Mε την άτυπη πολυμερή να κλειδώνει, το Κυπριακό μπαίνει σε μια νέα φάση συνομιλιών. Μια φάση που ο διεθνής παράγοντας αφήνει να εννοηθεί πως καμία σχέση δεν θα έχει με την τροπή που έλαβαν οι συζητήσεις από το 2017 και μετά. Ο Γκουτέρες, άλλωστε, δεν θα έμπαινε σε μια τέτοια διαδικασία, παραμονές της αφυπηρέτησής του, αν δεν ήταν διατεθειμένος να σπρώξει τα πράγματα προς μια πραγματική τελική προσπάθεια. Η οποία όλο και περισσότερο φαντάζει με μια τελευταία ευκαιρία. Το θέμα είναι αν ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει συνειδητοποιήσει σε ποια διαδικασία μπαίνει και κατά πόσον είναι έτοιμος για δύσκολες αποφάσεις που δεδομένα θα πρέπει να λάβει το επόμενο διάστημα.
Όλο το προηγούμενο διάστημα η ε/κ πλευρά έδειξε να βολεύεται από την παρουσία του Ερσίν Τατάρ στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας. Χωρίς ουσιαστικές συνομιλίες, με τη συζήτηση του Κυπριακού να περιορίζεται στη διάνοιξη κάποιων οδοφραγμάτων και έχοντας απέναντι έναν άνθρωπο ο οποίος αμφισβητούσε τη βάση λύσης και έθετε συνεχώς προσκόμματα ακόμα και για να συζητήσει, ο Νίκος Χριστοδουλίδης μπορούσε, μακριά από οποιαδήποτε «βαρίδια», να χτίζει προφίλ με «μεγάλες νίκες», και συμμαχίες για την επανεκλογή του. Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να επαναλαμβάνει τη θέλησή του για επανέναρξη των συνομιλιών. Χωρίς να δοκιμάζονται οι προθέσεις του. Ούτε τα όριά του.
Σήμερα όμως οι πραγματικότητες είναι πολύ διαφορετικές. Τα ΗΕ δείχνουν να βάζουν στο πλάι τα ΜΟΕ και να ετοιμάζονται να μπουν στα βαθιά του Κυπριακού. Ο νέος Τ/K ηγέτης παρά την προσπάθεια αποδόμησής του από ΜΜΕ προσκείμενα στον Πρόεδρο, έχει ήδη εκφράσει την ετοιμότητά του για συνομιλίες στη βάση ΔΔΟ, και δείχνει να καταφέρνει να εντάξει στις συζητήσεις ζητήματα που θα δοκιμάσουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη, όπως είναι η πολιτική ισότητα και τα χρονοδιαγράμματα. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία, η οποία βλέπει την επιρροή της διεθνώς συνεχώς να μεγαλώνει, θα επιχειρήσει να δημιουργήσει νέα δεδομένα που θα εξυπηρετήσουν τα σχέδιά της. Γνωρίζει ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν αποδέχεται τα μισά σημεία του πλαισίου Γκουτέρες που δηλώνει έτοιμος να διαπραγματευτεί, όπως γνωρίζει ότι δεν επιθυμεί στενά χρονοδιαγράμματα. Κυρίως όμως γνωρίζει ότι θα έχει πρόβλημα να προωθήσει μια λύση ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, με τα κόμματα που βρίσκονται κοντά του και τη συντριπτική πλειοψηφία των οπαδών του να απορρίπτουν (έμμεσα ή άμεσα) τη ΔΔΟ, και τον ίδιο να ποντάρει στο ΕΛΑΜ ως το όχημα που μπορεί να τον κρατήσει στην εξουσία. Το μόνο που έχει να κάνει η Τουρκία είναι να σπρώξει τις εξελίξεις σε σημείο που θα αναγκάσει την ε/κ πλευρά να τοποθετηθεί, μετακυλώντας στη δική μας πλευρά τις δύσκολες αποφάσεις και επιχειρώντας να οδηγηθούμε είτε σ' ένα τελικό σχέδιο είτε σε μια έκθεση επίρριψης ευθυνών. Η παρουσία του Έρχιουρμάν -ως ενός νέου πολιτικού, ο οποίος στηρίζει τη ΔΔΟ- εξυπηρετεί αυτό τον στόχο. Είναι δεδομένο λοιπόν ότι η ρητορική που υιοθέτησε ο Νίκος Χριστοδουλίδης όλο το προηγούμενο διάστημα θα δοκιμαστεί στο τραπέζι των συνομιλιών. Όπως θα δοκιμαστούν και οι προθέσεις του.
