Η απόφαση της Βουλή των Αντιπροσώπων να απορρίψει το ψήφισμα για κοινοποίηση των στοιχείων των δωρητών του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, συνιστά ένα σοβαρό πολιτικό και θεσμικό ολίσθημα. Όχι μόνο γιατί αγνοεί ένα έντονο κοινωνικό αίτημα για διαφάνεια, αλλά κυρίως γιατί πλήττει τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατικής λογοδοσίας.
Το ψήφισμα που κατέθεσε το ΑΚΕΛ, δεν ζητούσε δημόσια έκθεση προσωπικών δεδομένων, ούτε λαϊκή «διαπόμπευση» δωρητών. Ζητούσε το αυτονόητο σε ένα κράτος δικαίου: να τεθούν τα στοιχεία ενώπιον της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, έστω και σε διαβαθμισμένη μορφή, ώστε να ασκηθεί ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος. Η απόρριψη αυτής της πρότασης από ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ δημιουργεί εύλογες απορίες, για το τι είναι αυτό, που δεν πρέπει να ελεγχθεί.
Τα επιχειρήματα περί «προσωπικών δεδομένων» και νομικών περιορισμών δεν πείθουν. Γιατί τα νομικά πρόσωπα, από τη μια, οι εταιρείες δηλαδή, δεν απολαμβάνουν το ίδιο καθεστώς προστασίας με τα φυσικά πρόσωπα. Από την άλλη, ακόμη και αν υπάρχουν ευαίσθητες πληροφορίες, η Βουλή διαθέτει θεσμικά εργαλεία, για να τις χειριστεί, χωρίς να τις δημοσιοποιήσει. Η επίκληση, λοιπόν, αυτών των λόγων, μοιάζει περισσότερο με πρόσχημα παρά πραγματικό εμπόδιο.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό στο φόντο των πρόσφατων αποκαλύψεων, μόλις εμφανίστηκε στην δημόσια σφαίρα το σκανδαλώδες videogate με πρωταγωνιστές συνεργάτες του Προέδρου.
Σε μια περίοδο όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς δοκιμάζεται, η άρνηση διαφάνειας δεν λειτουργεί καθησυχαστικά, ούτε διασκεδάζει τις ανησυχίες των πολιτών. Η δημοκρατία δεν απειλείται μόνο από αποδεδειγμένα σκάνδαλα, αλλά και από την αίσθηση, ότι κάποιοι δεν θέλουν να ελεγχθούν και κάνουν ότι χρειάζεται, για να χαλιναγωγήσουν ακόμη και τις απόψεις εντός του κοινοβουλίου.
Η Βουλή δεν είναι διακοσμητικός θεσμός. Ο ρόλος της είναι να ελέγχει την εκτελεστική εξουσία, όσο και αν αυτό είναι άβολο για μερικούς. Όταν η ίδια η Βουλή επιλέγει να περιορίσει τις δυνατότητες ελέγχου της, τότε το πρόβλημα ποσώς είναι κομματικό, αλλά μετατρέπεται σε βαθιά θεσμικό.
Η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια, ούτε επικοινωνιακό σύνθημα. Είναι η ίδια η δημοκρατία. Κάθε απόφαση που την περιορίζει, ειδικά σε ζητήματα που αφορούν χρήμα και εξουσία, δεν μπορεί παρά να γεννά σκιές ακόμη κι αν κάποιοι επιμένουν να αγνοούν τα γεγονότα, προσπαθώντας να στείλουν τις αποφάσεις στις ελληνικές καλένδες. Αυτό το γεγονός δεν αλλάζει, έστω και αν αυτοί που αρνήθηκαν να συμφωνήσουν με το ψήφισμα του ΑΚΕΛ, δεν προκρίνουν την μη συνέχιση της συζήτησης στην Επιτροπή Θεσμών.
