Κάθε φορά που η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει, ανακαλύπτουμε ξανά το ίδιο πρόβλημα. Η Κύπρος είναι μια χώρα εξαιρετικά εξαρτημένη από το αυτοκίνητο και, κατ’ επέκταση, από τις διεθνείς τιμές των καυσίμων. Το νέο ενεργειακό σοκ κάνει ξανά ορατό το πρόβλημα. Συζητάμε και ζητούμε νέα μέτρα στήριξης, αλλά καμία βοήθεια από το κράτος δεν μπορεί να εξαλείψει το πρόβλημα του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Θα συνεχίσουμε να χρειαζόμαστε το αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις μας.
Εδώ και δεκαετίες μιλάμε για την ανάγκη ανάπτυξης των δημόσιων μεταφορών. Σχέδια, μελέτες, στρατηγικές βιώσιμης κινητικότητας και πολλές εξαγγελίες έχουν περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο και τα συρτάρια των υπηρεσιών. Η συζήτηση για καλύτερα λεωφορεία, αξιόπιστα δρομολόγια, συνδέσεις των πόλεων, προαστιακό σιδηρόδρομο ή άλλα μέσα σταθερής τροχιάς επανέρχεται, κάνει κύκλους, με αξιοθαύμαστη συνέπεια.
Αυτό που δεν υπήρξε με την ίδια συνέπεια είναι η πολιτική πίστη στην ανάγκη να δημιουργηθεί ένα πραγματικό σύστημα δημόσιων μεταφορών.
Γιατί, αν είχαμε πιστέψει πραγματικά στις δημόσιες μεταφορές, σήμερα δεν θα μιλούσαμε απλώς για την ανάγκη να «ενθαρρύνουμε» τους πολίτες να αφήσουν το αυτοκίνητο. Θα υπήρχε ένα δίκτυο αρκετά αξιόπιστο ώστε να μπορούν πράγματι να το κάνουν.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι Κύπριοι αγαπούν υπερβολικά τα αυτοκίνητά τους. Είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχουν εναλλακτική. Για να πάει κάποιος στη δουλειά, να μεταφέρει τα παιδιά στο σχολείο, να κάνει τα ψώνια του ή να μετακινηθεί μεταξύ πόλεων, το αυτοκίνητο παραμένει συχνά η μόνη πρακτική επιλογή.
Και σήμερα πληρώνουμε έναν βαρύ λογαριασμό για την έλλειψη εναλλακτικών επιλογών μετακίνησης.
Όταν το πετρέλαιο ακριβαίνει, δεν αυξάνεται απλώς το κόστος μιας διαδρομής. Αυξάνεται το κόστος της καθημερινότητας. Περισσότερα χρήματα για καύσιμα σημαίνουν λιγότερα διαθέσιμα για τρόφιμα, ενοίκιο, δάνεια, εκπαίδευση, ψυχαγωγία. Για μια οικογένεια που χρειάζεται δύο αυτοκίνητα επειδή δεν υπάρχει αξιόπιστη δημόσια συγκοινωνία, η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε διπλή επιβάρυνση.
Αυτό είναι και το πολιτικό κόστος της διαχρονικής αδράνειας. Οι δημόσιες μεταφορές δεν είναι απλώς περιβαλλοντική πολιτική. Είναι οικονομική πολιτική, κοινωνική πολιτική και πολιτική ενεργειακής ασφάλειας.
Η ενεργειακή ανεξαρτησία δεν αφορά μόνο τις ποσότητες φυσικού αερίου ή τις ανανεώσιμες πηγές. Αφορά και το πόσο εξαρτημένος είναι ο πολίτης από το αυτοκίνητό του.
Ας είμαστε ειλικρινείς, οι πολιτικοί μας δεν πίστεψαν πραγματικά στις δημόσιες μεταφορές. Υλοποίησαν το ελάχιστο και αυτό δεν είναι αρκετό.