Το Κυπριακό μετατράπηκε, κυρίως μετά το 2004, σ’ ένα blame game που βόλευε τις βραχυπρόθεσμες, μικροπολιτικές επιδιώξεις των εκάστοτε ηγετών. Οι οποίοι, μακριά από πιέσεις και χρονοδιαγράμματα μπορούσαν να απευθύνονται στο εσωτερικό ακροατήριο και να χειρίζονται το εθνικό ζήτημα με επικοινωνιακά τεχνάσματα, χωρίς να αναλαμβάνουν ποτέ την ευθύνη για το πού οδηγείτο. Το παιχνίδι αυτό επέλεξε να παίξει και ο Νίκος Χριστοδουλίδης το προηγούμενο διάστημα. Η επόμενη όμως διαδικασία δεν μπορεί να ενταχθεί σ’ ένα παιχνίδι επίρριψης ευθυνών. Πολύ απλά διότι το διακύβευμα δεν θα είναι η επόμενη προσπάθεια, αλλά το ίδιο το Κυπριακό. Αυτά που προτάσσει ο Έρχιουρμαν, ότι δηλ., εφόσον καταρρεύσουν και αυτή τη φορά οι συνομιλίες, η επόμενη μέρα δεν μπορεί να είναι η ίδια, είναι αυτά που λέγονται στους διεθνείς κύκλους πλέον. Ότι η συζήτηση του Κυπριακού, σε περίπτωση νέου ναυαγίου, δεν μπορεί να συνεχίσει ως έχει. Ένα ακόμα ναυάγιο, χωρίς ξεκάθαρη θέση ότι κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να φτάσουμε σε συμφωνία, ή, ακόμα χειρότερα με επίρριψη ευθυνών στη δική μας πλευρά, εύκολα μπορεί να κλείσει τον κύκλο των προσπαθειών λύσης του Κυπριακού όπως το ξέρουμε. Με τις επιπτώσεις να αγγίζουν επίπεδα που δύσκολα μπορούμε σήμερα να εκτιμήσουμε.
Είναι γι’ αυτό που ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος δηλώνει ικανοποιημένος από το γεγονός ότι μια νέα προσπάθεια βρίσκεται στα σκαριά, θα πρέπει να είναι έτοιμος να διαπραγματευτεί σοβαρά και με ειλικρίνεια. Μακριά από παιχνίδια εντυπώσεων. Δεν παίρνει την ε/κ πλευρά να οδηγηθούμε σ’ ένα ακόμα ναυάγιο. Κυρίως όμως δεν την παίρνει να είναι αυτή που στην πορεία θα το χρεωθεί. Το Κυπριακό μπαίνει σε μια νέα φάση, η οποία καμιά σχέση δεν θα έχει με τα πρώτα τριάμισι χρόνια της θητείας του. Αν ο Νίκος Χριστοδουλίδης επικεντρωθεί στο εσωτερικό ακροατήριο ή στις επόμενες εκλογές, το πιο πιθανόν είναι να αναδειχθεί σε τραγικό ήρωα. Διότι, δεν θα βρεθεί ενώπιον μιας ακόμα χαμένης ευκαιρίας. Θα βρεθεί, κατά πάσαν πιθανότητα, ενώπιον της οριστικής διχοτόμησης με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Τόσο για τη χώρα όσο και τον ίδιο.
https://x.com/AntonisPolydoro
