Η προεκλογική μάχη του 2028

Header Image

Οι οριστικοί συσχετισμοί και το περιεχόμενο της προεδρικής αναμέτρησης, δεν θα ξεκαθαρίσουν πλήρως, προτού αποφασίσει και το ΑΚΕΛ ποιον υποψήφιο θα στηρίξει, κάτι που αναμένεται την άνοιξη. Τον Μάρτιο τοποθετείται επίσης η τυπική εξαγγελία που θα κάνει ο νυν Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης. Έτσι προβλέπεται να αρχίσει η «μάχη των τριών πόλων» εξουσίας.

Οι πολιτικές δυνάμεις στην Κύπρο προετοιμάζονται εντατικά για την κορυφαία εκλογική αναμέτρηση, τις προεδρικές εκλογές του 2028. Τις διεργασίες θα πυροδοτήσει ο ΔΗΣΥ στις 28 Νοεμβρίου, επιλέγοντας τον προεδρικό υποψήφιό του. Το χρίσμα διεκδικούν ο Αβέρωφ Νεοφύτου, πρώην πρόεδρος του κόμματος, και ο Γιώργος Παμπορίδης, πρώην υπουργός.

Οι οριστικοί συσχετισμοί και το περιεχόμενο της προεδρικής αναμέτρησης, όμως, δεν θα ξεκαθαρίσουν πλήρως, προτού αποφασίσει και το ΑΚΕΛ ποιον υποψήφιο θα στηρίξει, κάτι που αναμένεται την άνοιξη. Τον Μάρτιο τοποθετείται επίσης η τυπική εξαγγελία που θα κάνει ο νυν πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης. Έτσι προβλέπεται να αρχίσει η “μάχη των τριών πόλων” εξουσίας.

 

Η αναμέτρηση ανοίγει

Στα σχεδόν τέσσερα χρόνια της διακυβέρνησης Χριστοδουλίδη, παρά τα πολλαπλά προβλήματα και τις προκλήσεις, η πολιτική αντιπαράθεση δεν είχε κέντρο βάρους και ανταγωνισμό επιχειρημάτων. Συχνά έμοιαζε ανούσια: “τι είπε ο Πρόεδρος, πώς σχολιάζουν τα κόμματα”. Τα πλείστα ζητήματα αφορούσαν την τρέχουσα πολιτική διαχείριση. Αυτό μπορεί τώρα να αλλάξει γιατί θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την κάλπη.

Ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ —και αργότερα εκείνος του ΑΚΕΛ— θα κινητοποιήσει δυνάμεις, θα διαμορφώσει προγραμματικές θέσεις και θα προκαλέσει την πολιτική αντιπαράθεση με τον Χριστοδουλίδη. Μόνο έτσι θα δοκιμαστεί στην πράξη η δημοκρατική διαδικασία. Με την έννοια αυτή, η 28η Νοεμβρίου πιθανόν να σηματοδοτήσει τη μετάβαση από την «καθώς πρέπει» πολιτική κατάσταση στο πραγματικό πεδίο της πολιτικής διαπάλης.

Ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ θα έχει βασικό αντίπαλο τον νυν πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη που στηρίζεται από το ΔΗΚΟ και εμμέσως από το ΕΛΑΜ. Ο αντίπαλος είναι δεξιός και αυτοπροσδιορίζεται ως εκφραστής του κοινωνικού φιλελευθερισμού που παραπέμπει στις αρχές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Συνεπώς, είναι ανταγωνιστής του ΔΗΣΥ και στοχεύει σε παρόμοια δεξαμενή ψήφων. Ο προεδρικός υποψήφιος του ΔΗΣΥ δεν έχει άλλη επιλογή παρά να δώσει περισσότερο περιεχόμενο στις πολιτικές του θέσεις και να αναδείξει διακριτά στοιχεία διαφοροποίησης: οικονομία, ακρίβεια, ανισότητες, διαφθορά, μεταρρυθμίσεις και στο βάθος …το άλυτο Κυπριακό.

