Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ουσιαστική πρόοδο στην τεχνική προετοιμασία της Κύπρου για την ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν και ανοίγει τον δρόμο για τα επόμενα βήματα, συνιστά θετική εξέλιξη. Ωστόσο, η απόσταση που χωρίζει την πρόοδο από την οριστική ένταξη παραμένει υπαρκτή. Τίποτα δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» και η δημόσια συζήτηση οφείλει να παραμείνει προσγειωμένη.
Η ένταξη στη Σένγκεν είναι μια σύνθετη ευρωπαϊκή διαδικασία, που προϋποθέτει εμπιστοσύνη των εταίρων ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, να εφαρμόσει τους κανόνες ασφαλείας και να αντιμετωπίσει τις ιδιαιτερότητες που δημιουργεί η συνεχιζόμενη κατοχή και η ύπαρξη της Πράσινης Γραμμής.
Ακριβώς γι' αυτό απαιτείται σοβαρότητα. Το τεχνοκρατικό έργο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια δεν πρέπει να υπονομευθεί από πολιτικές υπεραπλουστεύσεις ή από την προσπάθεια εξυπηρέτησης επιμέρους συμφερόντων. Η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει έγκαιρα ζητήματα που αναπόφευκτα θα τεθούν στο τραπέζι. Ένα από αυτά αφορά τους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι παντρεμένοι με Τουρκοκυπρίους. Οι περιπτώσεις αυτές απαιτούν λειτουργικές και συμβατές με το ευρωπαϊκό κεκτημένο λύσεις, ώστε να μη μετατραπούν σε σημείο τριβής με την τουρκοκυπριακή κοινότητα.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποφευχθεί ο πειρασμός να παρουσιαστεί η Σένγκεν ως εργαλείο για νέες πωλήσεις ακινήτων. Είναι γεγονός ότι αρκετά κράτη-μέλη της ζώνης, όπως η Πορτογαλία, η Ελλάδα, η Μάλτα, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Ιταλία και η Βουλγαρία, διατηρούν ενεργά προγράμματα χορήγησης άδειας διαμονής μέσω επενδύσεων. Η κάθε χώρα διαμορφώνει τη δική της πολιτική μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η Κύπρος, όμως, κουβαλά ένα διαφορετικό ιστορικό φορτίο. Η εμπειρία του προγράμματος πολιτογραφήσεων άφησε βαθιά τραύματα στην αξιοπιστία της χώρας και ανέδειξε το κόστος που μπορεί να έχει η εργαλειοποίηση της ευρωπαϊκής ιδιότητας για οικονομικό όφελος. Η επανάληψη αντίστοιχων πρακτικών, έστω και με διαφορετική μορφή, θα ήταν στρατηγικό λάθος. Η ένταξη στη Σένγκεν πρέπει να υπηρετήσει την ελεύθερη διακίνηση, την ασφάλεια, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και την οικονομία συνολικά, όχι να αποτελέσει αφορμή για την αναβίωση ενός μοντέλου που πλήγωσε την εικόνα της χώρας.
Η Σένγκεν είναι ένας εθνικός στόχος που αξίζει να επιτευχθεί. Ακριβώς επειδή είναι τόσο σημαντικός, απαιτείται υπευθυνότητα.
