Το τέρμα ενόψει, με κυρίαρχο στοιχείο τις τελικές εξετάσεις στα σχολεία μας. Ο Γολγοθάς των εξετάσεων οδηγεί σε αναστάσιμες μέρες γι' αυτούς που έχουν αντιληφθεί ότι τα «αγαθά κόποις και μόχθοις κτώνται», έχοντας συνειδητοποιήσει ότι τα σχολεία δεν είναι χώρος για περαστικούς, αλλά για ανθρώπους που ποθούν να κατακτήσουν με κόπο τις γνώσεις, να ολοκληρώσουν την προσωπικότητά τους και να αποβούν στελέχη σε μια κοινωνία του 21ου αιώνα. Οι εξετάσεις είτε το θέλουμε είτε όχι, αποτελούν ένα από τα σοβαρά βήματα προς αυτή την πορεία.
Μια ολόκληρη σχολική χρονιά έχει φθάσει στο τέρμα φορτώνοντας στις πλάτες μας ακόμη έναν χρόνο που όσο πάει γίνεται βαρύς και ασήκωτος και αφήνοντάς μας με ανάμεικτα αισθήματα. Αισθήματα χαράς για τις διακοπές που φαίνονται στον ορίζοντα συγκρούονται με αυτά της λύπης για τον κύκλο της ζωής που στενεύει επικίνδυνα. Το τέλος μιας χρονιάς γεμάτης αγωνίες, χαρές και λύπες με αποκορύφωμα τις εξετάσεις που θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την απόδοση του κάθε μαθητή επιβραβεύοντας κόπους μιας ολόκληρης χρονιάς.
Θετική πίεση
Χωρίς να θέλουμε να θεωρήσουμε τις εξετάσεις σαν το πιο επιτυχημένο μέσο αξιολόγησης του μαθητή, πρέπει να ομολογήσουμε ότι είναι «αναγκαίο κακό» λόγω του ότι εξασκούν μια θετική πίεση στον μαθητή και τον «αναγκάζουν» να μελετά και να αγωνίζεται για το καλύτερο.
Δυστυχώς η ανθρώπινη φύση, γενικά ομιλούντες, δεν έχει τάση για κοπιαστική εργασία, αν δεν της δοθεί το κίνητρο, η «απειλή» της αποτυχίας, ή επιβράβευσης, στην προκειμένη περίπτωση. Σίγουρα μία εξέταση εξυπηρετεί και σαν μέσο ανατροφοδότησης που βοηθά στην κάλυψη κενών, όμως η ανατροφοδότηση θα μπορούσε να γίνει μέσω συνεχούς αξιολόγησης με πολλούς άλλους τρόπους, πιο ανώδυνους, όπως οι εργασίες στην τάξη και στο σπίτι, γενικές συχνές επαναλήψεις και άλλα.
Συμφιλίωση
Ομολογουμένως το σύστημά μας ευνοεί τα διαγωνίσματα και τις εξετάσεις στον μέγιστο βαθμό και τις περισσότερες φορές τα χρησιμοποιεί σαν μοναδικά κριτήρια για την αξιολόγηση του μαθητή και γι' αυτό τον λόγο δημιουργείται το άγχος των εξετάσεων, που επηρεάζει αρνητικά την απόδοση του μαθητή. Δυστυχώς, όμως, είτε το θέλουμε είτε όχι, πρέπει να παραδεχθούμε ότι οι εξετάσεις είναι μέρος της ζωής μας και πρέπει να μάθουμε να ζούμε μ' αυτές για να ανταπεξέλθουμε στις δυσκολίες που θα παρουσιαστούν στο μέλλον. Με άλλα λόγια, η τριβή με τις εξετάσεις καθιστά ικανό τον μαθητή να συμφιλιωθεί με αυτές και να καταπολεμήσει το σύνδρομο του άγχους των εξετάσεων στον μέγιστο δυνατό βαθμό μέσα από τα δύσβατα μονοπάτια της ζωής, που σίγουρα δεν είναι στρωμένη με ροδοπέταλα.
Ιούνιος 2026! Το τέλος μιας σχολικής χρονιάς γεμάτης αγώνες και μόχθο, αλλά και η αρχή της εξεταστικής περιόδου γεμάτης αγωνία και αγχώδη προετοιμασία. Οι τελειόφοιτοί μας προσβλέπουν στις παγκύπριες εξετάσεις για ένα καλό απολυτήριο που θα τους εξασφαλίσει καλές προοπτικές για ανεύρεση εργασίας, αν δεν σκοπεύουν για περαιτέρω σπουδές και για τα πανεπιστήμια, ονειρευόμενοι το πολυπόθητο εισιτήριο εισδοχής στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Κόποις κτώνται
Πέραν των παγκυπρίων εξετάσεων σίγουρα έχουμε και τις προαγωγικές εξετάσεις, που χιλιάδες μαθητές παρακάθονται κάθε χρόνο για προαγωγή στην επόμενη τάξη, για βελτίωση της επίδοσής τους, για διάκριση. Είναι η μεγάλη ώρα για την επιβεβαίωση των δυνατοτήτων τους μέσα από τις τελικές εξετάσεις που θα τους δώσει τη χαρά της επιτυχίας σε σχέσει με τους στόχους που έχουν θέσει. Παρόλο που οι εξετάσεις αυτές δεν φέρουν το βάρος των παγκυπρίων εξετάσεων, δεν παύουν από του να είναι σημαντικές και να αφήνουν μηνύματα για τη μετέπειτα εξέλιξη των μαθητών μας, που κοπιάζουν τα μέγιστα για την κατασκευή του οικοδομήματος της γνώσης, που θα τους χρησιμεύει στη μελλοντική τους σταδιοδρομία μέσα στην ανταγωνιστική κοινωνία της παγκοσμιοποίησης όπου σίγουρα «τα αγαθά κόποις και μόχθοις κτώνται».
