληφθούν σε καταλόγους κυρώσεων.
Σε ό,τι αφορά το επιχείρημα ότι οι δηλώσεις αποσπάστηκαν εκτός πλαισίου, σε αντίθεση με την έρευνα του Al Jazeera για τα «χρυσά» διαβατήρια της Κύπρου, πίσω από το συγκεκριμένο βίντεο δεν βρίσκεται κάποιο δημοσιογραφικό Μέσο, ούτε υπάρχει τρόπος να ζητηθεί το πλήρες, αμοντάριστο υλικό –όπως συνέβη τότε στο πλαίσιο δικαστικών διαδικασιών στην Κύπρο.
Ωρίμαζε εδώ και καιρό
Διάφορες φήμες κυκλοφορούν σχετικά με την πιθανή προέλευση του βίντεο. Αξιόπιστη πηγή ανέφερε στον «Πολίτη» ότι, μέχρι στιγμής, οι ενδείξεις δείχνουν τη Ρωσία ως πιθανό παράγοντα πίσω από τη δημιουργία του. Τα στοιχεία που έρχονται στο φως σκιαγραφούν μια μακρά και προσεκτικά δομημένη αλυσίδα επαφών μεταξύ προσώπων που εμφανίζονταν ως επενδυτές και παραγόντων που βρίσκονται κοντά στο Προεδρικό Μέγαρο. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Πολίτη», η προσέγγιση ξεκίνησε σχεδόν πριν από δύο χρόνια και περιελάμβανε επαναλαμβανόμενες συναντήσεις στο εξωτερικό. Όπως προκύπτει, οι λεγόμενοι επενδυτές προσέγγισαν αρχικά τον Γιώργο Λακκοτρύπη πριν από σχεδόν δύο χρόνια, εκφράζοντας ενδιαφέρον για επένδυση ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ στον τομέα της ενέργειας στην Κύπρο. Σταδιακά ανέπτυξαν μαζί του επαγγελματική σχέση, προσλαμβάνοντάς τον ως αμειβόμενο σύμβουλο.
Οι ούτω καλούμενοι επενδυτές δήλωναν ότι εκπροσωπούσαν εταιρεία με έδρα την Ολλανδία υπό την επωνυμία Stratix Wealth. Παρότι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στο Λονδίνο και στην Ολλανδία, αυτές δεν έγιναν ποτέ στα γραφεία της προαναφερθείσας εταιρείας αλλά σε ξενοδοχεία και εστιατόρια.
Μετά τη δημοσιοποίηση τού υπό εξέταση υλικού στο οποίο εμφανίζεται ο κ. Λακκοτρύπης να συνομιλεί με τους φερόμενους επενδυτές ο ίδιος υπέβαλε καταγγελία στην Αστυνομία, ενώ χθες το απόγευμα μετέβη στα κεντρικά γραφεία του ΤΑΕ Αρχηγείου, όπου κατέθεσε και παρέδωσε στοιχεία, περιλαμβανομένων τραπεζικών καταστάσεων και αποδείξεων.
Fact Check Cyprus
Το Κέντρο Fact Check Cyprus για την Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης, που εδρεύει στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, εξέτασε το βίντεο καθώς και τον λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που το δημοσίευσαν. Σύμφωνα με το Κέντρο, το βίντεο παρουσιάζεται ως «διαρροή» και αναδημοσιεύτηκε από λογαριασμό στην πλατφόρμα «X» με το όνομα «Emily Thompson», ο οποίος ισχυρίζεται ότι ανήκει σε «ανεξάρτητη αναλύτρια». Πρόκειται για λογαριασμό με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος δημιουργήθηκε το 2022 αλλά έλαβε «επαλήθευση» στο «X» μόλις τον περασμένο μήνα. Δεν έχει εντοπιστεί καμία δημόσια ή επαληθεύσιμη πληροφορία που να επιβεβαιώνει την πραγματική ταυτότητα του προσώπου πίσω από τον λογαριασμό.
Μιλώντας στον «Πολίτη», ο Théophile Bloudanis από το Fact Check Cyprus ανέφερε ότι η ομάδα δεν εντόπισε ενδείξεις χρήσης τεχνητής νοημοσύνης ή περιεχομένου τύπου deepfake. Το υλικό, όπως παρουσιάζεται, δεν φαίνεται να περιλαμβάνει εικονικά πρόσωπα ή κατασκευασμένο οπτικό περιεχόμενο. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο μοντάζ, επιλεκτικών αποσπασμάτων ή άλλων μορφών χειραγώγησης.
Φαρμακευτική εταιρεία
Σε ένα απόσπασμα του βίντεο, ο Γιώργος Λακκοτρύπης εμφανίζεται να συζητά υπηρεσίες που παρείχε σε φαρμακευτική εταιρεία, της οποίας η μητρική εταιρεία περιλαμβάνει πρόσωπα που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων. Ο πρώην υπουργός φέρεται να αναφέρει στους «επενδυτές» ότι μίλησε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ώστε «η Κύπρος να τηρήσει σκληρή στάση στην ΕΕ» με στόχο να μην επιβληθούν κυρώσεις σε ένα από τα τρία πρόσωπα, ενώ φέρεται επίσης να έφερε τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας σε επαφή με τον Πρόεδρο, αφού προηγουμένως είχε γίνει δωρεά ύψους 75.000 ευρώ προς το κράτος.
Η εταιρεία Remedica εξέδωσε ανακοίνωση την Παρασκευή διαψεύδοντας ότι προέβη σε δωρεές προς όφελος του Προέδρου Χριστοδουλίδη, ενώ ταυτόχρονα ανέφερε ότι η εταιρεία LetterOne «δεν τελεί υπό καθεστώς κυρώσεων και είναι πλήρως διαχωρισμένη από τους μετόχους της που υπόκεινται σε κυρώσεις. Οι μετοχικές συμμετοχές των εν λόγω ατόμων είναι δεσμευμένες, τα άτομα αυτά δεν ασκούν καμία επιρροή ούτε αποκομίζουν οποιοδήποτε όφελος από τη LetterOne και η LetterOne δεν τους εκπροσωπεί ούτε ενεργεί εξ ονόματός τους. Διευκρινίζει επίσης ότι τον Ιούλιο του 2025 προχώρησε σε δωρεά ύψους 75.000 ευρώ προς το επίσημο Ταμείο Στήριξης Πυρόπληκτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
*Συμμετοχή στο ρεπορτάζ και από Γιάννη Σεϊτανίδη