 

Τα προνόμια της εξουσίας

Ο Χριστοδουλίδης, όπως ο εκάστοτε πρόεδρος, έχει τη θεμιτή προσωπική φιλοδοξία να διεκδικήσει επανεκλογή για να “συμπληρώσει το έργο του” στο χρονικό όριο μιας δεκαετίας. Όμως, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας απολαμβάνει προνόμια άσκησης εξουσίας, ασύγκριτα περισσότερα από όσα συνήθως προσφέρονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το προεδρικό σύστημα του δίνει την ευχέρεια να κυβερνά χωρίς να εξαρτάται ευθέως από κάποια κοινοβουλευτική εξουσία. Οι εκτενείς εξουσίες που του παρέχει το σύνταγμα του επιτρέπουν να ελέγχει τον κρατικό μηχανισμό με ένα εκτενές σύστημα διορισμών εκτελεστικών αξιωματούχων.

Ο Χριστοδουλίδης έχει κάνει πλήρη αξιοποίηση των προεδρικών προνομίων του. Ο ευρύς κρατικός μηχανισμός έχει αυξηθεί κατά 8%, με 6 χιλιάδες επιπλέον άτομα την περίοδο 2022–2026. Διορίστηκαν ή αντικαταστάθηκαν εκατοντάδες άλλοι εκτελεστικοί αξιωματούχοι και μέλη διοικητικών συμβουλίων. Η διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη διατείνεται ότι διασφαλίζει την αξιοκρατία, αλλά η εικόνα που έχει η κοινή γνώμη είναι πολύ αρνητική: το 82% των ερωτηθέντων δήλωσε δυσαρεστημένο από τις κυβερνητικές επιδόσεις στην αξιοκρατία και την πάταξη της διαφθοράς (δημοσκόπηση RAI, 8/11).

Χωρίς αξιόμαχη αντιπολίτευση και παρά το πλήθος προβλημάτων, ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται συχνά να αναμετριέται με τον …εαυτό του και με τις προεκλογικές υποσχέσεις που έδωσε, πολλές από τις οποίες διαψεύστηκαν ή εκπληρώθηκαν μόνο μερικώς. Η δημοσκόπηση της RAI έδειξε ότι το 65% των ερωτηθέντων δήλωσε δυσαρεστημένο από το κυβερνητικό έργο και μόλις το 33% ικανοποιημένο. Πρόκειται για ιδιαίτερα αρνητικά ποσοστά ικανοποίησης, τα οποία ιστορικά κυμαίνονταν πάνω από το 50% για τον εκάστοτε πρόεδρο. 

 

Η θέση του ΑΚΕΛ

Το ΑΚΕΛ είναι ο ιδεολογικός αντίπαλος του Χριστοδουλίδη, αλλά από το 2013, με το άδοξο τέλος της προεδρίας Χριστόφια, μέσα στον κυκεώνα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, το ιστορικό κόμμα της αριστεράς έχασε τρεις φορές τις εκλογές. Ηττήθηκε δύο φορές από τον ΔΗΣΥ (περίοδος Αναστασιάδη), ενώ το 2023 βρήκε μπροστά του τον Χριστοδουλίδη. Η θέση του ΑΚΕΛ, παρά τη μερική ανάκαμψή του στις βουλευτικές του Μαίου, δεν έχει βελτιωθεί, γιατί βλέπει να κυβερνά ο Χριστοδουλίδης με το ΔΗΚΟ και άλλες μικρότερες δυνάμεις που κάποτε θεωρούσε και δικούς του δυνητικούς συμμάχους.

Ο Χριστοδουλίδης ξέρει την αδυναμία της αριστεράς και στρέφει όλη την εκλογική προσπάθειά του στον ΔΗΣΥ. Η αλήθεια είναι ότι η εκλογή του επηρέασε πολύ περισσότερο την πολιτική θέση του ΔΗΣΥ από εκείνη του ΑΚΕΛ. Η ηγεσία του ΔΗΣΥ υπό την Αννίτα Δημητρίου βρέθηκε συνεχώς να αμφιταλαντεύεται, κάτω από την επιρροή που ασκούσε στο κόμμα ο τέως Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης προς όφελος του Χριστοδουλίδη. Το καλοκαίρι του 2025 η Δημητρίου ήταν δέκτης πρότασης να ανταμειφθεί με τους μισούς υπουργούς προκειμένου να προσχωρήσει στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Δεν αποτόλμησε ένα τέτοιο βήμα γιατί είχε επίγνωση των προεκτάσεων, αλλά έμεινε αναποφάσιστη, πατώντας σε δύο βάρκες. Αυτός είναι ίσως ο ουσιαστικός λόγος που αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του προεδρικού χρίσματος.

