Αν κάποιος ρωτούσε σήμερα «ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κύπρος;», η απάντηση δεν θα χωρούσε σε μία παράγραφο. Μάλλον θα χρειαζόταν τουλάχιστον ένα μεγάλο δελτίο ειδήσεων από αυτά που διαβάζει ο Παυλίδης και σχολιάζει ο Παρούτης στο Omega κάθε βράδυ ή έστω μια τεράστια βαρυγδουπέ ανάλυση όπως αυτή που κάνει ο Χαραλαμπίδης, βρέξει χιονίσει κάθε Κυριακή στο Σίγμα, σερβιρισμένη με διάφορα άλλα ένθετα-μπινελίκια, όπως δελτίο καιρού, λογαριασμό της ΑΗΚ, αγγελίες ενοικίων και μια καλή δόση χιούμορ για να αντέχετε. Χωρίς χιούμορ, η κατάσταση κινδυνεύει να καταγραφεί επιστημονικά ως συλλογική νευρική κρίση με θέα τη Μεσόγειο.
Το υδατικό
Τώρα που τα παράτησε ο Περδίκης δεν έχουμε και πολλά σενάρια ενώπιόν μας. Αν δεν ψεκάζουν οι Εγγλέζοι για να μην βρέξει, τότε μένουμε με το πραγματικό πρόβλημα. Ότι το νερό πλέον είναι είδος πολυτελείας. Το νερό στην Κύπρο είναι κάτι σαν τον καλό φίλο που εμφανίζεται όποτε θέλει και ποτέ όταν τον χρειάζεσαι. Κάθε καλοκαίρι ζούμε το ίδιο δράμα: κοιτάμε τον ουρανό με βλέμμα ερωτευμένου, μήπως και συγκινηθεί κάποιο σύννεφο και μας ρίξει έστω μια ψιχάλα, έτσι για το καλό. Τα φράγματα αδειάζουν, οι γεωτρήσεις στερεύουν και η συμβουλή «μην πλένετε το αυτοκίνητο» επαναλαμβάνεται με τόση συχνότητα που στο τέλος νιώθεις ενοχές ακόμα και αν ιδρώσεις. Αν δεν βρέξει κι άλλο, θα διψάσουμε - κυριολεκτικά και μεταφορικά και η συμβουλή θα αναβαθμιστεί: «Μην πλένεστε. Λίγη μπόχα δεν κάνει κακό».
Το ρεύμα
Αμέσως μετά έρχεται το ρεύμα. Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Κύπρο δεν είναι απλώς ακριβό, είναι πλέον μια αγχώδης εμπειρία ζωής. Πληρώνουμε 35 σεντς την κιλοβατώρα και αισθανόμαστε ότι μαζί με τον λογαριασμό μας αποστέλλεται και πιστοποιητικό συμμετοχής στον ενεργειακό μεσαίωνα. Ενώ ο υπόλοιπος πλανήτης μιλά για πράσινη μετάβαση, αποθήκευση ενέργειας και έξυπνα δίκτυα, εμείς καίμε μαζούτ με την άνεση ανθρώπου που έχει μείνει στο 1974 αλλά χωρίς το τότε κόστος ζωής. Το μαζούτ, πέρα από καύσιμο, έχει εξελιχθεί σε σύμβολο: καίμε κάτι βαρύ, ρυπογόνο, πανάκριβο κι ασήκωτο σαν ζεϊμπέκικο, και μετά αναρωτιόμαστε γιατί ζοριζόμαστε να αναπνεύσουμε, οικονομικά και περιβαλλοντικά.
Οι μισθοί
Και αφού πληρώσουμε το ρεύμα, έρχεται η θλιβερή πραγματικότητα των μισθών και των συντάξεων να μας προσγειώσει απότομα. Όταν πληρώσουμε ρεύμα και νερό τι μένει για τα υπόλοιπα; Τεράστιο πραγματικά το πρόβλημα για τους χαμηλόμισθους και τους χαμηλοσυνταξιούχους. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις, στο ευρωβαρόμετρο και σε κάθε κουβέντα σε καφενείο, ένα ποσοστό που αγγίζει ή και ξεπερνά το 40% του κόσμου δηλώνει ότι «δεν βγαίνει ο μήνας». Όχι θεωρητικά και με διάθεση φιλοσοφικής συζήτησης, αλλά πρακτικά: λογαριασμοί, τρόφιμα, καύσιμα, ενοίκιο, σκυλοτροφή για τον Μαξ και σκαρνιόλα για τον Φρεντ τον παπαγάλο που όποιος περάσει του φωνάζει μαλάκα και τρέχουμε να απολογηθούμε. Το ενοίκιο ειδικά έχει μετατραπεί σε άθλημα υψηλού κινδύνου. Η απόκτηση πρώτης κατοικίας για πολλούς είναι πλέον όνειρο απατηλό, κάπου ανάμεσα στο να κερδίσεις το λαχείο και στο να βρεις πάρκινγκ στο κέντρο της Λευκωσίας στις 9 το πρωί. Τι κάνει γι' αυτό ο τεράστιος Πρόεδρός μας; Δίνει κι άλλες φοροαπαλλαγές στους υψηλόμισθους δηλαδή στον εαυτό του, στη γυναίκα του και σε διάφορους συγγενείς και φίλους που έχει μαζέψει στο Προεδρικό.
