Οι αποκαλύψεις σκανδάλων κατά τη διάρκεια προεκλογικών περιόδων είναι πολύ συχνό φαινόμενο, τόσο διεθνώς όσο και στην Κύπρο. Οι περίοδοι αυτοί προτιμούνται για συγκεκριμένους πολιτικούς και επικοινωνιακούς λόγους, αφού σε αυτές τις περιόδους οι ψηφοφόροι είναι συνήθως πιο προσεκτικοί σε ό,τι αφορά την επικαιρότητα, οπότε ένα σκάνδαλο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη γνώμη τους. Εν ολίγοις, βρισκόμαστε μπροστά σε μια στρατηγική εργαλειοποίηση πληροφοριών. Οι πληροφορίες που είναι γνωστές εδώ και καιρό συχνά «κρατούνται» και δημοσιοποιούνται όταν μπορούν να προκαλέσουν τη μεγαλύτερη ζημιά για τον αντίπαλο.
Πολλά σκάνδαλα διαρρέουν από μέσα. Προεκλογικά, οι εσωτερικές ισορροπίες αλλάζουν και οι διαρροές αυξάνονται και σε αυτό συμμετέχουν και τα ΜΜΕ αφού τα σκάνδαλα -εφόσον είναι υπαρκτά- αυξάνουν την αναγνωσιμότητα και τις θεαματικότητες.
Το φαινόμενο είναι διεθνές. Στη διεθνή πολιτική επικοινωνία μιλούν για October Surprise –μια αποκάλυψη λίγο πριν τις εκλογές που αλλάζει το κλίμα.
Ας είμαστε σαφείς. Το ότι οι αποκαλύψεις γίνονται προεκλογικά δεν σημαίνει ότι είναι ψευδείς. Συχνά αφορούν πραγματικές υποθέσεις που απλώς δημοσιοποιούνται σε χρονική στιγμή με πολιτικό βάρος. Στην κυπριακή πολιτική ιστορία είδαμε πολλά μεγάλα θέματα να δημοσιοποιούνται σε κρίσιμες πολιτικές στιγμές, όπως είναι η υπόθεση των διαβατηρίων, των τραπεζών αλλά και σκάνδαλα που είχαν σχέση με διορισμούς, χαλαρώσεις γης και διαπλοκή πολιτικών και οικονομικών παραγόντων.
Στην Κύπρο το σκάνδαλο των «χρυσών» διαβατηρίων βγήκε λίγο πριν τις Βουλευτικές Εκλογές του 2021. Οι αποκαλύψεις οδήγησαν σε παραιτήσεις και σε τερματισμό του επενδυτικού προγράμματος.
Η κατάρρευση του Συνεργατισμού έγινε το 2018, λίγο μετά τις Προεδρικές, αλλά οι αποκαλύψεις για πολιτικές ευθύνες, δάνεια κομμάτων και παρεμβάσεις ήρθαν με δόσεις κατά την προετοιμασία των Ευρωεκλογών 2019 και των Βουλευτικών 2021. Επίσης τα Panama Papers, με εμπλοκή κυπριακών εταιρειών, προέκυψαν το 2016. Η διεθνής έρευνα αποκάλυψε εκτεταμένη εμπλοκή κυπριακών δικηγορικών και λογιστικών γραφείων σε offshore δομές λίγο πριν τις Βουλευτικές Εκλογές του 2016.
Για την κοινή γνώμη κάθε αποκάλυψη σκανδάλου είναι καλοδεχούμενη, ανεξαρτήτως της περιόδου και της σκοπιμότητας που έχει. Αυτό που όλοι έχουμε υποχρέωση -και κυρίως οι λειτουργοί του Τύπου- είναι να ελέγχουμε την εγκυρότητά της.
