Ρωτάς δημόσια αν κάποιος πρέπει να εισπράττει εφάπαξ ή σε δόσεις το συνταξιοδοτικό του απόθεμα. Αναφέρεις, ενδεικτικά, ότι θα μπορούσε να εισπράττει το 10% εφάπαξ και το υπόλοιπο σε περιοδικές δόσεις. Ξεκάθαρο ότι πρόκειται για παράδειγμα, με στόχο να προκαλέσεις προβληματισμό. Αμέσως κάποιοι το παρουσιάζουν ως συγκεκριμένη πρόταση, με στόχο να απαξιώσουν την προσπάθεια μεταρρύθμισης.
«Ναι» στην κατάργηση του ορίου συνταξιοδότησης
Γιατί κάποιος να «υποχρεώνεται» να συνταξιοδοτηθεί στα 65 και όχι στα 60, στα 70 ή ακόμη και στα 80; Και γιατί όποιος επιθυμεί να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα να μην μπορεί να το πράξει, αποδεχόμενος φυσικά τις οικονομικές συνέπειες της επιλογής του;
Κάτι ανάλογο συνέβη με τις δηλώσεις του υπουργού για το ενδεχόμενο αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης. Ένα ενδεχόμενο που όλοι γνωρίζουν ότι υπάρχει.
Για να μην υπάρχουν, όμως, απορίες για το δεύτερο, επαναλαμβάνω ότι θεωρώ το υποχρεωτικό όριο συνταξιοδότησης έναν παραλογισμό, μια μορφή ηλικιακού ρατσισμού, για τον οποίο σίγουρα θα μας επικρίνουν οι επόμενες γενιές.
Γιατί κάποιος να «υποχρεώνεται» να συνταξιοδοτηθεί στα 65 και όχι στα 60, στα 70 ή ακόμη και στα 80; Και γιατί όποιος επιθυμεί να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα να μην μπορεί να το πράξει, αποδεχόμενος φυσικά τις οικονομικές συνέπειες της επιλογής του;
Αντί να συζητούμε κατά πόσο το όριο πρέπει να είναι τα 63, τα 65 ή τα 67 χρόνια, θα έπρεπε να διερωτηθούμε γιατί χρειάζεται να υπάρχει οποιοδήποτε υποχρεωτικό όριο.
Η λύση είναι σχετικά απλή ως προς τη φιλοσοφία της. Ο καθένας να αποφασίζει πότε επιθυμεί να συνταξιοδοτηθεί και το ύψος της σύνταξής του να καθορίζεται από δύο βασικούς παράγοντες: το συνταξιοδοτικό απόθεμα που του αναλογεί και το αναμενόμενο υπόλοιπο της ζωής του.
Ενδεχομένως η πολιτεία να καθορίζει ένα ελάχιστο επίπεδο σύνταξης, συνδεδεμένο με το όριο της φτώχειας, μετά την εξασφάλιση του οποίου ο πολίτης θα μπορεί να αποφασίζει ελεύθερα αν θα συνταξιοδοτηθεί.
Η αρμόδια στατιστική αρχή θα δημοσιεύει περιοδικά πίνακες προσδόκιμου ζωής. Με βάση αυτούς και τις αναγκαίες αναλογιστικές παραμέτρους θα υπολογίζεται η σύνταξη που δικαιούται ο καθένας. Όποιος συνταξιοδοτείται νωρίτερα θα λαμβάνει μικρότερη μηνιαία σύνταξη, ενώ όποιος συνεχίζει να εργάζεται και να συνεισφέρει θα εξασφαλίζει μεγαλύτερη. Απλό και δίκαιο.
Έτσι, η επιλογή θα ανήκει στον πολίτη, χωρίς να επιβαρύνονται αδικαιολόγητα το συνταξιοδοτικό σύστημα και οι υπόλοιποι ασφαλισμένοι.
Αυτό οφείλει να διασφαλίζει το κράτος: ένα διαφανές, αναλογιστικά δίκαιο και οικονομικά βιώσιμο σύστημα. Όχι να αναλώνεται σε ατέρμονα παζάρια με συντεχνίες και οργανωμένα σύνολα για το «σωστό» ηλικιακό όριο και τις εξαιρέσεις κάθε ομάδας.
Υπάρχει, βεβαίως, και μια δεύτερη παράμετρος. Η κατάργηση του υποχρεωτικού ορίου συνταξιοδότησης προϋποθέτει επανακαθορισμό του πλαισίου τερματισμού της εργοδότησης. Θα ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για εργαζομένους 25, 45 ή 85 ετών;
Δεν θα επιχειρήσω να εισηγηθώ συγκεκριμένες ρυθμίσεις. Το ζήτημα απαιτεί σοβαρή μελέτη από ειδικούς και τεχνοκράτες.
Το ζητούμενο είναι να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε την ηλικία ως αυθαίρετο κριτήριο καθορισμού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Η συνταξιοδότηση πρέπει να αποτελεί προσωπική επιλογή, με οικονομικές συνέπειες που καθορίζονται από αντικειμενικούς κανόνες. Όχι αποτέλεσμα πολιτικών συμβιβασμών και συντεχνιακών παζαριών.
Υ.Γ.
Αν είναι τόσο απλό, γιατί υπάρχουν οι αντιδράσεις από κάποιους; Θέμα ενός άλλου άρθρου. Υπάρχουν εξηγήσεις.
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