Αφθώδης
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, μας χτύπησε και ο αφθώδης πυρετός. Στην Κύπρο βέβαια αν κρίνουμε απ' αυτά που λέει ο Φείδιας Παναγιώτου μας κτύπησε μια υποπαραλλαγή του πυρετού αυτού, ο «αφροδίτης πυρετός» που τραγουδά και προκαλεί Jalla προβλήματα. Ο πυρετός αυτός είναι πολύ απειλητικός. Θέτει σε κίνδυνο την κτηνοτροφία της Κύπρου και μαζί της τη βιομηχανία χαλλουμιού. Και εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν πραγματικά, γιατί το χαλλούμι δεν είναι απλώς προϊόν. Είναι κυπριακό trade mark, είναι ταυτότητα, είναι το εξαγωγικό μας καμάρι, η κορωνίς του εθνικού μας επιχειρείν. Αν κινδυνεύσει το χαλλούμι, κινδυνεύει ένα κομμάτι του συλλογικού μας ψυχισμού. Διαταράσσεται ο νορός στο DNA μας. Εν ολίγοις μπορεί να αντέξουμε ακριβά ενοίκια και ρεύμα, αλλά δεν υπάρχει πρωινό χωρίς χαλλούμι. Βεβαίως πάει να δημιουργηθεί και μια παράπλευρη χαλουμινάτι απώλεια. Μιλάμε για την υπουργό Γεωργίας μας τη Μαρία Παναγιώτου, με την πάλλευκη επιδερμίδα σαν αναρή ανάλατη. Οι κατσελλάρηδες τη λατρεύουν και την αντιμετωπίζουν ως άλλη Κλεοπάτρα, οπότε της στέλνουν καθημερινά στο Υπουργείο Γεωργίας δύο κούζους γάλα για να κάνει το μπάνιο της. Τώρα πώς θα κάνουμε μπάνιο χωρίς αφράτο γάλα της κατσέλλας;
Κυπριακό
Ποτέ δεν ξεχνάμε ότι υπάρχει και το Κυπριακό. Πάντα υπάρχει το Κυπριακό. Ένα πρόβλημα που έχει αποκτήσει τέτοια αντοχή στον χρόνο, που πλέον λειτουργεί σαν έπιπλο σαλονιού, που είναι εκεί, το βλέπεις, το συζητάς, αλλά δεν το μετακινείς. Οι εξελίξεις παραπέμπουν σε παράταση του αδιεξόδου, με συναντήσεις, δηλώσεις, αισιοδοξία χαμηλής έντασης και μια γενική αίσθηση ότι όλοι περιμένουν κάτι να συμβεί, χωρίς να είναι σαφές τι ακριβώς. Το Κυπριακό έχει εξελιχθεί σε μαραθώνιο χωρίς τερματισμό, όπου όλοι τρέχουν αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα πού. Τι θα κάνει άραγε ο Χριστοδουλίδης ο οποίος αρνείται να ανοίξει κανένα δύο οδοφράγματα διότι όπως λέει θέλει να συζητήσει την ουσία του Κυπριακού, διότι υπάρχει σήμερα παράθυρο ευκαιρίας; Βλέπετε το ΕΛΑΜ ανακάλυψε και ασπάστηκε τη γραμμή Κληρίδη και πρέπει αυτή τη μεταστροφή να την εκμεταλλευθούμε.
Υπαρξιακό
Αν μαζέψεις όλα τα πιο πάνω μπαίνει ένα μεγάλο, το καίριο, το σχεδόν υπαρξιακό ερώτημα: ασχολείται άραγε με όλα αυτά τα προβλήματα ο Νίκος Χριστοδουλίδης και το Υπουργικό του Συμβούλιο; Ή μήπως ετοιμάζει το επόμενο ταξιδάκι του για να λύσει τα μεγάλα προβλήματα του πλανήτη, όπως η Γάζα, το Ουκρανικό, το Ιρανικό, η κρίση στις σχέσεις Ινδίας-Πακιστάν και η επίθεση του Αφγανιστάν στο Πακιστάν; Εδώ πρέπει να το παραδεχτούμε: Έξω πάμε καλά. Στο εξωτερικό είμαστε σοβαροί, μετρημένοι, διπλωματικοί, σχεδόν υποδειγματικοί. Στις φωτογραφίες με ηγέτες, η Κύπρος στέκεται αγέρωχη, μικρή αλλά δραστήρια. Εκεί, όλα μοιάζουν υπό έλεγχο.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν το αεροπλάνο προσγειώνεται πίσω στη χώρα που τον ανέδειξε Πρόεδρο. Είναι δύσκολη η επιστροφή διότι σε προσγειώνει στην πραγματικότητα. Εκεί τον περιμένουν τα φράγματα που αρνούνται να γεμίσουν, οι λογαριασμοί που δεν τελειώνουν, τα δάνεια που δεν εξοφλούνται, τα ενοίκια που συνεχώς ανεβαίνουν, οι αγρότες που τα έχουν με το χαλάζι, οι κτηνοτρόφοι που τρέμουν τον πυρετό και οι πολίτες που δεν βγάζουν τον μήνα. Όταν επιστρέφει ο Χριστοδουλίδης στην Κύπρο δεν υπάρχουν κόκκινα χαλιά, αλλά ουρές ανθρώπων. Που γνωρίζουν ότι δεν λύνονται τα προβλήματα με δηλώσεις, αλλά με πολιτικές αποφάσεις. Μέχρι να δεήσει ο μικρός Χριστοδουλίδης να σκεφτεί και να δράσει, συνεχίζουμε στον δρόμο της δικής μας μιζέριας και της δικής του κατρακύλας στις δημοσκοπήσεις. Με νερό με το δελτίο, ρεύμα με δόσεις, χαλλούμι λεπτές οικονομικές φέτες και Κυπριακό σε αναμονή. Ευτυχώς που μας έχει μείνει ακόμα λίγο χιούμορ. Γιατί χωρίς αυτό, θα ήταν όλα πολύ πιο σκοτεινά και όχι μόνο λόγω διακοπής ρεύματος.