Στις βουλευτικές τον Μάιο, ο ΔΗΣΥ έλαβε 27%, ένα ποσοστό που αποδεικνύει την ανθεκτικότητά του σε πιέσεις κυρίως από την πλευρά του ακροδεξιού εθνικιστικού ΕΛΑΜ. Αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο να επαληθευτούν προβλέψεις στις τάξεις του ΔΗΣΥ, αλλά πολλοί θεωρούν σημαντικό ο προεδρικός υποψήφιος να έχει ισχυρή εσωτερική στήριξη και να δώσει σαφές πολιτικό στίγμα στον ΔΗΣΥ για να γίνει ξανά κόμμα εξουσίας.

 

ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ

Το ΔΗΚΟ και το ΕΛΑΜ κρατούν ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης του Χριστοδουλίδη. O πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος παραπέμπει σε αποφάσεις των συλλογικών οργάνων, αλλά τα στελέχη του που διορίστηκαν υπουργοί τάχθηκαν υπέρ του Χριστοδουλίδη, προκαταλαμβάνοντας τις δικές του ή τις κομματικές αποφάσεις. Ο Παπαδόπουλος δεν απέκλεισε προεκλογική συμπόρευση υπέρ Χριστοδουλίδη ακόμα και με το ΕΛΑΜ, παρά το γεγονός ότι ιστορικά μια μερίδα του ΔΗΚΟ διακατέχεται από έντονα αισθήματα κατά της ακροδεξιάς και δυνατόν να μην ακολουθήσει.

Το ΕΛΑΜ επίσης διεκδικεί μερίδιο εξουσίας για πλήρη κανονικοποίηση της παρουσίας του. Το κυρίαρχο στίγμα του είναι να εμποδίσει μια συμφωνία επανένωσης με βάση την ομοσπονδία. Τώρα θα επιλέξει είτε να μετρήσει τις κομματικές δυνάμεις του, είτε να αναλάβει το ρίσκο μιας μετωπικής αντιπαράθεσης με τον ΔΗΣΥ στον α’ γύρο. Πάντως, ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται να συνενώνει για χάρη της εξουσίας τόσο το ΔΗΚΟ όσο και το ΕΛΑΜ, παρά τις έκδηλες ιστορικές και ιδεολογικές αντιθέσεις τους.

 

Εικόνα και δημοσκοπήσεις

Από το καλοκαίρι κυκλοφορούν δημοσκοπήσεις - ορισμένες από μη διαφανείς πηγές και χωρίς κανόνες δεοντολογίας - με διάφορα σενάρια υποψηφίων γύρω από τις προεδρικές εκλογές. Ο Χριστοδουλίδης εμφανίζει αρκετά αρνητικά στοιχεία ως προς τον βαθμό ικανοποίησης για τη διακυβέρνησή του, ασχέτως αν φαίνονται ελαφρώς βελτιωμένα σε σχέση με το παρελθόν. Οι δημοσκοπήσεις αυτές τον βάζουν να περνά στον β’ γύρο με αρκετές πιθανότητες επανεκλογής. Ο Χριστοδουλίδης αξιολογείται ως εν ενεργεία Πρόεδρος, ενώ οι πιθανοί αντίπαλοί του δεν έχουν ακόμα επιλεγεί. Στηρίζεται επίσης από τον ισχυρό επικονωνιακό μηχανισμό υποστήριξης του Προεδρικού. Στα κανάλια, ιδιωτικά και δημόσια, οι πιο ανιαρές δραστηριότητες του Προέδρου καταλαμβάνουν δυσανάλογο τηλεοπτικό χρόνο. Η συγκυριακή εικόνα υπεροχής εμπλουτίζεται εσχάτως με εγκαίνια, χορηγίες, περιοδείες, ακόμα και …επισκέψεις σε σχολεία - στις προεδρικές θα ψηφίζουν μαθητές 17 ετών.

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.