Στην Κύπρο έχουμε συνηθίσει να συζητάμε για την ενέργεια κυρίως μέσα από το πρίσμα του κόστους. Και δικαιολογημένα. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια στην Κύπρο παραμένει από τις ακριβότερες στην Ευρώπη, πιέζοντας νοικοκυριά, επιχειρήσεις και συνολικά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Όμως η πρόκληση δεν είναι μόνο πώς θα γίνει φθηνότερο το ρεύμα. Δυστυχώς, πρόκληση είναι η ίδια η επάρκεια σε ηλεκτρική ενέργεια τα επόμενα χρόνια.
Το σημερινό πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ του «Πολίτη» αναδεικνύει τη σκληρή πραγματικότητα του κινδύνου ενεργειακού ελλείμματος από το 2030 και μετά, καθώς παλιές μονάδες της ΑΗΚ αποσύρονται και η ζήτηση θα αυξάνεται συνεχώς. Χωρίς τον τερματικό σταθμό υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της επάρκειας.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια ή στις χαμηλότερες τιμές. Βασική πρόκληση είναι να διασφαλιστεί η ενεργειακή επάρκεια.
Το έργο του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό είναι μια κομβική εθνική υποδομή και πάνω σε αυτό στηρίζεται η ενεργειακή στρατηγική της χώρας. Αν ολοκληρωθεί εγκαίρως, μπορεί να προσφέρει φθηνότερο καύσιμο, να μειώσει το κόστος παραγωγής και να λειτουργήσει ως γέφυρα προς μία πιο ώριμη πράσινη μετάβαση. Αν όμως καθυστερήσει ξανά, πέραν του 2030, οι συνέπειες θα είναι πολλαπλές. Υψηλότερες τιμές, αυξημένος κίνδυνος διακοπών στην ηλεκτροδότηση και βαθύτερη εξάρτηση από ακριβό πετρέλαιο.
Η παροχή ενέργειας στην εποχή μας δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα. Είναι θέμα οικονομικής στρατηγικής, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας. Καμία σοβαρή επενδυτική πολιτική δεν μπορεί να στηριχθεί σε ένα σύστημα που λειτουργεί στα όρια κάθε καλοκαίρι. Καμία ψηφιακή οικονομία, κανένα data center, καμία δραστηριότητα δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς προβλέψιμο και σταθερό ενεργειακό υπόβαθρο.
Η αποθήκευση ενέργειας και η ενίσχυση των ΑΠΕ είναι αναγκαίες κινήσεις, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους. Η εγκατάσταση μπαταριών μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα, όχι ως πλήρης λύση. Η Κύπρος χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό μίγμα με φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο, επιτάχυνση διείσδυσης των ΑΠΕ, επενδύσεις σε αποθήκευση και σοβαρό σχεδιασμό για ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Εκ του αποτελέσματος, η ενεργειακή πολιτική της Δημοκρατίας απέτυχε υπό το βάρος καθυστερήσεων και λανθασμένων εκτιμήσεων.
Αν η Κύπρος θέλει φθηνή ενέργεια, αλλά κυρίως ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, πρέπει να θέσει το ενεργειακό στην κορυφή της εθνικής ατζέντας. Όχι αύριο. Τώρα.
Η κυβέρνηση οφείλει να ανακοινώσει ένα ρεαλιστικό πλάνο για την εισαγωγή του φυσικού αερίου. Σε μια διαδικασία δημόσιων προσφορών πάντα υπάρχει ο κίνδυνος προσφυγών, γι' αυτό και η διαδικασία για την ολοκλήρωση του Βασιλικού πρέπει να είναι άρτια. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια μιας νέας αποτυχίας.
