Η τριμερής συνάντηση ανάμεσα στον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν και την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, δεν έφερε το αποτέλεσμα που πολλοί ήλπιζαν. Δεν άνοιξε ο δρόμος για τη σύγκληση μιας νέας πενταμερούς διάσκεψης. Ίσως αυτό από μόνο του να μην συνιστά έκπληξη. Συνιστά, όμως, υπενθύμιση ότι ο χρόνος δεν είναι πλέον σύμμαχος της Κύπρου.
Σε έντεκα μήνες ολοκληρώνεται η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες. Ο σημερινός Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, με όλα τα όρια και τις δυσκολίες, γνωρίζει το Κυπριακό σε βάθος και έχει επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στη διατήρηση της διαδικασίας ζωντανής. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι ο επόμενος Γενικός Γραμματέας θα επιδείξει το ίδιο ενδιαφέρον ή ότι το Κυπριακό θα παραμείνει ψηλά στην ατζέντα ενός ΟΗΕ που ήδη «ασφυκτιά» από πολέμους, γεωπολιτικές κρίσεις και ανταγωνισμούς μεγάλων δυνάμεων και κυρίως αντιμετωπίζει μια κρίση εμπιστοσύνης από την επιθετική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.
Το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο ασταθές. Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, από τις αμερικανοκινεζικές σχέσεις μέχρι τις νέες προκλήσεις ασφάλειας που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη, οι ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα. Σε τέτοιες συνθήκες, τα «παγωμένα» προβλήματα δεν ωριμάζουν με κίνδυνο να τεθούν στο περιθώριο. Μια διχοτομημένη Κύπρος, χωρίς προοπτική λύσης, κινδυνεύει να μετατραπεί από ευρωπαϊκό ζήτημα αρχών σε μια εκκρεμότητα χαμηλής προτεραιότητας.
Για αυτό η επίλυση του Κυπριακού το ταχύτερο δυνατόν, ιδανικά εντός του 2026, δεν πρέπει να είναι ένας ευσεβής πόθος. Είναι μια στρατηγική ανάγκη και για τις δύο κοινότητες. Η στασιμότητα δεν είναι μια κατάσταση ασφάλειας, καθώς παράγει τετελεσμένα, εδραιώνει τη διχοτόμηση στη συνείδηση των νεότερων γενιών και ενισχύει την αίσθηση ότι η επανένωση δεν είναι εφικτή.
Δεν ξεκινούμε από το μηδέν. Δεκαετίες διαπραγματεύσεων έχουν δημιουργήσει ένα εκτεταμένο σώμα συγκλίσεων σε σημαντικά κεφάλαια και συγκεκριμένα στη διακυβέρνηση, το περιουσιακό, την οικονομία, τη λειτουργία της ενωμένης ομοσπονδιακής Κύπρου εντός της ΕΕ. Αυτή η συσσωρευμένη διαπραγματευτική κληρονομιά είναι πολύτιμη. Το τελευταίο μίλι είναι πάντα το πιο δύσκολο αλλά και το πιο καθοριστικό. Εκεί χρειάζεται πολιτικό θάρρος, χωρίς τακτικισμούς που βλέπουμε να αποτελούν πειρασμό και για τις δύο πλευρές.
Τα παιχνίδια καθυστέρησης μπορεί να εξυπηρετούν πρόσκαιρες εσωτερικές σκοπιμότητες. Ιστορικά, όμως, η Κύπρος πλήρωσε ακριβά κάθε χαμένη ευκαιρία. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, απαιτείται αυτοπεποίθηση ότι ένα κοινό μέλλον είναι εφικτό -και βούληση να επενδύσουμε σε αυτό, πριν το «παράθυρο» κλείσει, αυτή τη φορά οριστικά.
