Τόλμησα την ερώτηση σε έναν άνθρωπο που τον γνώρισε από κοντά στα χρόνια εκείνα που ο Παναγούλης ήρθε στην Κύπρο. Η ερώτησή μου, ήταν ειλικρινής. Είχα διαβάσει το βιβλίο της Ιταλίδας δημοσιογράφου Οριάνας Φαλάτσι, για τον έρωτα της ζωής της, τον Αλέκο. Τίτλος: «Ένας Άντρας». Ομολογώ πως δεν διάβασα άλλο βιβλίο, με τόση λογοτεχνική εκθαμβωτική περιγραφή. Ομολογώ επίσης, πως αυτό το βιβλίο και η γραφή της Φαλάτσι, ήταν το κίνητρο να στραφώ στη δημοσιογραφία. Ο Παναγούλης σκοτώθηκε σε ένα «περίεργο τροχαίο» σαν σήμερα, πρωτομαγιά του 1976…
Επαναφέρω το αρχικό ερώτημα: Ήταν…τρελός ο Αλέκος Παναγούλης; Το πρόσωπο που ρώτησα (δεν θα πω το όνομά του), έκανε μια γκριμάτσα απορίας, που φανέρωνε και μια δική του απορία για την προσωπικότητα του Παναγούλη. Ένας άνθρωπος αποφασίζει να σκοτώσει τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο. Μπλέκει τα καλώδια, αργεί η έκρηξη της βόμβας για κάποια δευτερόλεπτα, η αποτυχία του οδηγεί και στη σύλληψή του…Αν θέλετε να μάθετε πώς πέρασε ως φυλακισμένος, διαβάστε το βιβλίο, κυκλοφορεί ξανά σε επανέκδοση.
Διαβάστε όμως ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο της Φαλάτσι. Ξεκινά με την κηδεία του… «Ένα μουγκρητό οδύνης και οργής υψωνόταν στην πόλη, και αντηχούσε ακατεύναστα, ανυποχώρητα, αφανίζοντας κάθε άλλο θόρυβο, τονίζοντας ρυθμικά το μεγάλο ψέμα. Ζει, ζει, ζει! Μουγκρητό που δεν είχε τίποτε το ανθρώπινο. Δεν υψωνόταν από ανθρώπινα όντα, πλάσματα με δυο χέρια και δυο πόδια και μια δική τους συνείδηση, υψωνόταν από ένα τερατώδες και ασύνετο θεριό, το πλήθος, το χταπόδι που το καταμεσήμερο, καλυμμένο από σφιγμένες γροθιές, στρεβλωμένα πρόσωπα, συσπασμένα στόματα, είχε κατακλύσει την πλατεία Μητροπόλεως, έπειτα είχε απλώσει τα πλοκάμια στους παρακείμενους δρόμους φράζοντάς τους, καταβυθίζοντάς τους με την ανηλεή λάβα που στο ορμητικό της πλημμύρισμα καταπίνει κάθε εμπόδιο, ξεκουφαίνοντάς τους με το ζει, ζει, ζει».
Η Οριάνα Φαλλάτσι, σύντροφος του Αλέκου Παναγούλη τα τελευταία χρόνια της ζωής του, εκδίδει το Ένας άντρας τον Ιούλιο του 1979 στην Ιταλία, τρία χρόνια μετά τον αδόκητο θάνατό του, σε ηλικία 36 ετών. Το βιβλίο γίνεται παγκόσμια επιτυχία και μεταφράζεται σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. «Είχε πεθάνει αυτός που αγαπούσα και είχα ξεκινήσει να γράφω ένα μυθιστόρημα που θα έδινε νόημα στην τραγωδία» γράφει η Φαλλάτσι. Και σε μια συνέντευξή της δηλώνει: «Διαβάζοντας Προπ, είδα πως η ιστορία του Παναγούλη αντιστοιχούσε στη δομή ενός παραμυθιού: η μύηση, η περίοδος της μεγάλης δοκιμασίας, η επιστροφή στο χωριό, η τελευταία πρόκληση, η αποθέωση ή ο θάνατος». Και συμπληρώνει: «Δε λέω ποτέ πως ήταν ήρωας –βεβαίως και ήταν ήρωας, αλλά μου φαίνεται περιοριστικό να το λέω–, ήταν πρώτα απ’ όλα και πάνω απ’ όλα ένας ποιητής, ένας καλλιτέχνης, και ο ηρωισμός του ήταν απόρροια της ποίησής του».
